Μεταλλαγμένα ψάρια… φλερτάρουν το πιάτο μας

Πώς σας φαίνεται ένας γενετικά μεταλλαγμένος σολομός από τον Ατλαντικό απ’
ευθείας στο πιάτο σας; Που είναι μεγαλύτερος σε μέγεθος από τους κοινούς
σολομούς, ανθεκτικότερος στις κρύες θερμοκρασίες, τρώει λιγότερο και δεν
αρρωσταίνει εύκολα, άρα συμφέρει οικονομικά τους παραγωγούς;

Οι γενετικά μεταλλαγμένοι κυπρίνοι (φωτό πάνω) είναι μεγαλύτεροι σε μέγεθος από τους φυσιολογικούς (φωτό κάτω)

Αν τα σχέδιά τους πραγματοποιηθούν, τα γενετικά μεταλλαγμένα ψάρια μπορεί να
κατακλύσουν την παγκόσμια αγορά μέχρι το 2002, όπως αποκαλύπτει μία καινούργια
έκθεση της Greenpeace. Οι μεγάλες εταιρείες, που ετοιμάζουν «το ψάρι του
μέλλοντος» είναι δεκάδες και εδώ και χρόνια, συστηματικά, μακριά από τα φώτα
της δημοσιότητας, εργάζονται μέχρι να εξασφαλίσουν την πολυπόθητη άδεια των
κυβερνήσεων για κυκλοφορία των προϊόντων τους στο εμπόριο. Σε ιχθυοτροφεία
στην Αμερική, τον Καναδά, τη Νέα Ζηλανδία, το Ισραήλ, την Ταϊλάνδη, την
Ταϊβάν, τη Βρετανία και την Κίνα επιστήμονες ετοιμάζουν εκατομμύρια ψάρια, με
γονίδια διαφορετικά από αυτά που τα εφοδίασε η φύση. Γλώσσες, σολομοί,
πέστροφες, γριβάδια (είδος κυπρίνου), ψάρια του είδους τιλάπια και
λιμνοπέστροφες «εμπλουτίζονται» γενετικά με γονίδια αυξητικών ορμονών από
ζωικούς οργανισμούς ή ακόμα και ανθρώπινα, όπως αναφέρει η έκθεση της
περιβαλλοντικής οργάνωσης. Αυτά τα γονίδια κάνουν τα ψάρια να μεγαλώνουν
περισσότερο από το φυσιολογικό και να χρειάζονται πολύ λιγότερο φαγητό. Αυτά
τα δύο χαρακτηριστικά είναι το ζητούμενο των παραγωγών. Τα καινούργια γονίδια
ενδέχεται επίσης να χαρίζουν στα ψάρια ανθεκτικότητα στις ασθένειες και το
κρύο.

Σολομοί και πέστροφες

Πιο κοντά στο πιάτο μας είναι ο γενετικά μεταλλαγμένος σολομός και η πέστροφα
της αμερικανοκαναδικής εταιρείας Α/F Protein, που εδρεύει στη Μασαχουσέτη.
Στις υδάτινες φάρμες που διατηρεί η εταιρεία στις καναδικές περιοχές, Νήσος
Πρινς Έντουαρντ, Νιουφάουντλαντ και Νιου Μπράνσγουικ, εκτρέφονται 100.000
σολομοί και πέστροφες σε εκατοντάδες δεξαμενές. Τα πρώτα αυγά για εμπορική
εκμετάλλευση αναμένονται αυτό τον χρόνο και τα πρώτα ψάρια μπορούν να είναι
στις ψαραγορές το 2002. Η εταιρεία αναμένει την έγκριση της κυβέρνησης στις
ΗΠΑ, τον Καναδά και την Χιλή.

Ο ατλαντικός σολομός της περιέχει γονίδια από ένα άλλο είδος σολομού, του
Ειρηνικού (Chinook) ­ τουλάχιστον έτσι ισχυρίζονται οι αρμόδιοι. Χάρη σε αυτά,
μεγαλώνει τέσσερις με έξι φορές περισσότερο από τον κοινό σολομό και
χρειάζεται 25% λιγότερο φαγητό στη ζωή του. Άλλη εταιρεία που παίρνει μέρος
στην κούρσα για το πρώτο εμπορικά διαθέσιμο γενετικά μεταλλαγμένο ψάρι είναι η
Kent Sea Farms στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας, η οποία χρησιμοποιεί μία
χορηγία του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου, ύψους 1,8 εκατομμυρίων δολαρίων,
για την ανάπτυξη ψαριών που μεγαλώνουν γρηγορότερα, τρώνε λιγότερο και είναι
περισσότερο ανθεκτικά στις ασθένειες.

Η King Salmon ­ ο μεγαλύτερος παραγωγός σολομού στη Νέα Ζηλανδία ­ προσπαθεί
να προλάβει τους Αμερικανούς με τις ίδιες τεχνικές. Ακόμα και στην Κούβα, οι
επιστήμονες ισχυρίζονται ότι στο Εθνικό Κέντρο Γενετικής και Βιοτεχνολογίας
έχουν παραγάγει 30 τόνους γενετικά μεταλλαγμένου ψαριού του γένους tilapia και
περιμένουν την έγκριση της κυβέρνησης για την εμπορική του αξιοποίηση.

Ψήφισαν εναντίον

Πρόκειται σίγουρα για ένα σοβαρό ζήτημα που θα απασχολήσει την παγκόσμια
βιομηχανία της αλιείας. Ήδη η Διεθνής Ένωση Παραγωγών Σολομού ψήφισε ενάντια
στην καλλιέργεια γενετικά μεταλλαγμένων ψαριών, ενώ το ίδιο αρνητικοί είναι
και οι Αμερικανοί συνάδελφοί τους. Σύμφωνα με την Greenpeace, η παραγωγή των
ψαριών έχει ξεκινήσει από τις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Η τεχνολογία αυτή είναι εξαιρετικά επικίνδυνη για το περιβάλλον ­ πέρα από
τους άγνωστους κινδύνους που κρύβει για τον άνθρωπο ­ και τα αποτελέσματα
μπορεί να είναι καταστροφικά αν τα ψάρια που έχουν δεχθεί γενετική παρέμβαση
δραπετεύσουν από τις δεξαμενές τους.

Επειδή κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι μπορούν όλα αυτά τα εκατομμύρια ψάρια
να στειρωθούν, είναι πιθανό να αναμειχθούν με τον μη γενετικά μεταλλαγμένο
πληθυσμό. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η πλήρης εξαφάνιση του υγιούς
πληθυσμού. Αυτό έχει αποδειχθεί πρόσφατα και από επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο
Purdue των ΗΠΑ. Πολλές έρευνες έχουν επίσης αποδείξει ότι η εισαγωγή νέων
ειδών σε ένα οικοσύστημα προκαλεί την εξαφάνιση των ντόπιων πληθυσμών. Η
Greenpeace ζητεί την άμεση απαγόρευση της εμπορικής εκμετάλλευσης των γενετικά
μεταλλαγμένων ψαριών, καθώς και της σχετικής έρευνας των επιστημόνων.
Περισσότερες πληροφορίες βρίσκονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση της οργάνωσης:
http://www.greenpeace.org/~geneng.