ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Γηραιά Ευρώπη

«Δεν υπάρχει γήρας. Δεν υπάρχει θάνατος». Η φαντασμαγορία του μιλένιουμ
αυτό δεν μας διαμήνυσε; Δεν ήταν αυτή η μυστική υπόσχεση των υπέρλαμπρων ανά
την υφήλιο θεαμάτων; Όχι, δεν υπάρχει γήρας, δεν υπάρχει παρακμή. Μόνον
θριαμβευτική πορεία προς τα εμπρός.

Και ιδού η ειρωνεία! Το γήρας όχι μόνον δεν υπάρχει, αλλά αυξάνεται κάθε μέρα
και πιο πολύ. Η Ευρώπη γερνά! Ποτέ δεν ήταν γηραιότερη! Είναι τα τελευταία
στοιχεία της Eurostat. Οι γεννήσεις μειώνονται, ενώ σταθερά αυξάνεται ο
αριθμός των ατόμων τρίτης ηλικίας.

Η άλλοτε γηραιά Ευρώπη γίνεται γηραιότερη. Ιδού τα εύπλαστα όρια των ορίων
αλλά και των επιθετικών προσδιορισμών. Γηραιά-Γηραιότερη. Υπάρχει χώρος για
συνεχώς μετακινούμενα όρια.

Μια σημαντική, αν και λανθάνουσα, στη στατιστική διαφάνεια παρενέργεια είναι
αυτή τούτη η πρόσληψη του γήρατος.

Η περιθωριοποίηση και ο αποκλεισμός του.

Τα άτομα της τρίτης ηλικίας αποτελούν ενσάρκωση μιας ζωντανής αντίφασης, από
τις πολλαπλές που σηματοδοτούν τη σημερινή πραγματικότητα.

Ζουν περισσότερο. Να ένα από τα επιτεύγματα της προόδου. Κι όμως η θέση τους
στην κοινωνία, η πρόσληψή τους από τους «άλλους», η βιωμένη υποκειμενικότητά
τους δεν ακολουθεί την ίδια ποσοτική αισιοδοξία.

Η γήρανση εξακολουθεί να σχετίζεται με τη φτώχεια και την απομόνωση. Μια
πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αποκαλύπτει πόσο οι ηλικιωμένοι
πλήττονται από την απομόνωση, τη μοναξιά και τις οικονομικές δυσκολίες.

Το γήρας με την υπενθύμιση του τέλους που κομίζει ενεργοποιεί σήμερα ένα
παράξενο κοινωνικό βλέμμα. Ένα συνονθύλευμα συναισθημάτων απώθησης, αδιάφορης
έγνοιας, φόβου. Ίσως γιατί σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ άλλοτε, η κοινωνία
έχει μετατρέψει τη νεότητα σε πολύτιμο αγαθό.

Η επιταγή «έσω νέος», «έσω παραγωγικός», «έσω σφριγηλός και αποτελεσματικός»
είναι ιερή. Σαν μια θρησκεία άξια να υμνηθεί και να γίνει αρωγός στην
παντοδυναμία που κληροδοτεί μαζί με τον νέο αιώνα και τη νέα εποχή. Μια εποχή
που καθιστά τα πάντα δυνατά. Όλα τα αγαθά προβάσιμα. Εφικτά. Και τι πιο
μέγιστο αγαθό από το αγαθό της νεότητας;

Από τις πιο ανθούσες βιομηχανίες είναι η βιομηχανία της παραγωγής, διαιώνισης
και ενδυνάμωσης της νεότητας. Προϋπόθεση: Να μην υπάρχει. Να μην υπάρξει
θάνατος.

Περισσότερο παρά ποτέ άλλοτε η κοινωνία μας σήμερα αρνείται το γεγονός του
θανάτου. Ο θάνατος, ένα όσο ποτέ άλλοτε απαγορευμένο ταμπού. Η απώθηση του
θανάτου είναι σήμερα πιο ενεργή παρά ποτέ άλλοτε.

Το ασυνείδητο με την παντοδύναμη παιδική ευχή «εγώ δεν θα γεράσω και δεν θα
πεθάνω ποτέ» διαπερνά τα τείχη της συνείδησης.

Η πρωτόγονη μαγική σκέψη διαπερνά τα συμπαγή τείχη του ενήλικου και ορθού
λόγου. Διάτρητα τείχη! Όσο πιο συμπαγές τόσο πιο διάτρητο το οικοδόμημα.

Στην Αμερική ανθούν ήδη οι τεχνολογίες που θα επιτρέπουν μέσω της κρυογονικής
να επανέλθουν κάποτε οι μελλοθάνατοι εκατομμυριούχοι στη ζωή!

Όπως όλα, έτσι και ο θάνατος γίνεται αντικείμενο διαχείρισης, εξαγοράς,
διαπραγμάτευσης. Φυσικά, ο φόβος επιμένει. Ο φόβος δεν έφυγε ποτέ. Κι ας λέει
ο Φόιερμπαχ «Ο θάνατος είναι ένα φάντασμα, μια χίμαιρα, εφόσον υπάρχει μόνον
όταν δεν υπάρχει». Το φάντασμα αυτό είναι σήμερα περισσότερο φοβογόνο παρά
ποτέ άλλοτε.

Ίσως γιατί εδώ είναι το όριο της παντοδυναμίας των πραγμάτων. Ο νέος αιώνας
έρχεται με καταιγισμό υποσχέσεων. Η μέγιστη όμως των μέγιστων υποσχέσεων
παραμένει φευ! ανενεργός.

Έχω την αίσθηση ότι τα στοιχεία σοκ για τη γήρανση του πληθυσμού ήλθαν την πιο
ακατάλληλη ώρα. Την ώρα που ο νέος αιώνας με την αισιοδοξία μικρού παιδιού
απολαμβάνει την ανατολή μιας καινούργιας χιλιετίας όπου όλα θα είναι δυνατά.

Τα στοιχεία ως διαταρακτική υπενθύμιση βεβαιώνουν: Ναι! όλα θα είναι δυνατά!
Όλα, πλην ίσως του μόνου αδυσώπητα αναλλοίωτου γεγονότος. Εκείνου της γήρανσης
και του θανάτου μας. Ο καλύτερος πάντως τρόπος για να εξασφαλίσουμε την
αδιατάρακτη αισιοδοξία μας, την προσήλωση στη μαγική σκέψη των παιδιών, ο
καλύτερος τρόπος για να ενδώσουμε στην ουτοπία της παντοδυναμίας δεν είναι
μέσα από την περιθωριοποίηση και τον αποκλεισμό της τρίτης ηλικίας. Άλλωστε το
μέλλον μας, ακόμα και αν δεν αργήσει πολύ, θα προσδιορισθεί από το παρελθόν
μας… Πόσο λάθος «Ο θάνατός σου, η ζωή μου». Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΘΑ ΕΙΝΑΙ
ΠΑΝΤΑ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΜΑΣ.