Διεθνής αναστάτωση για τις τιμές πετρελαίου

Η κούρσα των διεθνών τιμών του πετρελαίου απειλεί να ανακόψει την πτωτική
πορεία του πληθωρισμού στην Ελλάδα, ενώ προκαλεί πονοκεφάλους και στις ξένες
κυβερνήσεις που θυμούνται τις εφιαλτικές ημέρες της πετρελαϊκής κρίσης των
αρχών της δεκαετίας του ’70. Ήδη ο ΟΠΕΚ βρίσκεται στο στόχαστρο της κριτικής
των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προειδοποίησε τον
Οργανισμό να μην θέσει σε κίνδυνο με τη στάση του την πορεία ανάκαμψης της
παγκόσμιας οικονομίας.

Όσον αφορά την Ελλάδα, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης φοβάται ότι η
απογείωση της τιμής του πετρελαίου πάνω από το ύψος των 28 δολαρίων το βαρέλι
θα έχει ως αποτέλεσμα ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο να διατηρηθεί στα ίδια
επίπεδα με τον Ιανουάριο (2,6%), ενώ οι αρχικές προβλέψεις της κυβέρνησης
μιλούσαν για ­ έστω και οριακή ­ πτώση.

Παρά το γεγονός ότι η κούρσα του «μαύρου χρυσού» δεν δημιουργεί πρόβλημα
στην προσπάθεια για την επίτευξη του κριτηρίου ένταξης της χώρας στην
Οικονομική και Νομισματική Ενοποίηση, εντούτοις, όπως παραδέχονται αρμόδια
στελέχη του οικονομικού επιτελείου, καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την επίτευξη του
στόχου για διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% σε μεσοπρόθεσμη βάση, που αποτελεί
συμβατική υποχρέωση των χωρών που μετέχουν στη ζώνη του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος. Έτσι δεν αποκλείεται να απαιτηθούν μέτρα και διαρθρωτικού
χαρακτήρα για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων τους επόμενους μήνες.
Χαρακτηριστικό είναι, πάντως, ότι για κάθε αύξηση της τάξεως του 10% στις
εγχώριες λιανικές τιμές των καυσίμων, ο ελληνικός τιμάριθμος «ψηλώνει» κατά
ένα δέκατο της ποσοστιαίας μονάδας, σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις της Εθνικής
Στατιστικής Υπηρεσίας.

Η διεθνής κοινότητα πιέζει, ο ΟΠΕΚ εμφανίζεται προς το παρόν απρόθυμος να
αυξήσει την παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου. Η τιμή του «μαύρου χρυσού»
απογειώθηκε την Παρασκευή στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα χρόνων
προκαλώντας έντονους φόβους σε διεθνές επίπεδο για την ομαλή πορεία ανάκαμψης
της παγκόσμιας οικονομίας.

Η σταδιακή συρρίκνωση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου από τον περασμένο
Μάρτιο, όταν ο ΟΠΕΚ αποφάσισε να περικόψει την παγκόσμια ημερήσια παραγωγή
κατά 4,32 εκατομμύρια βαρέλια, είχε ως αποτέλεσμα τον υπερδιπλασιασμό της
τιμής του πετρελαίου από τα περίπου 10 δολάρια τον Δεκέμβριο του 1998 στα
28,20 την περασμένη Παρασκευή στην αγορά του Λονδίνου.

Η Σαουδική Αραβία

Το τελευταίο επεισόδιο στο πετρελαϊκό θρίλερ ήταν η απόφαση που έλαβε την
Παρασκευή η Σαουδική Αραβία να μειώσει ακόμη περισσότερο τις ποσότητες που
παραδίδει στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η αιφνιδιαστική απόφαση της αραβικής χώρας ­ και βασικού μέλους του ΟΠΕΚ ­
ανάγκασε τον Μπιλ Ρίτσαρνσον, υπουργό Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών, να
χρησιμοποιήσει για πρώτη φορά σκληρή γλώσσα εναντίον του ΟΠΕΚ: «Αυτή η
ενέργεια των Σαουδαράβων αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς μια λανθασμένη
κατεύθυνση». Ο ίδιος άφησε να εννοηθεί ότι κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του
στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, που έχει προγραμματισθεί για τα τέλη
Φεβρουαρίου, θα πιέσει για τη χαλάρωση των ορίων παραγωγής από τον ΟΠΕΚ.

Σκληρή γλώσσα εναντίον του ΟΠΕΚ χρησιμοποίησε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία
με ανακοίνωσή της την Παρασκευή προειδοποίησε τον Οργανισμό να μην θέσει με τη
στάση του σε κίνδυνο την πορεία ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.

Η Βενεζουέλα

Σύμμαχος της Δύσης στις εκκλήσεις για αύξηση της παραγωγής είναι και η
Βενεζουέλα ­ πετρελαιοπαραγωγός χώρα ­, η οποία επανειλημμένως έχει ζητήσει
από τον ΟΠΕΚ να αυξήσει την ημερήσια παραγωγή κατά 1,07 εκατομμύρια βαρέλια.

Πάντως, η άνοδος της τιμής του πετρελαίου φαίνεται ότι έχει θορυβήσει και τον
ΟΠΕΚ, ο οποίος σε περίπτωση διατήρησης της αδιάλλακτης στάσης του θα
αντιμετωπίσει τον κίνδυνο διεθνούς απομόνωσης. Το Σαββατοκύριακο αξιωματούχοι
της Βενεζουέλας υποστήριξαν ότι κατά πάσα πιθανότητα ο ΟΠΕΚ θα αποφασίσει τον
ερχόμενο Μάρτιο τη σταδιακή αύξηση της παγκόσμιας ημερήσιας παραγωγής. Μια
πηγή δήλωσε στο διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο Ρώυτερ ότι το καρτέλ
πετρελαίου είναι πιθανό να αυξήσει από τον ερχόμενο Ιούνιο την παγκόσμια
παραγωγή κατά 1,7 εκατομμύρια βαρέλια και τον ερχόμενο Σεπτέμβριο να την
αυξήσει ακόμη περισσότερο ­ κατά 500.000 βαρέλια ημερησίως.

Ο πληθωρισμός

Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου δεν
φαίνεται να αποτελούν καίρια απειλή για τον πληθωρισμό στις βιομηχανικώς
ανεπτυγμένες χώρες. Οι εισαγωγές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων
αντιπροσωπεύουν το 4% της συνολικής αξίας των εισαγωγών στην περιοχή του
Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), πολύ λιγότερο από το
13% που ήταν στις αρχές της δεκαετίας του ’80.

Ωστόσο, στην περίπτωση που η τιμή του πετρελαίου σπάσει το φράγμα των 30
δολαρίων, είναι σίγουρο ότι θα απειληθεί ο στόχος της σταθερότητας των τιμών
της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων
Πολιτειών. Και οι δύο κεντρικές Τράπεζες ­ καθώς και άλλες κεντρικές Τράπεζες
­ έχουν τους τελευταίους μήνες αυξήσει τα επιτόκιά τους προκειμένου να
αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο εκδήλωσης πληθωριστικών πιέσεων.