Η κρίση χτύπησε και τα μετοχικά αμοιβαία

Η πλειονότητα των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων που λειτουργούν σήμερα
παρουσιάζει μεγαλύτερες απώλειες από εκείνες του Γενικού Δείκτη από τις αρχές
του έτους μέχρι τις 10 Μαρτίου 2000. Από τα 59 μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια, ένα
σημείωσε απόδοση 1,07% και άλλα 23 απώλειες που κυμάνθηκαν μεταξύ 1,36% και
12,12%. Την ίδια περίοδο ο Γενικός Δείκτης είχε μειωθεί κατά 12,13%.

Συγκεκριμένα, το μοναδικό μετοχικό αμοιβαίο κεφάλαιο που παρουσίασε κέρδη
είναι το Sogen Invest Εσωτερικού (+1,07%). Τις μικρότερες απώλειες σημείωσε το
Ασπίς 2004 (-1,36%) και τις μεγαλύτερες το Δελφοί Small Cap Μετοχικό
(-21,87%). To αμοιβαίο κεφάλαιο που παρουσίασε αμέσως τις μικρότερες απώλειες
σε σύγκριση με εκείνες του Γενικού Δείκτη ήταν το Δελφοί Μετοχικό (-12,12%).

Πρέπει να σημειωθεί ότι πέντε από τα 24 αμοιβαία κεφάλαια που παρουσίασαν
μικρότερες απώλειες από τον Γενικό Δείκτη ή ακόμη και κέρδη από την αρχή του
έτους μέχρι τις 10 Μαρτίου λειτούργησαν τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για τα
αμοιβαία κεφάλαια Ασπίς 2004, ΕΤΒΑ Π&Κ Capital Μετοχικό Εσωτερικού
Πληροφορικής & Τεχνολογίας, Αττικής Μετοχικό, ΑΤΕ Μετοχικό και Δήλος
Πληροφορικής & Τεχνολογίας (Hi-Tech).

Με απώλειες μεγαλύτερες από εκείνες του Γενικού Δείκτη, την ίδια περίοδο,
παρουσίασαν 35 αμοιβαία κεφάλαια. Οι απώλειές τους κυμαίνονται μεταξύ 12,15%
(Ιονική Athens Index Fund) και 21,87% (Δελφοί Small Cap Μετοχικό).

Παρατηρείται, δηλαδή, ότι οι απώλειες των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων κατά
κύριο λόγο είναι μεγαλύτερες από εκείνες που καταγράφει ο Γενικός Δείκτης. Εάν
υποθέσουμε ότι ο Γενικός Δείκτης αντανακλά το γενικό επίπεδο των τιμών των
μετοχών στο Χρηματιστήριο, τότε κατά μέσον όρο οι επενδυτές που τοποθέτησαν τα
χρήματά τους απευθείας στη Σοφοκλέους εμφανίζονται λιγότερο χαμένοι. Μάλιστα,
η εικόνα για την πορεία των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων εμφανίζεται
δυσμενέστερη εάν συγκριθούν οι αποδόσεις τους με άλλους δείκτες του
Χρηματιστηρίου, όπως για παράδειγμα με εκείνους των τραπεζών και του
FTSE/ASE-20. Ειδικότερα, οι απώλειες του δείκτη των τραπεζών ανήλθαν σε 8,05%
και του FTSE/ASE-20 σε 5,58%.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η διαπίστωση αυτή είναι υπεραπλουστευμένη και
αντιπαρατηρούν τα εξής:

Πρώτον, η απόδοση των αμοιβαίων κεφαλαίων εξαρτάται από τη σύνθεση του
χαρτοφυλακίου τους. Αυτό έχει σχέση τόσο με τις μετοχές που το αποτελούν όσο
και με τη βαρύτητα που έχουν σε αυτό. Για τον λόγο αυτό παρατηρείται ότι
αμοιβαία κεφάλαια με χαρτοφυλάκια που απαρτίζονται με μετοχές του Γενικού
Δείκτη παρουσιάζουν παρόμοια πορεία με αυτόν. Μάλιστα, όσο η σύνθεση του
χαρτοφυλακίου μοιάζει περισσότερο με εκείνη του Γενικού Δείκτη (μετοχές και
ποσοστό βαρύτητας) τόσο πιο κοντά είναι οι αποδόσεις.

Δεύτερον, δεν μπορούν να συγκριθούν όλα τα αμοιβαία κεφάλαια με τον Γενικό
Δείκτη. Κι αυτό διότι υπάρχουν αμοιβαία κεφάλαια με διαφορετικό επενδυτικό
προσανατολισμό. Για παράδειγμα, υπάρχουν αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν
κυρίως σε blue chips, άλλα σε μετοχές εταιρειών μεσαίας και μικρής
κεφαλαιοποίησης και άλλα σε ειδικές κατηγορίες, όπως είναι οι μετοχές
εταιρειών πληροφορικής. Συνεπώς, οι αποδόσεις των αμοιβαίων αυτών εξαρτώνται
από την πορεία των συγκεκριμένων μετοχών και κλάδων. Η πορεία τους, όμως, με
τη σειρά της εξαρτάται από τη συγκυρία.

Τρίτον, οι διαχειριστές των αμοιβαίων κεφαλαίων επιλέγουν την επενδυτική
στρατηγική τους σε μεσομακροχρόνιο ορίζοντα, διατηρώντας ποσοστό ρευστότητας.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν προχωρούν σε βεβιασμένες κινήσεις και σε
μεγάλες αγοραπωλησίες μετοχών βραχυπρόθεσμα, αλλάζοντας ταυτόχρονα τον αρχικό
προγραμματισμό. Με απλά λόγια, τα αμοιβαία κεφάλαια «κρίνονται» στην εξέλιξη
και σε μεσομακροχρόνια περίοδο.

Τέταρτον, το ποσοστό ρευστότητας που διατηρούν ή που χρησιμοποιούν ενδιάμεσα
στις επενδυτικές επιλογές κατά τη διάρκεια μιας περιόδου παίζει σημαντικό ρόλο
στο πόσο επιθετικό ή αμυντικό είναι το χαρτοφυλάκιό τους. Δηλαδή, εάν μειωθεί
το ποσοστό ρευστότητας τότε το χαρτοφυλάκιο γίνεται περισσότερο επιθετικό.
Αυτό σημαίνει ότι τα κέρδη του αμοιβαίου κεφαλαίου είναι μεγαλύτερα από εκείνα
που παρουσιάζουν οι μετοχές, στις οποίες έχει επενδύσει όταν ανεβαίνουν.
Ταυτόχρονα και οι ζημίες είναι μεγαλύτερες όταν μειώνονται οι τιμές των
μετοχών. Το αντίθετο συμβαίνει όταν τα χαρτοφυλάκια είναι αμυντικά.

Ωστόσο, άλλα στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι οι χαμηλές αποδόσεις των
αμοιβαίων κεφαλαίων, σε σύγκριση με την αγορά, οφείλονται σε δύο κυρίως
λόγους:

Πρώτον, στην προσθήκη μεγαλύτερου ίσως ποσοστού μετοχών εταιρειών μεσαίας και
μικρής κεφαλαιοποίησης, οι οποίες δέχθηκαν και τις μεγαλύτερες πιέσεις το
τελευταίο διάστημα στο Χρηματιστήριο.

Δεύτερον, στις αγορές μετοχών που προχώρησαν θεσμικά χαρτοφυλάκια τις ημέρες
της μεγάλης πτώσης, χωρίς να προλάβουν να ρευστοποιήσουν και να εγγράψουν κέρδη.