Μετά τον γιο, διόρισέ μου και τον εγγονό

«Έχω άντρα με καρκίνο και τρία παιδιά. Σας παρακαλώ, να ‘ρχομαι εδώ να καθαρίζω…».

Η κυρία που έσπευσε στο γραφείο του Νίκου Σαλαγιάννη, βουλευτή Καρδίτσας του
ΠΑΣΟΚ, έχει το αίτημα που διατυπώνουν χιλιάδες ψηφοφόροι σε όλη την Ελλάδα
προς τους υποψηφίους ­ μια δουλειά. Για τον εαυτό του ή το παιδί τους…

…. ή και το εγγόνι τους, λέει ο Γιώργος Φλωρίδης από το Κιλκίς: «Υπάρχουν
άνθρωποι που κατάφεραν, με τη μέθοδο του ρουσφετιού, να διορίσουν παλαιότερα
το παιδί τους και τώρα τους φαίνεται παράλογο που δεν μπορεί να γίνει το ίδιο
για τα εγγόνια τους». Ο ίδιος εντοπίζει και μια διαφορά «προσαρμοστικότητας»
μεταξύ ανδρών και γυναικών ­ οι άνδρες επιμένουν να ζητούν θέση στο Δημόσιο,
ενώ οι γυναίκες ζητούν δουλειά «οπουδήποτε».

Για τον κ. Σαλαγιάννη, ο κύριος όγκος των αιτημάτων για δουλειά έρχεται από
δυο κατηγορίες: ανειδίκευτοι εργάτες επιχειρήσεων που έχουν κλείσει και παιδιά
που έχουν τελειώσει το σχολείο και δεν γνωρίζουν ούτε ξένη γλώσσα ούτε
υπολογιστές. Η δεύτερη κατηγορία σπανίως διατυπώνει το αίτημα αυτοπροσώπως ­
οι γονείς είναι αυτοί που «μεριμνούν».

Μια άλλη κατηγορία ρουσφετιών που ζητούνται από τους υποψηφίους ανά την
επικράτεια, αφορά… το δίκιο τους: να μεσολαβήσει ο πολιτευτής ώστε οι
υπηρεσίες του Δημοσίου να λειτουργήσουν! «Έχω τρία χρόνια τώρα που δεν μου
έχουν βγάλει τη σύνταξη», «περιμένω μια βεβαίωση πέντε μήνες», «δικαιούμαι
προαγωγή και δεν μου τη δίνουν» και πάει λέγοντας.

Ο Νώντας Ζαφειρόπουλος, υποψήφιος της Ν.Δ. στην Α’ Αθήνας, περιγράφει
παραστατικότητα πώς διατυπώνονται τα αιτήματα: «Να, προχθές το βράδυ είχα τα
εγκαίνια του εκλογικού μου κέντρου. Ο κόσμος περιμένει στη σειρά να
χαιρετήσει. Ορισμένοι, όταν σου σφίγγουν το χέρι, σκύβουν και σου ψιθυρίζουν
στο αυτί ότι “κάτι θέλω να σου πω”. Οι άλλοι περιμένουν, όμως αυτός δεν το
βάζει κάτω και την άλλη ημέρα έρχεται στο γραφείο…».

Συνήθως, λέει ο κ. Ζαφειρόπουλος, θέλουν μεσολάβηση για τη δουλειά ­ για
παράδειγμα, «το παιδί έχει πετύχει στον τάδε διαγωνισμό, αλλά θα το πάρουν;».
Οπότε εκεί πρέπει ο πολιτικός να διαβεβαιώσει τον ανησυχούντα ότι «κάτσε να το
δούμε».

Με την έννοια αυτή, προσθέτει ο υποψήφιος, είναι πιο εύκολο να βρεις ένα φίλο
σου μαγαζάτορα και να του πεις πάρε αυτόν που είναι δικός μου υπάλληλο στο
μαγαζί σου.

Πέρα από τα όσα σχετίζονται με την εργασία, υπάρχουν και τα «περιμετρικά»
ρουσφέτια: «Μου ζητούν να πάρω τον δικηγόρο τους ­ ή τον γιατρό τους κ.λπ. ­
και να του ζητήσω να προσέξει την υπόθεσή τους. Οπότε, τι να κάνω, τηλεφωνώ
και ‘γω στον συνάδελφο και λέω σε παρακαλώ, κοίταξέ το αυτό», λέει ο πρώην
πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Αθήνας. Και θυμάται ότι του έχουν
ζητήσει μεσολάβηση ακόμη και για να βρεθεί… πρώτο τραπέζι πίστα σε νυχτερινό
κέντρο «για να περάσουν καλά τα παιδιά»! Ο Γιώργος Δασκαλάκης, υποψήφιος του
ΠΑΣΟΚ στη Β’ Αθήνας, δέχθηκε μόλις πριν από λίγες ημέρες το αίτημα ψηφοφόρου
να μεσολαβήσει, ώστε να του δοθεί… άδεια κυνηγίου.

Μια ευρεία κατηγορία ρουσφετιών καλύπτουν οι μετατάξεις ή μεταθέσεις, στο
Δημόσιο ή τον Στρατό. Μάλιστα, κατά τον κ. Σαλαγιάνη, υπάρχει και μια μικρή
κατηγορία «μονίμως ανικανοποίητων»: πρώτα ζητούν να έρθει το παιδί να
υπηρετήσει κοντά στο σπίτι του, μετά να μην κάνει υπηρεσίες, μετά κάτι άλλο.

Οι καθηγητές, όπως ο Προκόπης Παυλόπουλος της Ν.Δ., αλλά και πολλοί άλλοι
υποψήφιοι που δεν κατέρχονται για πρώτη φορά, δέχονται συχνά – πυκνά το αίτημα
«να τηλεφωνήσετε στον τάδε καθηγητή να περάσει το παιδί το μάθημα». Μάλιστα,
συχνά δεν πρόκειται περί πανεπιστημιακού μαθήματος, αλλά αφορά τη Μέση
Εκπαίδευση.

Η Άννα Διαμαντοπούλου, που πλέον βρίσκεται ως επίτροπος στις Βρυξέλλες και
δεν… κυνηγάει τον σταυρό στην Κοζάνη, λέει ότι δέχεται ακόμη και στο γραφείο
της στην Κομισιόν «αιτήματα» από πρώην ψηφοφόρους της. Πρόσφατα έφθασε email,
με το οποίο εζητείτο η μεσολάβησή της στον… κτηνίατρο της περιοχής, επειδή
«ο λύκος έπνιξε τα ζώα κι αυτά ήταν άρρωστα και δεν μου δίνουν αποζημίωση».
Πιο παλιά, πάντως, τα αιτήματα ήταν ακόμη πιο περίεργα ­ «μια φορά, ήρθε μια
γυναίκα που μου ζήτησε να μεσολαβήσω να… κλείσουν τα σύνορα, διότι ο σύζυγός
της το είχε σκάσει με μια αλλοδαπή».

Τέτοιες εμπειρίες έχει και ο Χρήστος Βερελής, υποψήφιος του ΠΑΣΟΚ στην
Αιτωλοακαρνανία, όπου κάποτε δέχθηκε μέχρι και αίτημα να μεσολαβήσει για να…
απολυθεί δημόσιος υπάλληλος, διορισμένος προ ετών από άλλο βουλευτή: η σύζυγος
τού εν λόγω υπαλλήλου κατηγορούσε τον άνδρα της ότι τα είχε φτιάξει, στην
υπηρεσία, με συνάδελφό του και άρα έπρεπε να τιμωρηθεί. Σε κάποια άλλη φάση ο
κ. Βερελής εκλήθη να ακούσει νεαρά να… απαγγέλλει, προκειμένου να πεισθεί
ότι πρέπει να «κάνει κάτι» για την εισαγωγή της σε δραματκή σχολή…

Όλοι σχεδόν οι υποψήφιοι ομολογούν ότι σπανίως παραδέχονται πως «αυτό δεν
μπορώ να το κάνω». Συνήθως είναι «θα δω», «αφήστε να κάνω μερικά τηλέφωνα»,
«το σπρώχνω» και άλλα συναφή. Ορισμένοι δε, έχουν μια ακόμη… μέθοδο ­ εάν το
αίτημα ικανοποιηθεί για άλλους λόγους, σπεύδουν να το… πάρουν πάνω τους.

Προνομιακή η πρόσβαση σε ΚΑΠΗ, συλλόγους γονέων και σωματεία

Μια άλλη μάχη μεταξύ υποψηφίων στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι η πρόσβαση σε
χώρους με πολλούς ­ και αλληλοεπηρεαζόμενους ­ ψηφοφόρους. «Ένα μόνο γέρο να
έχεις σε ένα ΚΑΠΗ, που θα “σπρώξει” το σταυρωμένο ψηφοδέλτιο στους υπόλοιπους,
“καθάρισες” ­ τους έχεις όλους ψηφοφόρους», εξηγεί υποψήφιος ­ με πολύ
καλές… προοπτικές ­ στην Αθήνα. Και εξηγεί ότι ο «μηχανισμός ρουσφετιών»
στην πρωτεύουσα έχει πλέον εκσυγχρονισθεί. Από τα γραφεία των υποψηφίων και τα
«χαρτάκια» με τα αιτήματα, το σχετικό… αλισβερίσι έχει μεταφερθεί σε άλλους
χώρους.

Για την Αθήνα οι προνομιούχοι χώροι για έναν υποψήφιο είναι τρεις ­ τα ΚΑΠΗ,
οι σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων και οι αθλητικοί – πολιτιστικοί σύλλογοι.

Οι τρεις αυτοί χώροι έχουν «αιτήματα» συνήθως χαμηλού κόστους: χρηματοδότηση
για την αγορά ενός φωτοτυπικού, λόγου χάριν, για το σχολείο. Αυτό για να
γίνει, μπορεί να είναι υπόθεση ενός τηλεφωνήματος του υποψηφίου προς τον
αρμόδιο υπουργό ή και σε κάποιον ακόμη πιο κάτω, να επισπεύσει τη σχετική
διαδικασία. Ζητούνται ακόμη επιδοτήσεις, της τάξεως του ενός – ενάμισι
εκατομμυρίου ­ ποσά, δηλαδή, που δεν χρειάζονται κάτι παραπάνω από μια
υπογραφή για να εγκριθούν. Όταν εξασφαλισθεί αυτή η υπογραφή, ακολουθεί η
παρουσία του υποψηφίου στο σχετικό ΚΑΠΗ ή στον σύλλογο, προκειμένου να
πιστοποιηθεί το «κατόπιν ενεργειών μου…».

Το… παράδοξο είναι πως η πολιτική τοποθέτηση του επικεφαλής του σωματείου ή
συλλόγου ή ΚΑΠΗ δεν παίζει κανένα ρόλο. Ο πρόεδρος ενός συλλόγου γονέων
κάποιου σχολείου μπορεί να είναι Ν.Δ., αλλά γνωρίζει και 50 ΠΑΣΟΚους, τους
οποίους επηρεάζει υπέρ του υποψηφίου που «ενήργησε» για το φωτοτυπικό.

Στο πλαίσιο αυτής της αναταλλαγής δεν λείπουν και οι τραγελαφικές κόντρες
μεταξύ συνυποψηφίων. Πρόσφατα, υποψήφιος του ΠΑΣΟΚ στην Α’ Αθήνας, που οι
μετρήσεις δεν φέρνουν και πολύ ψηλά, εξασφάλισε για σύλλογο της εκλογικής του
περιφέρειας ένα μικροποσό επιχορήγησης ­ και ήταν εξαιρετικά ευτυχής. Ε, την
επομένη, κατέφθασε προς τον πρόεδρο του συλλόγου επιστολή έτερου συνυποψηφίου,
με προοπτικές εκλογής σε καλή σειρά, που… έβαζε τα πράγματα στη θέση τους ­
εγώ ενήργησα, είπε, όχι ο άλλος…

«Αγαπημένοι» των υποψηφίων αυτή την εποχή είναι οι δήμαρχοι, δημοτικοί
σύμβουλοι και ­ για τον Δήμο της Αθήνας ­ διαμερισματικοί σύμβουλοι. Οι
οποίοι, επειδή έχουν πολύ πιο άμεση σχέση με τους ψηφοφόρους, επιφορτίζονται
με τη… διοργάνωση τραπεζιών υπέρ κάποιου υποψήφιου, όπως και με το
«πλασάρισμα» του υποψηφίου στα ΚΑΠΗ κ.λπ. Οπότε οι αναζητούντες τον σταυρό
«σφάζονται» για να πάρουν με το μέρος τους όσο το δυνατόν περισσότερους
παράγοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι τελευταίοι, με τη σειρά τους,
«πουλάνε» την υποστήριξή τους έναντι της υπόσχεσης ότι στις επόμενες δημοτικές
εκλογές θα στηριχθούν τόσο για τη συμπερίληψή τους στις λίστες όσο και για την
εν γένει προώθησή τους και προώθηση των «αιτημάτων».

«Κλειδί» οι εκκλησίες και οι συνδικαλιστές

Υπάρχουν, όμως, και άλλοι χώροι στους οποίους «στριμώχνονται» να έχουν
πρόσβαση οι επίδοξοι εθνοπατέρες. Ένας από αυτούς είναι οι… εκκλησίες ­ και,
για την ακρίβεια, να εξασφαλίσουν τη μνεία του ονόματός τους είτε στο από
άμβωνος κήρυγμα ακόμη και της τελευταίας Κυριακής, είτε το «σπρώξιμό» τους από
τον παπά της ενορίας στα γεύματα απόρων που διοργανώνονται. Αυτό εξασφαλίζεται
είτε από την προσωπική σχέση του υποψηφίου με τον παπά είτε με τον
«προϊστάμενο» Μητροπολίτη είτε με μια καλή δωρεά για τον περίβολο, για
παράδειγμα, της εκκλησίας. Στις περασμένες εκλογές, μητέρα υποψηφίου γύρισε
από τη λειτουργία εν εξάλλω καταστάσει, διότι άκουσε τον παπά να μνημονεύει τα
ονόματα υποψηφίων και των δύο κομμάτων, αλλά όχι το όνομα του γιου της.

Ισχυροί παράγοντες αυτή την εποχή είναι και οι… συνδικαλιστές ­ και, κυρίως,
στους «μαζικούς» χώρους: νοσοκομεία, δημόσιες υπηρεσίες, υπουργεία, τράπεζες.
Το «σπρώξιμο» ενός υποψηφίου από έναν ισχυρό συνδικαλιστή μεγάλου νοσοκομείου
είναι το διαβατήριο για περίπου 200 σταυρούς. Όχι και άσχημα…