Μετρό με ηλεκτρονικό εγκέφαλο

Δέκα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της Πλατείας Συντάγματος, κτυπά η καρδιά
του Μετρό της Αθήνας.

Στο Σύνταγμα. 18 άτομα σε 24ωρη βάρδια, κάθε οκτάωρο, θα ελέγχουν από αύριο ηλεκτρονικά τα πάντα – τους σταθμούς και την κυκλοφορία του Μετρό

Στην αίθουσα του Κέντρου Ελέγχου Λειτουργίας (ΚΕΛ) βρίσκονται οι υπολογιστές
που κινούν τα τρένα, ρυθμίζουν την κυκλοφορία, τροφοδοτούν τις τροχιές με
ρεύμα, λειτουργούν τις σκάλες, τα ασανσέρ, τους γιγαντιαίους ανεμιστήρες, τις
200 κάμερες και κατευθύνουν το προσωπικό ασφαλείας στους 21 σταθμούς του
Μετρό.

Στην αίθουσα ελέγχου, στο επίπεδο 2 του Σταθμού Σύνταγμα, δεσπόζει ένα μεγάλο
διάγραμμα στον τοίχο, που δείχνει τις δύο γραμμές του Μετρό και τους σταθμούς.
Κόκκινα λαμπάκια φανερώνουν τη θέση των τρένων στη διαδρομή, ενώ στις φωτεινές
οθόνες αναγράφονται τα νούμερα του κάθε συρμού. Σε ένα διπλανό διάγραμμα
εμφανίζονται στοιχεία για την κατάσταση των επιμέρους λειτουργιών κάθε
σταθμού.

Έξι άτομα θα παρακολουθούν και θα ελέγχουν σε τρεις βάρδιες ολόκληρο το 24ωρο,
365 ημέρες τον χρόνο, τη λειτουργία του Μετρό. Δύο ρυθμιστές κυκλοφορίας ­
ένας για κάθε γραμμή ­ ο ελεγκτής ισχύος, ο υπάλληλος παροχής πληροφοριών, ο
ελεγκτής ασφαλείας και ο ελεγκτής δικτύου που τους επιβλέπει.

Το προσωπικό του ΚΕΛ, προϊστάμενος του οποίου είναι ο κ. Ευάγγελος
Καραγκούνης, είναι υπεύθυνο για την ομαλή λειτουργία ολόκληρου του δικτύου του
Μετρό, τόσο των τρένων όσο και των σταθμών. Αν, όμως, υπάρξει η ανάγκη, οι
υπεύθυνοι κάθε σταθμού μπορούν να κάνουν τις ίδιες λειτουργίες από τον δικό
τους σταθμό.

Οι ρυθμιστές κυκλοφορίας καθορίζουν τη διαδρομή των συρμών, παρακολουθώντας
στην οθόνη του υπολογιστή και στο μεγάλο διάγραμμα στον τοίχο, τον χάρτη της
γραμμής 2 ή 3. Με μία κίνηση του mouse, μπορούν να αλλάξουν την πορεία της
τροχιάς. Μέσω ασυρμάτου και απευθείας γραμμών βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία
με τους οδηγούς των συρμών. Σε μία διαδρομή, μπορούν να βρίσκονται το πολύ
επτά τρένα ταυτόχρονα, τις ώρες μεγάλης αιχμής.

Το κάθε τρένο διαθέτει αυτόματο σύστημα προστασίας, το οποίο ενεργοποιεί τα
φρένα όταν ξεπεράσει την προκαθορισμένη ταχύτητα. Για κάθε κομμάτι της
διαδρομής έχει καθοριστεί μία μέγιστη ταχύτητα, η οποία δεν ξεπερνά τα 80
χιλιόμετρα την ώρα. Αν ο οδηγός την ξεπεράσει, καλείται από το σύστημα να την
μειώσει. Αν δεν υπακούσει, τότε το τρένο αυτόματα σταματά. Για λόγους
ασφαλείας οι οδηγοί πρέπει να ειδοποιούν το αυτόματο σύστημα, πατώντας ένα
κουμπί κάθε λεπτό, ότι “είναι στη θέση τους”. Αν αμελήσουν, τότε
ενεργοποιούνται και πάλι τα φρένα του τρένου, γιατί το σύστημα υποθέτει ότι
κάτι έχει συμβεί στον οδηγό.

Δίπλα στους ρυθμιστές κυκλοφορίας, βρίσκεται ο ελεγκτής ισχύος. Είναι
υπεύθυνος για τον έλεγχο όλων των συστημάτων που λειτουργούν με ηλεκτρική
ενέργεια στο Μετρό. Στις αρμοδιότητές του περιλαμβάνονται η τροφοδότηση της
τροχιάς με ρεύμα, οι κυλιόμενες σκάλες, οι ανελκυστήρες και ο εξαερισμός. Όλοι
οι ανεμιστήρες είναι τηλεχειριζόμενοι από το ΚΕΛ. Αν κάποιο από όλα αυτά τα
συστήματα παρουσιάσει πρόβλημα, ο ελεγκτής έχει άμεση εικόνα από τη θέση του.
Σε περίπτωση πυρκαγιάς, μπορεί να αλλάξει τη ροή και την ισχύ των ανεμιστήρων,
βοηθώντας στην απομάκρυνση του καπνού από τα σημεία που βρίσκεται κόσμος.
Ακόμα και αν συμβεί γενικό μπλακ άουτ στην Αθήνα, όλα τα συστήματα του ΚΕΛ
μπορούν να λειτουργήσουν με γεννήτριες.

Στην ίδια αίθουσα βρίσκεται η υπάλληλος παροχής πληροφοριών, που παρακολουθεί
τις περίπου 200 κάμερες των σταθμών και κάνει τις ανακοινώσεις από τα
μεγάφωνα. Οι ανακοινώσεις γίνονται στα ελληνικά και τα αγγλικά και μπορούν να
ακουστούν σε έναν ή σε όλους τους σταθμούς ταυτόχρονα. Αφορούν θέματα ρουτίνας
(π.χ. σε πόσα λεπτά θα φτάσει το επόμενο τρένο) ή προβλήματα που
παρουσιάζονται (όπως, καθυστέρηση κάποιου συρμού, βλάβη ανελκυστήρα κ.λπ.).
Μπροστά της, δύο οθόνες προβάλλουν τις εικόνες από όποια κάμερα επιλέξει σε
όλο το δίκτυο των σταθμών. Από μεθαύριο, θα μπορεί να “κατασκοπεύει”
καθημερινά την παραμικρή κίνηση 400.000 επιβατών.

Λίγα μέτρα πιο πέρα, βρίσκεται ο ελεγκτής ασφαλείας, αυτός, δηλαδή, που
ελέγχει και καθοδηγεί το προσωπικό ασφάλειας, το οποίο ανήκει σε ιδιωτική
εταιρεία σεκιούριτι. Το έκτο πρόσωπο της “παρέας” στο Κέντρο Ελέγχου
Λειτουργίας του Αθηναϊκού Μετρό είναι ο ελεγκτής δικτύου, που επιβλέπει την
εργασία όλων των υπόλοιπων.

Νέες γραμμές λεωφορείων και αλλαγές στις αφετηρίες

Οι πρώτες μεγάλες αλλαγές στο χάρτη των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας
έρχονται αύριο μαζί με τη λειτουργία του Μετρό. Νέες λεωφορειακές γραμμές
δημιουργούνται, άλλες τροποποιούνται και άλλες συγχωνεύονται στο πλαίσιο της
δημιουργίας Ενιαίου Συστήματος Αστικών Συγκοινωνιών στο Λεκανοπέδιο.

Ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών της Αθήνας (ΟΑΣΑ), που έχει συμπεριλάβει και
το δίκτυο του Μετρό στους νέους συγκοινωνιακούς σχεδιασμούς του, χθες
ανακοίνωσε και επισήμως τις 20 καινούργιες λεωφορειακές γραμμές που θα
λειτουργήσουν και θα έχουν ως αφετηρία τους τούς σταθμούς του Μετρό “Εθνική
Άμυνα”, “Κατεχάκη” και “Αττική”.

Ο πρώτος μεγάλος συγκοινωνιακός κόμβος θα δημιουργηθεί στο σταθμό του Μετρό
“Εθνική Άμυνα” (βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Πεντάγωνο), όπου θα
μεταφερθούν οι αφετηρίες όλων των τοπικών λεωφορειακών γραμμών των Μεσογείων,
που μέχρι τώρα βρίσκονταν στο ύψος της ΕΡΤ επί της Λεωφόρου Μεσογείων.
Πρόκειται για τις αφετηρίες των γραμμών 301 προς Γέρακα και Ανθούσα, 304, 305,
316, 319 και 321 προς Σπάτα και Λούτσα, 308 και 125 προς Παιανία, Κορωπί και
Βάρκιζα, 314, 315 και 324 προς Παλλήνη και Κάντζα και 406 προς Αγία Παρασκευή,
Κοντόπευκο και Γέρακα. Οι νέες αφετηρίες θα εγκατασταθούν προσωρινά δίπλα
ακριβώς από τον σταθμό του Μετρό και συγκεκριμένα σε παράδρομο της Λεωφόρου
Μεσογείων, μεταξύ των οδών Κύπρου και Αναστάσεως. Αργότερα προβλέπεται να
μετακομίσουν σε διπλανό χώρο, όπου τώρα λειτουργεί το ΚΤΕΟ Παπάγου, το οποίο
πρόκειται να μεταφερθεί στην περιοχή του Καρέα. Δημιουργείται νέα λεωφορειακή
γραμμή με αριθμό 409, η οποία θα συνδέει την περιοχή του Παπάγου με τον σταθμό
του Μετρό “Εθνική Άμυνα”.

Επίσης, μία καινούργια γραμμή με αριθμό 407 θα συνδέει τον σταθμό “Εθνική
Αμυνα” με την περιοχή Νέα Ζωή του Δήμου Αγίας Παρασκευής.

Μίνι κόμβος

Σε μίνι-συγκοινωνιακό κόμβο θα εξελιχθεί και ο σταθμός “Κατεχάκη” του Μετρό,
όπου θα εγκατασταθούν οι αφετηρίες τριών καινούργιων λεωφορειακών γραμμών οι
οποίες θα συνδέουν το Μετρό με το Χαλάνδρι, το Νέο Ψυχικό, τα Βριλήσσια και το
Πολύδροσο.

Ειδικότερα, έξω ακριβώς από την είσοδο του σταθμού “Κατεχάκη” (από τον
παράδρομο της Λεωφόρου Μεσογείων) θα ξεκινούν τα λεωφορεία των γραμμών 404
προς Κάτω Χαλάνδρι και Μεταμόρφωση Χαλανδρίου, 402 προς Νέο Ψυχικό και
Πολύδροσο και 403 προς Αγία Παρασκευή-Χαλάνδρι-Βριλήσσια.

Ο τρίτος συγκοινωνιακός κόμβος που θα εξυπηρετεί τις πυκνοκατοικημένες
βορειοδυτικές συνοικίες της Αθήνας θα δημιουργηθεί στον σταθμό “Αττική”, όπου
συναντώνται οι γραμμές του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου (ΗΣΑΠ) και του Μετρό. Εκεί
θα καταλήγουν πλέον αρκετές τοπικές γραμμές της βορειοδυτικής Αθήνας, ενώ
σταδιακά θα μεταφερθούν και οι αφετηρίες των λεωφορείων που σήμερα βρίσκονται
στην περιοχή της Πλατείας Βάθη.