Πανάκριβο το κεραμίδι με δάνειο

Το όνειρο του Έλληνα για δικό του «κεραμίδι» αποδεικνύεται το ακριβότερο σε
ολόκληρη την Ευρώπη. Παράδειγμα; Την ώρα που για ένα στεγαστικό δάνειο ύψους
15.000.000 δρχ., ο Έλληνας δανειολήπτης πληρώνει τον πρώτο χρόνο για τόκους
900.000 δραχμές, ο Ισπανός δανειολήπτης πληρώνει μόλις 430.000 δραχμές. Κι
όμως ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ισπανία είναι υψηλότερος σε σχέση με τη
χώρα μας. Τον περασμένο Οκτώβριο έφθανε στο 2,40%, όταν στην Ελλάδα «έτρεχε»
με 1,90%, γεγονός το οποίο δείχνει πόσο πιο βαθιά βάζει το χέρι στην τσέπη ο
Έλληνας σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.

Η σύγκριση αυτή αφορά τα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο, για
συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που σημειωτέον είναι από τα φθηνότερα στην
Ελλάδα.

Αν η σύγκριση όμως γίνει στη βάση των κυμαινόμενων στεγαστικών δανείων, τότε η
εικόνα της ελληνικής τραπεζικής αγοράς, σε ό,τι αφορά τη στεγαστική πίστη,
είναι πολύ χειρότερη. Σημειώνεται ότι τα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου
επιτοκίου στη χώρα μας έχουν επιτόκιο, σήμερα, που κυμαίνεται στα επίπεδα του
12,50%, την ίδια στιγμή που τα αντίστοιχα δανειακά προϊόντα στην Ευρώπη έχουν
επιτόκιο που δεν ξεπερνά το 6%.

Οι επιβαρύνσεις

Όμως, το «κακό», για τον Έλληνα δανειολήπτη δεν σταματάει εδώ. Οι Τράπεζες
καταφεύγουν και σε άλλες «υπόγειες» μεθοδεύσεις, προκειμένου να
μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους. Για παράδειγμα, υπολογίζουν το νέο χαμηλότερο
κυμαινόμενο επιτόκιο ενός δανείου από τη μεθεπόμενη δόση και όχι από την
αμέσως επόμενη. Δηλαδή, αν η δόση σας λήγει σήμερα και έχετε ήδη ζητήσει να
σας υπολογισθεί με το νέο χαμηλότερο επιτόκιο που ισχύει, θα ανακαλύψετε ότι
θα πληρώσετε και σήμερα με το παλαιό, υψηλότερο, επιτόκιο και θα πρέπει να
περιμένετε την επόμενη δόση για να επωφεληθείτε από τη μείωση. Όπως μπορεί
κάποιος να αντιληφθεί, στην περίπτωση που η δόση είναι εξαμηνιαία, τότε θα
πρέπει να περιμένει έναν χρόνο για να πληρώσει με το νέο χαμηλότερο επιτόκιο.
Αν πάλι είναι τριμηνιαία, θα πρέπει να περιμένει ένα εξάμηνο. Αν πάλι, για
οποιονδήποτε λόγο, καθυστερήσετε να πληρώσετε μία δόση του δανείου σας, τότε
τα πανωτόκια (δηλαδή το «καπέλο» στην οφειλή σας) θα φροντίσουν ώστε να
πληρώσετε αυτή την καθυστέρηση ακριβά.

Στο σφυρί

Την ίδια ώρα, οι πλειστηριασμοί ακινήτων για οφειλές προς τις Τράπεζες καλά
κρατούν. Για στεγαστικό δάνειο 600.000 δραχμών που πήρε η οικογένεια Γιαλαδάκη
πριν από 20 χρόνια, η εκδότρια Τράπεζα «έβγαλε στο σφυρί» το σπίτι που
αγοράστηκε, μολονότι είχε καταβληθεί ήδη το ποσό των 7.500.000 δραχμών.
Βεβαίως και οι ίδιες οι Τράπεζες επισημαίνουν ότι και το δικό τους κόστος
χρήματος είναι εξαιρετικά υψηλό, ενώ υπενθυμίζουν μία σειρά από άλλες
υποχρεώσεις τους, όπως, για παράδειγμα, οι υψηλές άτοκες δεσμεύσεις τους, οι
οποίες τους δημιουργούν δυσανάλογα μεγάλες επιβαρύνσεις.

Τα ακριβότερα της Ευρώπης τα στεγαστικά δάνεια των ελληνικών τραπεζών

Η απόκτηση ιδιόκτητης στέγης, το όνειρο κάθε ελληνικού νοικοκυριού, κοστίζει
ακριβά. Και μάλιστα πολύ ακριβότερα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Τα
επιτόκια με τα οποία δανείζεται ο Έλληνας για απόκτηση κατοικίας είναι πολύ
υψηλότερα σε σχέση με αυτά που δανείζονται οι άλλοι Ευρωπαίοι.

Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που αφορούν το κόστος των
στεγαστικών δανείων στις 15 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι
αποκαλυπτικά για το πόσο ακριβά πληρώνει ο Έλληνας ­ ο οποίος σημειωτέον έχει
ένα από τα χαμηλότερα κατά κεφαλήν εισοδήματα στην Ευρώπη ­ την απόφασή του να
φύγει «από το νοίκι» και να αγοράσει δικό του σπίτι με δανεικά.

Στο 8,20% το μέσο επιτόκιο

Αυτή τη στιγμή τα ελληνικά στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου είναι τα
ακριβότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφού το μέσο επιτόκιό τους βρίσκεται στο
8,20%.

Στη δεύτερη θέση, με διαφορά που ξεπερνά τη μία ποσοστιαία μονάδα, βρίσκεται η
Βρετανία αφού τα στεγαστικά της δάνεια σταθερού επιτοκίου για συγκεκριμένο
χρονικό διάστημα χορηγούνται με επιτόκιο 7,05%.

Η Βρετανία, ωστόσο, είναι μία από τις τρεις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
δεν σκοπεύουν στο άμεσο μέλλον να ενταχθούν στην Οικονομική και Νομισματική
Ένωση, με αποτέλεσμα τα επιτόκιά της να βρίσκονται σε σχετικά υψηλά επίπεδα.

Η σύγκριση των ελληνικών στεγαστικών δανείων με τα αντίστοιχα των χωρών που
έχουν ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ δείχνει τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τους
Έλληνες από τους άλλους Ευρωπαίους όσον αφορά το κόστος δανεισμού για αγορά
κατοικίας. Μια απόσταση που σε ορισμένες περιπτώσεις προσεγγίζει ακόμη και τις
τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες.

Για παράδειγμα, ο Φινλανδός που αγοράζει σπίτι με στεγαστικό δάνειο
επιβαρύνεται με χαμηλότερο επιτόκιο κατά 3,6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με
τον Έλληνα. Το επιτόκιο των στεγαστικών δανείων στη Φινλανδία ανέρχεται στο
4,60%. Αντίστοιχα στην Ισπανία το επιτόκιο δανείου για την αγορά στέγης είναι
4,71% και στην Πορτογαλία 4,79%.

Ανεύθυνος ο πληθωρισμός

Οι παραπάνω διαφορές θα ήταν λογικό να αντανακλούν τη σημαντική απόσταση
ανάμεσα στον ελληνικό εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή και στους
αντίστοιχους των υπολοίπων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι όμως, ο μόνος που
δεν φέρει ευθύνη για τα υψηλά ελληνικά επιτόκια είναι ο πληθωρισμός. Ο
τελευταίος έχει παρουσιάσει σημαντική και συνεχή μείωση τα τελευταία χρόνια.
Ενώ τα ονομαστικά επιτόκια των στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα ακολούθησαν σε
γενικές γραμμές την πτωτική πορεία του πληθωρισμού, δεν συνέβη το ίδιο με τα
πραγματικά επιτόκια. Αυτή τη στιγμή η πραγματική επιβάρυνση του Έλληνα που
θέλει να αποκτήσει κατοικία δανειζόμενος είναι η υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Αυτό σημαίνει ότι ενώ ο Έλληνας εργαζόμενος βλέπει τις αποδοχές του να
αυξάνονται σε γενικές γραμμές σύμφωνα με τον ρυθμό που τρέχει ο πληθωρισμός,
το πραγματικό κόστος που αναλαμβάνει όταν συνάπτει ένα στεγαστικό δάνειο είναι
πολύ υψηλό. Το πραγματικό επιτόκιο των ελληνικών στεγαστικών δανείων ανέρχεται
στις 6,30 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στην Ισπανία είναι μόλις 2,31, στην
Πορτογαλία 2,99 και στη Φινλανδία 3,0%.

Φθηνότερα τα στεγαστικά με σταθερό επιτόκιο για 3 έως 10 χρόνια

Με υψηλά ονομαστικά και πραγματικά επιτόκια χορηγούν δάνεια οι ελληνικές
τράπεζες για την αγορά κατοικίας. Συγκεκριμένα, το ονομαστικό επιτόκιο για
κυμαινόμενα στεγαστικά δάνεια σε δραχμές ξεκινάει σήμερα από 10,95% και φθάνει
μέχρι και 14%, ενώ ο μέσος όρος της κατηγορίας ανέρχεται σε περίπου 12%. Με
τον πληθωρισμό να έχει διαμορφωθεί σε μόλις 2,7%, τα πραγματικά επιτόκια για
δάνεια σε δραχμές έχουν πραγματικό ετήσιο κόστος για τον δανειολήπτη
8,25%-11,3%, ιδιαίτερα μεγάλο σε σύγκριση με τα ισχύοντα στις υπόλοιπες
ευρωπαϊκές χώρες.

Οι ελληνικές τράπεζες «δανείζονται» τα χρήματα που χορηγούν με δύο βασικές
μεθόδους: από τις καταθέσεις των πελατών τους με μέσο επιτόκιο ταμιευτηρίου
7,50% και από τη διατραπεζική αγορά χρήματος με μέσο επιτόκιο 9,20%. Αυτό
σημαίνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, το ονομαστικό κέρδος τους στην
κατηγορία των στεγαστικών δανείων μπορεί να φθάσει μέχρι και σε 6,50 %.
Πάντως, τα δάνεια με σταθερό επιτόκιο για 3-10 χρόνια είναι φθηνότερα αυτών με
κυμαινόμενο, καθώς χορηγούνται με επιτόκιο 7,15%-10% και πραγματικό όφελος για
τις τράπεζες 4,45%-7,30%.

Τα δάνεια σε ευρώ που χορηγούν οι ελληνικές τράπεζες για την αγορά κατοικίας
κοστίζουν στον δανειολήπτη 5%-7%, αλλά με τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη στο
επίπεδο του 1,1%, στην πραγματικότητα οι τράπεζες κερδίζουν πραγματικά μέχρι
και 5,90%. Πάντως, ο μέσος όρος των στεγαστικών δανείων σε ευρώ στις
χώρες-μέλη της ΟΝΕ κυμαίνεται σε περίπου 6%, όσο σχεδόν και στην Ελλάδα,
δηλαδή ενώ στη χώρα μας τα δραχμικά στεγαστικά δάνεια κοστίζουν «ακριβά» εν
σχέσει με την υπόλοιπη Ευρώπη, στην κατηγορία των αντίστοιχων δανείων σε ευρώ
η σύγκλιση των επιτοκίων έχει σε μεγάλο βαθμό ήδη επιτευχθεί.