Τ’ άκουσε για την Κύπρο

Ο… αγαπητός Ισμαήλ Τζεμ «τ’ άκουσε» από τον Γιώργο Παπανδρέου για το
Κυπριακό: ο υπουργός Εξωτερικών, υποδεχόμενος τον Τούρκο ομόλογό του στο
αεροδρόμιο της Αθήνας, έκανε σαφές ότι η ελληνοτουρκική φιλία εξαρτάται από
την πορεία του Κυπριακού.

«Αγαπητέ Ισμαήλ»… και μετά ακολούθησε η ψυχρολουσία

Ο Ισμαήλ Τζεμ και η τουρκική αντιπροσωπεία έδειξαν να ξαφνιάζονται από την
20λεπτη και άκρως πολιτική τοποθέτηση του κ. Παπανδρέου ­ και το αποτέλεσμα
ήταν ο Τούρκος υπουργός να προσφωνήσει τον Έλληνα ομόλογό του «κύριε
Παπανδρέου», ερχόμενος έτσι σε μια σημειολογική αντίθεση με το «αγαπητέ
Ισμαήλ», που επιμένει να χρησιμοποιεί ο Γιώργος Παπανδρέου.

Χωρίς να αποβάλει ούτε στιγμή την ευγένεια του οικοδεσπότη, ο υπουργός
Εξωτερικών υπογράμμισε ότι παρά τις αναλαμπές φιλίας που έχουν υπάρξει στην
ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων ­ του Βενιζέλου και του Ατατούρκ, του
Καραμανλή και του Ντεμιρέλ, του Μητσοτάκη και του Γιλμάζ, του Ανδρέα
Παπανδρέου και του Οζάλ ­ υπήρχε το πρόβλημα «της κατοχής και διαίρεσης» της
Κύπρου, που δηλητηρίασε τις νέες γενιές. «Η ελληνοτουρκική φιλία είναι εφικτή,
αλλά ζούμε πάντα στη σκιά μιας εθνικής τραγωδίας», είπε ο κ. Παπανδρέου,
προσθέτοντας ότι εξ αυτού «ζήσαμε στιγμές μεγάλης έντασης, με το “Χόρα”, τα
Ίμια, τις αερομαχίες, τον Οτζαλάν».

Μακρύς…

Συνδέοντας το νέο πλαίσιο, που έχει δημιουργηθεί από την απόφαση του Ελσίνκι,
ευθέως με την επίλυση του Κυπριακού, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι «ο
δρόμος είναι μακρύς και παρά τις διαφορετικές απόψεις, δεν μπορούμε παρά να
ελπίζουμε».

Η παρέμβαση του κ. Παπανδρέου σημειώνεται ένα 24ωρο μετά την κριτική που
σημειώθηκε από σημαίνοντα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, στην Επιτροπή της Βουλής για τα
ελληνοτουρκικά και μάλιστα σε μία περίοδο οιονεί προεκλογική.

Στη μάλλον αμήχανη απάντησή του, ο Ισμαήλ Τζεμ σημείωσε απλώς τη σημασία που
έχει μετά 40 χρόνια η επίσκεψη Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα,
αναφέρθηκε στην ανάγκη ασφάλειας στο Αιγαίο ­ και δεν είπε λέξη για το
Κυπριακό.

Δύο αιτίες

Σύμφωνα με πληροφορίες, η στάση αυτή του κ. Παπανδρέου ­ εντελώς διαφορετική
από αυτήν που επέδειξε κατά την αντίστοιχη τελετή στο αεροδρόμιο της Άγκυρας
πριν από περίπου 15 ημέρες ­ υπαγορεύθηκε από δύο επιπλέον λόγους. Ο ένας ήταν
ότι ο Ισμαήλ Τζεμ, στην Άγκυρα, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τα κατεχόμενα της
Κύπρου «τουρκική δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» ενώπιόν του και όλης της
ελληνικής αντιπροσωπείας. Ο δεύτερος λόγος ήταν η «εμπειρία» που είχε ο
υπουργός χθες το πρωί, όταν σε ραδιοφωνική εκπομπή ­ στον Φλας ­ διαπίστωσε
από τις ερωτήσεις των ακροατών τόσο τις προσδοκίες όσο και την καχυποψία των
πολιτών. Ο ίδιος, άλλωστε έκανε λόγο για «καχυποψία, ελπίδα και αγωνία για το
νέο βήμα» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η…. τραγική ειρωνεία είναι ότι και πάλι, σύμφωνα με πληροφορίες, η Άγκυρα
χθες είχε «τραβήξει το αυτί» του Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος βρίσκεται στη Γενεύη
μαζί με τον κ. Κληρίδη για τις εκ του σύνεγγυς συνομιλίες, να μην προβεί σε
προκλητικές δηλώσεις όσο ο κ. Τζεμ βρίσκεται στην Αθήνα.

Οι συμφωνίες

Το ζεύγος Τζεμ ­ που κατέλυσε στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετάνια» ­ είχε χθες
ιδιωτικού χαρακτήρα δείπνο με το ζεύγος Παπανδρέου, ενώ σήμερα η ημέρα είναι
αφιερωμένη εξ ολοκλήρου στις επίσημες επαφές. Ο Τούρκος υπουργός, πέραν της
υπογραφής των πέντε συμφωνιών διμερούς συνεργασίας και των διαβουλεύσεων με
τον κ. Παπανδρέου, θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον
Πρωθυπουργό και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Την ημέρα του,
πάντως, θα την ξεκινήσει με την κατάθεση στεφάνου στον Άγνωστο Στρατιώτη.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι είναι πλέον αναπόφευκτη η συζήτηση πτυχών του
Κυπριακού, καθώς από αυτό εξαρτάται η πορεία της ελληνοτουρκικής προσέγγισης.
Τουρκικά δημοσιεύματα έλεγαν ότι η Άγκυρα δεν δέχεται το αίτημα της Αθήνας για
λειτουργία προξενείου στην Τραπεζούντα, όπως και την επαναλειτουργία της
Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Παράλληλα, Τούρκοι αρθρογράφοι ­ μεταξύ των
οποίων ο Μεχμέτ Αλί Μπιράντ ­ παρότρυναν την τουρκική πλευρά να πιέσει την
Αθήνα, ώστε να δοθεί το «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τα 750
εκατομμύρια ευρώ.

Αντιστοίχως, η τουρκική πλευρά φέρεται να εκφράζει δυσφορία για την άρνηση της
πρότασής της για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στο Αιγαίο (ΜΟΕ), θεωρώντας
«παρωχημένο» το μνημόνιο Παπούλια – Γιλμάζ.

Άκης: Ανταγωνιστικές οι σχέσεις μας

Στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής συνεχίσθηκε η συζήτηση για τα
ελληνοτουρκικά, μία ημέρα μετά την παρουσία του υπουργού Εξωτερικών.

Εκεί, ο υπουργός Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος προέβλεψε ότι οι σχέσεις Ελλάδας –
Τουρκίας στο μέλλον θα είναι ανταγωνιστικές. «Και θα ήταν μεγάλη αφέλεια να
πιστεύουμε σε βελτίωση των σχέσεων με την Άγκυρα ­ μακάρι να υπάρξει»,
πρόσθεσε.

Ο κ. Τσοχατζόπουλος, μιλώντας στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας
της Βουλής, τόνισε ότι αν γίνουν πρόωρες εκλογές δεν θα προχωρήσει, όπως έχει
δρομολογηθεί, το εξοπλιστικό πρόγραμμα (8,4 τρισεκατομμύρια δραχμές για την
περίοδο 1996-2006). Και σημείωσε ότι για τα τέλη Φεβρουαρίου έχει
προγραμματισθεί συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ για τελικές αποφάσεις (π.χ. για τα 350
άρματα μάχης).

Και χθες συνεχίσθηκε η κριτική ­ με έμμεσο, αλλά πολύ δηκτικό τρόπο ­ για την
ασκούμενη πολιτική στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, από τον πρώην υπουργό
Εξωτερικών Θεόδωρο Πάγκαλο, ενώ δημοσιοποιήθηκαν 14 ερωτήματα του πρώην
υπουργού Γιάννη Καψή προς τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου, με αφορμή
την επίσκεψη Τζεμ στην Αθήνα.

Ο κ. Πάγκαλος, ο οποίος είχε νωρίτερα εκφράσει σε βουλευτές τη δυσαρέσκειά του
επειδή ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος Παπανδρέου προτίμησε μέσω συνεντεύξεων
στα ΜΜΕ να ενημερώσει τον ελληνικό λαό για την επίσκεψη του κ. Ισμαήλ Τζεμ,
είπε: «Ακόμα και αν γίνουν πράξη όσα λένε οι αισιόδοξοι ­ μόνον αυτούς ακούς
από το πρωί στα ραδιόφωνα να λένε του συρμού ­ δεν ξέρουμε τι θα προκύψει.
Είναι γνωστές οι θέσεις μου», τόνισε. «Δεν χρειάζεται να τις επαναλαμβάνω».

Ο πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Καραμανλής, κατά την επίσκεψή του χθες στον Πρόεδρο της
Δημοκρατίας, υποστήριξε ότι είναι «πρωτοφανές» να αποφεύγει η κυβέρνηση την
επίσημη ενημέρωση για τις ελληνοτουρκικές εξελίξεις.

Και παραβάσεις

Λίγες ώρες πάντως πριν φθάσει ο κ. Τζεμ στην Ελλάδα, σχηματισμός 4 αεροσκαφών
F-16 της τουρκικής αεροπορίας μπήκε στο FIR Αθήνας και, παραβαίνοντας τους
διεθνείς κανόνες εναέριας κυκλοφορίας, κινήθηκε στην περιοχή μεταξύ Λέσβου και
Λήμνου.