Ζητείται το γονίδιο που θα μας κάνει… Μαθουσάλες

Έχει υπολογιστεί ότι για κάθε χρόνο που προστίθεται στον μέσο όρο ζωής η
οικονομία θα πρέπει να αυξάνεται 1% για να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες μας

Θα φθάσουμε να ζούμε 125 χρόνια; Εάν δεν προλάβουμε εμείς, ίσως τα καταφέρουν
τα παιδιά μας, χάρη στους επιστήμονες που αναζητούν τα γονίδια της μακροζωίας.
Όμως, ποιος θα θέλει να ζήσει τόσο πολύ;

Ο καθηγητής Σέιμουρ Μπένζερ του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνιας
έφτιαξε τον πρώτο λεπτομερή χάρτη του εσωτερικού ενός γονιδίου και ανακάλυψε
το λεγόμενο γονίδιο-ρολόι που υπάρχει μέσα σε κάθε κύτταρο και βοηθά το σώμα
μας να ξεχωρίζει εάν είναι ημέρα ή νύχτα. Ο Μπένζερ αναζητεί στα γονίδιά μας
ένα είδος ρολογιού των ρολογιών, που ξέρει ανά πάσα στιγμή πού βρισκόμαστε
στην πορεία από την κούνια στον τάφο και αποφασίζει πόσο γρήγορα γερνάμε.
Πρόσφατα ανακάλυψε ένα μεταλλαγμένο έντομο που ζει περίπου 100 ημέρες, περίπου
1/3 περισσότερο από τα υπόλοιπα είδη. Τη διαφορά την κάνει ένα απλό γονίδιο,
το οποίο ο Μπένζερ ονόμασε Μαθουσάλα.

Ίσως οι επιστήμονες φτιάξουν χάπια Μαθουσάλα ή κάνουν ενέσεις Μαθουσάλα, που θα κάνουν το σώμα μας να πιστεύει ότι είμαστε για πάντα νέοι

Εάν ένα γονίδιο μπορεί να κάνει τόσα πράγματα για τα έντομα (ή τα σκουλήκια ή
τα ποντίκια ­ η γενετική μηχανική έχει δημιουργήσει έναν ζωολογικό κήπο από
Μαθουσάλες), τότε τι μπορούν να κάνουν τα γονίδιά μας για εμάς; Ίσως υπάρχει
πράγματι ένα ρολόι των ρολογιών, το οποίο τον 21ο αιώνα οι επιστήμονες θα
μάθουν να χειρίζονται. Ίσως φτιάξουν χάπια Μαθουσάλα ή κάνουν ενέσεις
Μαθουσάλα, που θα κάνουν το σώμα μας να πιστεύει ότι είμαστε για πάντα νέοι.
«Ίσως», σχολιάζει ο Μπένζερ, «η γήρανση μπορεί να περιγραφεί καλύτερα όχι ως
ρολόι, αλλά ως σενάριο, το οποίο μπορούμε να αλλάξουμε». Εάν φθάσουμε να
πεθαίνουμε στα γηρατειά με τον ίδιο ρυθμό που πεθαίνουμε στις ηλικίες μεταξύ
10 και 15, τότε οι περισσότεροι στον δυτικό κόσμο θα ζούμε 1.200 χρόνια. Τύφλα
να έχει ο Μαθουσάλας που πέθανε μόλις στα 969.

Φυσικά, ακόμα στο θέμα των γηρατειών η επιστήμη είναι ακόμα μωρό. Υπάρχουν
πολλοί βιολόγοι που πιστεύουν ότι η γήρανση και ο θάνατος είναι αναπόφευκτα.
Κανείς δεν γνωρίζει εάν η μακροβιότητα έχει όρια ή αν τα όριά της υπάρχουν για
να ξεπερνιούνται. Ορισμένοι γεροντολόγοι υποστηρίζουν ότι ο μέσος όρος ζωής
δεν μπορεί να ξεπερνά τα 85 χρόνια, άλλοι λένε τα 95, τα 100 ή τα 150. Λίγοι
μπορούν να κατανοήσουν και τους οικονομικούς παράγοντες. Έχει υπολογιστεί ότι
για κάθε χρόνο που προστίθεται στον μέσο όρο ζωής η οικονομία θα πρέπει να
αυξάνεται 1% για να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες μας.

Τι θα τρώμε

Όταν ο Ιούλιος Καίσαρ έκανε τη θριαμβευτική του είσοδο στη Ρώμη το 45 π.Χ.,
γιόρτασε παραχωρώντας ένα δείπνο στο οποίο χιλιάδες καλεσμένοι κατανάλωσαν
μεγάλες ποσότητες κοτόπουλων, ψαρικών και κρεάτων. Παρόμοιοι εορτασμοί
υπερβολικής κατανάλωσης ζωικών κρεάτων έχουν συνοδεύσει πολλές νίκες ­ σε
πολέμους, σπορ, πολιτική και εμπόριο ­ από τότε που έμαθε το είδος μας να
ελέγχει τη φωτιά. Σε όλο τον αναπτυσσόμενο κόσμο σήμερα, ένα από τα πρώτα
πράγματα που κάνουν οι άνθρωποι μόλις ξεφύγουν από τη φτώχεια είναι να
αλλάξουν την πλούσια σε δημητριακά και όσπρια διατροφή τους με μια άλλη που
έχει περισσότερο κρέας ­ χοιρινό ή μοσχαρίσιο. Από το 1950 μέχρι σήμερα, η
κατά κεφαλήν κατανάλωση κρέατος στον πλανήτη έχει υπερδιπλασιαστεί.

Το κρέας, φαίνεται, δεν είναι απλώς τροφή, αλλά και ανταμοιβή. Όμως, τον
ερχόμενο αιώνα, αυτό θα αλλάξει. Όπως αρχίζουμε να κατανοούμε το οικονομικό
και κοινωνικό κόστος του καπνίσματος, έτσι θα ανακαλύψουμε ότι δεν μπορούμε να
αγνοούμε το κόστος της υπερβολικής εκτροφής αγελάδων, πουλερικών, γουρουνιών,
προβάτων και ψαριών για να θρέψουμε τον πληθυσμό που αυξάνεται ραγδαία. Στο
κόστος αυτό περιλαμβάνεται υπερβολική χρήση νερού και γης, μόλυνση, αύξηση των
καρδιακών και άλλων παθήσεων και καταστροφή των δασών.

Θα φθάσουμε να ζούμε 125 χρόνια; Εάν δεν προλάβουμε εμείς, ίσως τα καταφέρουν τα παιδιά μας χάρη στους επιστήμονες που αναζητούν τα γονίδια της μακροζωίας. Όμως ποιος θα θέλει να ζήσει τόσο πολύ; Στη φωτογραφία οι πιο διάσημες δίδυμες Γιαπωνέζες, που τον Νοέμβριο ήταν 107 χρόνων!

Φυσικά, δεν μπορούμε να πάρουμε από τα δημητριακά την ίδια πρωτεΐνη που μας
δίνει το κρέας. Όμως, οι διατροφολόγοι ισχυρίζονται ότι οι κάτοικοι των
ανεπτυγμένων χωρών δεν χρειάζονται τόση πρωτεΐνη όση παίρνουν από το κρέας,
ενώ υπάρχουν πολλά λαχανικά που μπορούν να μας τη χορηγήσουν.

Όμως το πρόβλημα δεν είναι μόνον οι δυνατότητες παραγωγής. Τα περιττώματα των
ζώων που εκτρέφονται σε φάρμες ­ και μιλάμε για τεράστιες ποσότητες ­
ευθύνονται για δηλητηρίαση ψαριών και εκδηλώσεις ασθενειών με έντονα
συμπτώματα σε όσους πίνουν από το μολυσμένο νερό. Μόνο στις ΗΠΑ, σήμερα, τα
κοπάδια των ζώων παράγουν 130 φορές περισσότερα σκουπίδια από τους ανθρώπους.
Στην Κίνα μια πρόσφατη διατροφική στροφή που παρατηρήθηκε προς τη μεγαλύτερη
κατανάλωση κρέατος συνδέθηκε με την αύξηση περιστατικών παχυσαρκίας,
καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου του μαστού και του εντέρου. Παρόμοια
συμπεράσματα έχουν βγει από έρευνες και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου.
Και αυξάνουν τις ανησυχίες για το τι συμβαίνει στους ανθρώπους που τρώνε κρέας
ζώων, τα οποία έχουν τραφεί με γενετικά μεταλλαγμένα προϊόντα, ορμόνες και
αντιβιοτικά.

Ρομπότ αντί για γιατρούς;

1η Ιουλίου 2030. Όπως όλοι οι γνωστοί της, η Χριστίνα, 36 ετών, ξυπνά
από το συνεχές χτύπημα του ρολογιού της που είναι ρυθμισμένο να παρακολουθεί
την υγεία της. «Σήμερα είναι Πέμπτη και η ώρα είναι 6», την ενημερώνει το
μικρό κουτί, καθώς εκείνη κοιτά το απαλό μπλε φως του, αρκετή ώρα ώστε το
ενσωματωμένο μικρο-λέιζερ να εξετάσει τα μάτια της.«Πίεση ματιού και αίματος,
κανονική», έρχεται η αναφορά. «Όμως είσαι αφυδατωμένη. Θα ενημερώσω το ψυγείο
να σου φτιάξει ένα κοκτέιλ με ηλεκτρολύτες».

Η Χριστίνα παίρνει το ποτό της και κατευθύνεται προς το μπάνιο. Πριν τραβήξει
το καζανάκι οι αισθητήρες της τουαλέτας έχουν ήδη κάνει ανάλυση ούρων και
στέλνουν τα αποτελέσματα σε έναν ασφαλή φάκελο στο διαδίκτυο όπου υπάρχουν όλα
τα ιατρικά της στοιχεία. Εάν παρουσιαστεί κάτι ανησυχητικό, όπως μια σταγόνα
αίματος ή DNA με προβλήματα, τόσο εκείνη όσο και ο γιατρός της θα ενημερωθούν
αμέσως.

Η Χριστίνα βουρτσίζει τα δόντια της με την ειδική βούρτσα που ελέγχει την
κατάσταση των δοντιών της και την πυκνότητα των οστών της. Στη διάρκεια του
πρωινού της ξυπνήματος, 85 μικροσκοπικοί αισθητήρες που βρίσκονται σε διάφορα
μέρη του σπιτιού θα παρακολουθήσουν την υγεία της. Τις περισσότερες ημέρες δεν
θα προσέξει καν την παρουσία τους.

Οι σημερινές έρευνες των επιστημόνων μας δείχνουν ότι οι πιο αξιοσημείωτες
αλλαγές στην υγειονομική περίθαλψη τα επόμενα 20 με 30 χρόνια θα γίνουν χάρη
στην «έξυπνη» τεχνολογία. Μήπως αυτό σημαίνει ότι τα ρομπότ θα αντικαταστήσουν
τους γιατρούς; Μάλλον όχι. Τα κομπιούτερ σήμερα μπορούν να αναλύσουν
οποιαδήποτε ασθένεια είναι γνωστή στον άνθρωπο αλλά μάλλον προτιμάμε έναν
άνθρωπο με σάρκα και οστά για να του περιγράψουμε τους πόνους μας.

Όμως η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα του γιατρού να
αντιμετωπίζει τις ασθένειες. Μάλλον, όμως, δεν μπορεί ακόμα να κάνει τις
επιδημίες να εξαφανισθούν. Η επιδημία του Aids γνωρίζει τέτοια εξάπλωση στην
Αφρική και σε μέρη της Ασίας που θα επισκιάσει το μεγαλύτερο μέρος του 21ου
αιώνα.

Ούτε θα μπορούν όλοι να αντεπεξέλθουν στο κόστος της θεραπείας του καρκίνου ή
του αλτσχάιμερ. Η «έξυπνη» τεχνολογία μπορεί να φέρνει την επανάσταση στην
υγεία, όμως όχι τόσο γρήγορα όσο θα θέλαμε.

1994 Τα σερβικά στρατεύματα βομβαρδίζουν το Σαράγεβο, καθώς έχουν
ξεκινήσει οι μάχες με τους Βόσνιους.

*Στη Ρουάντα ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των φυλών Χούτου και Τούτσι έχει ως
αποτέλεσμα τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.

Νέλσον Μαντέλα

*Στη Νότια Αφρική διεξάγονται οι πρώτες διαφυλετικές εθνικές εκλογές και ο
ηγέτης του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου Νέλσον Μαντέλα εκλέγεται πρόεδρος της
χώρας.

*Ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός ανακοινώνει την κατάπαυση του πυρός στη
Βόρεια Ιρλανδία. Το Ισραήλ και η Ιορδανία υπογράφουν συμφωνία ειρήνης. Οι
Ρώσοι επιτίθενται στους αυτονομιστές αντάρτες της Τσετσενίας.

*Ο πρόεδρος Κλίντον αίρει το εμπορικό εμπάργκο προς το Βιετνάμ, ενώ
διατυπώνονται εναντίον του οι πρώτες κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση την
εποχή που ήταν κυβερνήτης του ‘Αρκανσο. Μεγάλοι σεισμοί πλήττουν το Λος
Άντζελες και το Τόκιο. Συλλαμβάνεται ένας από τους πιο γνωστούς τρομοκράτες
διεθνώς, ο Κάρλος Σάντσες, επονομαζόμενος «Τσακάλι».

1995 Εντείνονται οι μάχες στη Βοσνία και στην Κροατία και χιλιάδες
άμαχοι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Στο τέλος του χρόνου, τα
αντιμαχόμενα μέρη θα υπογράψουν ειρηνευτική συμφωνία. Στο μεταξύ, αυξάνονται
συνεχώς τα θύματα από τις συγκρούσεις στη Ρουάντα.

*Το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι συμφωνούν να μεταβιβάσουν τον έλεγχο της
Δυτικής Όχθης του Ιορδάνη στους Άραβες. Τον Νοέμβριο δολοφονείται ο
πρωθυπουργός του Ισραήλ Γιτζάκ Ράμπιν από Εβραίο εξτρεμιστή, στη διάρκεια μιας
εκδήλωσης για την ειρήνη.

*Η Γαλλία πραγματοποιεί πυρηνική δοκιμή στον Ειρηνικό Ωκεανό. Πολλά θύματα
προκαλεί η βομβιστική επίθεση σε δημόσιο κτίριο της Οκλαχόμα.

*Περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι σκοτώνονται σε μεγάλο σεισμό που πλήττει την
Ιαπωνία. Λίγο αργότερα, μέλη της θρησκευτικής οργάνωσης «Αουμ Σριν Κιο»
εξαπολύουν δηλητηριώδη αέρια σε σταθμό του μετρό στο Τόκιο. Στη Νιγηρία
απαγχονίζεται ο συγγραφέας Κεν Σαρο-βιβα και άλλοι 8 διαφωνούντες.

*Αμερικανοί κοσμοναύτες συναντώνται με Ρώσους στον διαστημικό σταθμό «Μιρ».
Στην Ιρλανδία, με δημοψήφισμα τερματίζεται η συνταγματική απαγόρευση για την
έκδοση διαζυγίων.

1996 Καθώς ο πόλεμος στην Τσετσενία συνεχίζεται, οι Τσετσένοι αντάρτες
ανακοινώνουν ότι έχουν συλλάβει περισσότερους απο 2.000 Ρώσους στρατιώτες. Τον
Μάιο υπογράφεται ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.

*Ο Μπορίς Γιέλτσιν επανεκλέγεται πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας και ο Μπιλ
Κλίντον πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

*Στην Βρετανία οι υγειονομικές αρχές ανησυχούν όταν εντοπίζουν ασθενείς που
έχουν πεθάνει από την ασθένεια των «τρελών αγελάδων». Η Γαλλία ανακοινώνει τον
τερματισμό των πυρηνικών δοκιμών.

*Πεθαίνει η τραγουδίστρια της τζαζ Έλα Φιτζέραλντ.

Μπέντζαμιν Νετανιάχου

*Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου αναδεικνύεται πρωθυπουργός του Ισραήλ. Στο Αφγανιστάν
οι μουσουλμάνοι αντάρτες Ταλιμπάν καταλαμβάνουν την πρωτεύουσα Καμπούλ.
Εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες Χούτου επιστρέφουν στη Ρουάντα. Ο Κόφι Ανάν
αναλαμβάνει γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

«ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣ ΠΑΡΑ ΝΑ ΟΔΗΓΕΙΣ» ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΙΕΡΑ ΤΟΥ
ΜΠΙΛ ΓΚΕΪΤΣ

Ο άνθρωπος που είναι… το κέντρο του ηλεκτρονικού σύμπαντος

Είναι ο πιο πλούσιος άνθρωπος του κόσμου ­ η περιουσία του ανέρχεται σε 75
δισεκατομμύρια δολάρια. Όμως αυτός δεν είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο ο
Μπιλ Γκέιτς θα μείνει στην ιστορία. Στο τέλος του αιώνα είναι ο άνθρωπος που
αποτελεί το κέντρο του ηλεκτρονικού σύμπαντος, παρ’ ότι πολλοί διεκδικούν τη
θέση του. Και ίσως το πιο εντυπωσιακό όλων είναι το μήνυμα από την εντυπωσιακή
καριέρα του ­ είναι καλύτερο να ακολουθείς παρά να οδηγείς…

Γεννήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1955, στο Σιάτλ. Μικρός ήταν, όπως θυμάται ένας
καθηγητής του, «ένα αδύνατο σπασικλάκι που περνούσε όλο τον ελεύθερο χρόνο του
μπροστά στα κομπιούτερ». Έφτιαξε την πρώτη του εταιρεία, την Traf-Ο-Data, όταν
ακόμα ήταν στο Γυμνάσιο. Πήγε στο Χάρβαρντ, αλλά γρήγορα τα παράτησε για να
φτιάξει μαζί με τον Πολ Άλεν την εταιρεία Μάικροσοφτ, το πρώτο προϊόν της
οποίας ήταν μια εκδοχή της γλώσσας Basic για τα κομπιούτερ Altair 8800. Η
Basic ήταν ιδέα κάποιου άλλου. Το ίδιο και το Altair. Ο Γκέιτς απλώς συνέδεσε
το ένα με το άλλο και έκανε μια εντυπωσιακή επιτυχία.

Το 1980, η ΙΒΜ αποφάσισε να φτιάξει προσωπικούς υπολογιστές και χρειαζόταν ένα
λειτουργικό σύστημα. Αντί να το ζητήσει από τους χιλιάδες εργαζομένους σε
αυτήν, αποτάθηκε στη Μάικροσοφτ. Συνδυάζοντας δύο υπάρχουσες ιδέες, ο Μπιλ
Γκέιτς έκανε τη δεύτερη μεγάλη επιτυχία του. Τον Μάιο του 1990, η εταιρεία του
παρουσίασε τα Windows. Ήταν η τρίτη ιστορική επιτυχία τού διοπτροφόρου και
δισεκατομμυριούχου, πλέον, Μπιλ.

Μπιλ Γκέιτς. Όπως θυμάται ένας καθηγητής του, ήταν «ένα αδύνατο σπασικλάκι που περνούσε όλο τον ελεύθερο χρόνο του μπροστά στα κομπιούτερ»

Ο Γκέιτς κυριάρχησε τόσο πολύ έναντι των ανταγωνιστών του, ώστε η παντοδυναμία
του στον τομέα των σόφτγουερ άρχισε να φαίνεται σχεδόν αδιαμφισβήτητη. Εξ ου
και τα πάμπολλα ανέκδοτα που κυκλοφόρησαν: Πόσοι υπάλληλοι της Μάικροσοφτ
χρειάζονται για να αλλάξουν μια καμένη λάμπα; Κανένας. Ο Μπιλ Γκέιτς μόλις
ανακήρυξε το Σκότος ως στάνταρντ εφαρμογή…

Η εταιρεία γιγαντώθηκε και το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκίνησε
δικαστικό αγώνα εναντίον του Μπιλ Γκέιτς για μονοπώλιο. Ακόμα και αν χάσει
όμως, θα παραμείνει ο Νο1 σ’ αυτή την τεράστια βιομηχανία. Το 1995 εξέδωσε ένα
βιβλίο (που έγραψε με δύο συνεργάτες του) με τίτλο «Ο Δρόμος Μπροστά».
Βλέποντας στο μέλλον, περιέγραψε έναν ονειρικό κόσμο γεμάτο τεχνολογία, όπου
θα μπορεί κάποιος «να παρακολουθεί την ταινία “Όσα παίρνει ο άνεμος” με το
δικό του πρόσωπο και τη φωνή του, να αντικαθιστά τη Βίβιαν Λι ή τον Κλαρκ
Γκέιμπλ».

Ο Μπιλ Γκέιτς, λένε όσοι τον γνωρίζουν καλά, δεν είναι οραματιστής. Είναι όμως
ένας ευφυής άνθρωπος, που ξέρει να βρίσκεται στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή
και είναι τρελός για τους κομπιούτερ. Τι του επιφυλάσσει το μέλλον; Όταν
έχτιζε την πολυτελή και υπερσύγχρονη βίλα του ­ αξίας 60 εκατομμυρίων δολαρίων
­ έβαλε να του χαράξουν στον τοίχο της βιβλιοθήκης ένα απόσπασμα από τον
«Μεγάλο Γκάτσμπι»: «Έκανε πολύ δρόμο για να φθάσει μέχρι εδώ και το όνειρό του
φαινόταν πολύ κοντά για να αποτύχει να το αρπάξει». Περίεργη επιλογή, αν
μάλιστα αναλογιστεί κανείς ότι στο τέλος ο Τζέι Γκάτσμπι αποτυγχάνει να
υλοποιήσει το όνειρό του και η επιτυχία τον καταστρέφει.