Δυο πόρτες έχει η ζωή… ­ πέρασε και από τις δύο

Σύμφωνα με το πασίγνωστο λαϊκό τραγούδι της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, η ζωή
έχει δυο πόρτες… Ο κ. Κ. Σημίτης και η κυβέρνησή του τις διάβηκαν και τις
δύο τη χρονιά που πέρασε. Και όπως δείχνουν τα πράγματα, κατορθώνουν να βγουν
­ αντίθετα απ’ ό,τι εμπνεύστηκε η μεγάλη στιχουργός του λαϊκού τραγουδιού ­
αλώβητοι. Ίσως επειδή η μακαρίτισσα δεν είχε προλάβει να μάθει ότι για
μερικούς ισχύει το «ό,τι δεν με σκοτώνει, με κάνει πιο δυνατό»…

Το 1999 ξεκίνησε με μεγάλες φουρτούνες για τον Πρωθυπουργό, την κυβέρνηση και
το ΠΑΣΟΚ. Στα μέσα του Φλεβάρη, πάνω πού έληγαν οι μεγάλες μαθητικές
κινητοποιήσεις είχε αρχίσει να ξεχνιέται η τραγική υπόθεση της οδού Νιόβης και
του θανάτου της Αμαλίας Γκινάκη ­ η υπόθεση Σορίν Ματέι, λίγο πριν από τις
δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου του ’98, κόστισε αρκετά στην κυβέρνηση και
στην αξιοπιστία της ­ ξεσπούσε η μεγάλη καταιγίδα.

Οργή λαού

Αποσβολωμένη η Ελλάδα έβλεπε σε όλα τα τηλεοπτικά κανάλια ότι ο κ. Αμπ.
Οτζαλάν είχε φυγαδευτεί με ευθύνη της Ελλάδας στην Κένυα, όπου και τον
απήγαγαν Τούρκοι μυστικοί πράκτορες. Το βίντεο πού μοίρασαν οι τουρκικές
μυστικές υπηρεσίες με τον ηγέτη του ΡΚΚ δεμένο, φιμωμένο και με ένα μαντίλι
στα μάτια, λειτούργησε καταλυτικά: Η χώρα έζησε μία πρωτοφανή έκρηξη
αντικυβερνητικής οργής, καθώς προς στιγμήν η πλειονότητα φάνηκε να πείθεται
στις κατηγορίες που εκτοξεύονταν βροχή ­ «παραδώσατε τον Οτζαλάν στους
Τούρκους», «είστε προδότες» και όλα τα σχετικά.

Η κυβέρνηση έδειχνε να κλονίζεται, η αντικατάσταση των τριών υπουργών που
θεωρήθηκε ότι είχαν την πολιτική ευθύνη για τον χειρισμό της υπόθεσης, δεν
φαινόταν αρκετή να αλλάξει το κλίμα.

Η κάθαρση άρχισε να επέρχεται το βράδυ της συνέντευξης των τριών συνεργάτιδων
του ηγέτη του ΡΚΚ ­ οι πρωτοφανείς κατηγορίες περί ελληνικής προδοσίας πού
εκτόξευσε η κα Ντιλάν προκάλεσαν την έντονη αντίδραση πολλών. Εκείνη την
αντίδραση ανέλαβε να εκφράσει δημόσια ο κ. Μ. Θεοδωράκης σε μία συγκινητική
του παρέμβαση από την τηλεόραση. Το κλίμα άρχιζε να αλλάζει και σε λίγο ήλθε η
ΝΑΤΟϊκή «Καταιγίδα των Βαλκανίων»…

Οι πρώτες ανάσες

Ο διακριτικός χειρισμός της πολλοστής αλλά και πιο «δικής μας» βαλκανικής
κρίσης από τον τότε νεοορκισθέντα υπουργό Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου φάνηκε
να δίνει πόντους στην κυβέρνηση, παρά την έντονα φιλοσερβική στάση όλης της
αντιπολίτευσης. Οι ευρωεκλογές πλησίαζαν και ο Πρωθυπουργός αναζητούσε
απεγνωσμένα κάποιες ανάσες, καθώς οι δημοσκοπήσεις δεν ήταν ευνοϊκές. Το ΠΑΣΟΚ
πήρε πράγματι κάποιες ανάσες με τη διαρκή κινητικότητα του κ. Γ. Παπανδρέου,
αλλά μετά ήλθε η υπόθεση της απαγωγής του λεωφορείου. Ελληνικό αίμα χύθηκε σε
αλβανικό έδαφος και η κυβέρνηση δεν είχε πια αέρα για να αναπνεύσει: Παρά την
πολυδάπανη προεκλογική εκστρατεία του ΠΑΣΟΚ, το βράδυ των ευρωεκλογών ανήκε
αποκλειστικά στον κ. Κ. Καραμανλή και τη Νέα Δημοκρατία.

Στην σύνοδο της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ που ακολούθησε, ένας από τους
«παλιούς», ο κ. Γ. Καψής, είπε στην ομιλία του ότι ήταν ευχαριστημένος που το
ΠΑΣΟΚ έχασε τις εκλογές ­ γιατί έτσι μπορούσε να νικήσει στις εθνικές εκλογές.
Πέντε μήνες αργότερα οι δημοσκοπήσεις θα τον δικαίωναν.

Η «αντεπίθεση της αυτοκρατορίας» ­ ας μην ξεχνάμε ότι το ΠΑΣΟΚ κυβερνά τα 16
από τελευταία 19 1/2 χρόνια ­ ξεκίνησε εκεί που όλοι πίστευαν ότι είχε έλθει η
ώρα για τη χαριστική βολή ­ όταν έκπληκτη η Ελλάδα μάθαινε τα νέα για τη
δεύτερη απαγωγή λεωφορείου από Αλβανό.

Για 4 λόγους

Η χαριστική βολή δεν ήλθε τότε. Αντίθετα, τέσσερις παράμετροι λειτούργησαν
αποφασιστικά υπέρ του κ. Κ. Σημίτη.

Η κυβέρνηση εξήλθε από τη δεύτερη αυτή «αλβανική περιπέτεια» με ένα κάποιο
σύστημα διαχείρισης εκτάκτων καταστάσεων. Η κα Βάσω Παπανδρέου αναδείχτηκε σε
έναν άτυπο συντονιστή κρίσεων ­ και τα πράγματα άρχισαν να γίνονται καλύτερα
για την ίδια, αλλά κυρίως για την κυβέρνηση, με τις επιδόσεις στην πυρόσβεση.

Ήταν το πρώτο καλοκαίρι, κανείς δεν θυμάται από πότε… που τα τηλεοπτικά
δελτία στερήθηκαν τις συνήθεις εικόνες με τις χιλιάδες καμένων στρεμμάτων
δάσους. Έτσι, όταν ο κ. Κ. Σημίτης ανακοίνωσε ένα μεγάλο «κοινωνικό πακέτο»
στην Έκθεση Θεσσαλονίκης, το εθνικό ακροατήριο έτεινεν ευήκοον ους…

Και το μεν «πακέτο Σημίτη» έφυγε σχεδόν αμέσως από τα πρωτοσέλιδα ­ αφού τρεις
ημέρες αργότερα έγινε ο σεισμός της Αθήνας ­ αλλά οι πολίτες δεν το ξέχασαν.
Το επιβράβευσαν κι αυτό στις δημοσκοπήσεις πού ακολούθησαν μαζί με την
απρόσμενα αποτελεσματική κυβερνητική δραστηριοποίηση στις σεισμόπληκτες
περιοχές.

Η κυβέρνηση είχε αλλάξει πόρτα: τoν Νοέμβριο ήλθε η επίσκεψη Κλίντον, άλλη μία
αφορμή για κυβερνητική επιβράβευση από τις δημοσκοπήσεις. Και μετά ήλθαν οι
μεγάλες πανελλαδικές μετρήσεις του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου ­ το ΠΑΣΟΚ
εμφανιζόταν και πάλι πρώτο στην πρόθεση ψήφου, για πρώτη φορά από τις εκλογές
του ’96.

Το τέλος της αρχής

Η συνέχεια δεν ήταν λιγότερο εντυπωσιακή: Το Ελσίνκι ήλθε για να αποδείξει
αυτό πού πολλοί υποψιάζονταν, ότι ο κ. Γ. Παπανδρέου, αργά αλλά σταθερά,
άλλαζε τη ρότα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Για πρώτη φορά ύστερα από
πολλά χρόνια, Τούρκοι επίσημοι έβρισκαν κάποια καλά λόγια για την Ελλάδα, έστω
και για να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους για την ελληνική ανθρωπιστική
βοήθεια μετά τον τρομερό σεισμό της Νικομήδειας. Και στο τέλος, το τουρκικό
ναι στους ελληνικούς όρους.

Τέλος; Μάλλον για το τέλος της αρχής πρόκειται…

Έτσι ή αλλιώς, ο κ. Κ. Σημίτης μπορεί να αντιμετωπίζει την αρχή του 2000 με
εντελώς διαφορετικό τρόπο από εκείνον που υποδεχόταν την περασμένη χρονιά.
Μέσα σ’ αυτές τις 365 ημέρες, άλλαξε ο ίδιος: η εποχή που αντιμετώπιζε τα
προβλήματα… εξ αποστάσεως αφήνοντας στον αρμόδιο υπουργό την αποκλειστική
ευθύνη ανήκει οριστικά στο παρελθόν Άλλαξε όμως εξ ανάγκης με τον
ανασχηματισμό και τον τρόπο συντονισμού της κυβέρνησης σε έκτακτες
περιστάσεις. Το σημερινό κυβερνητικό επιτελείο δείχνει πολύ μεγαλύτερη
ετοιμότητα να αντιμετωπίζει τα απρόοπτα της πολιτικής.

Το 1999 ξεκίνησε με την έκφραση φόβων για κάποια στρατιωτική εμπλοκή με την
Τουρκία ­ το 2000 ξεκινάει με πολύ καλύτερους οιωνούς. Την περυσινή
πρωτοχρονιά ο Πρωθυπουργός άκουγε ανέκφραστος τις κατηγορίες περί αναλγησίας,
τώρα μπορεί να μιλάει για αναδιανομή του εισοδήματος μέσω του πλεονάσματος που
δημιουργείται. Και, κυρίως, βλέπει την ένταξη στην ΟΝΕ να έρχεται με
μαθηματική ακρίβεια στο τέλος του εξαμήνου.

Σήμερα, δεν είναι λίγοι εκείνοι μέσα στην κυβέρνηση και στο επιτελείο του
Πρωθυπουργού που εκφράζουν την εκτίμηση ότι «από δω και μπρος έχουμε μόνο να
εισπράττουμε». Αν και εδώ που τα λέμε, δυο πόρτες έχει η ζωή…