ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1961

Το φθινόπωρο του 1961 η διεθνής ένταση αυξήθηκε επικίνδυνα, ιδιαίτερα μετά
την ανέγερση του Τείχους του Βερολίνου μέσα σε μερικές νύχτες στα μέσα του
Αυγούστου. Ο ψυχρός πόλεμος κινδύνευε να μετατραπεί σε θερμό, με επίκεντρο την
Ευρώπη. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα έντασης ο Κ. Καραμανλής αντιμετωπίζοντας την
ενισχυμένη από τις εκλογές του 1958 ΕΔΑ και τη διασπορά των κεντρώων δυνάμεων
σε πολλά κόμματα, υποβάλλει την παραίτηση της κυβέρνησής του στις 20
Σεπτεμβρίου, διαλύει τη Βουλή και προκηρύσσει εκλογές για την Κυριακή 29
Οκτωβρίου 1961. Στο μεταξύ, κυκλοφορούν φήμες ότι έχει τριβές με τα ανάκτορα.
Η προκήρυξη των εκλογών ωθεί σε συσπείρωση τόσο τους κεντρώους πολιτικούς όσο
και τους Αριστερούς. Έτσι δημιουργείται:

* Η Ένωσις Κέντρου, με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπανδρέου.

* Ο εκλογικός συνασπισμός ΠΑΜΕ, με βασικό κορμό την ΕΔΑ και τους αριστερούς
συνεργαζόμενους πολιτικούς.

Οι εκλογές, όμως, γίνονται από την υπηρεσιακή κυβέρνηση του στρατηγού Δόβα,
υπό την ανοχή της οποίας εφαρμόζεται το «σχέδιον Περικλής» για την
τρομοκράτηση των εκλογέων και τη νόθευση του εκλογικού αποτελέσματος.

Έτσι, τα αποτελέσματα των εκλογών δίνουν

* ΕΡΕ 50,79% και 176 έδρες.

* Ε.Κ. 33,69% και 100 έδρες.

* ΠΑΜΕ 14,65% και 24 έδρες.

Προεκλογικά, όμως, αλλά και μετά τις εκλογές, οι καταγγελίες για βία και
νοθεία, όχι μόνο εις βάρος των Αριστερών αλλά και των Κεντρώων, φθάνουν
σωρηδόν στα γραφεία των κομμάτων και των εφημερίδων.

Οι καταγγελίες για τη βία και νοθεία δεν προέρχονται μόνο από τους
ενδιαφερόμενους πολιτικούς ή κομματικά στελέχη, αλλά και από δικηγόρους που
είχαν οριστεί δικαστικοί αντιπρόσωποι.

Το κλίμα της βίας και της φοβίας αναστρέφεται και δημιουργείται μια ατμόσφαιρα
δημοκρατικής αντίστασης στην Αθήνα.

Ισχυρή ώθηση στη δημιουργία αυτού του κλίματος δημοκρατικής αντίστασης δίνουν
οι δηλώσεις του Γεωργίου Παπανδρέου την Τρίτη 31.10.61 που δημοσιεύονται την
επομένη στον δημοκρατικό Τύπο με πρωτοσέλιδους τίτλους:

«Εξ ονόματος της Ενώσεως Κέντρου καταγγέλλω ενώπιον του Ελληνικού Λαού και
ενώπιον του Ανωτάτου Άρχοντος τα εκλογικά αποτελέσματα, ως προϊόν βίας και νοθείας».

Και σε άλλο σημείο τόνιζε:

«Εν πλήρη επιγνώσει των ιστορικών ευθυνών της, η Ένωσις του Κέντρου θεωρεί
χρέος τιμής να διακηρύξει ότι η Κυβέρνησις, την οποίαν πρόκειται να σχηματίσει
η ΕΡΕ στηριζομένη εις την αθέμιτον κοινοβουλευτικήν αυτοδυναμίαν της δεν είναι
νόμιμος κυβέρνησις του Ελληνικού Λαού». (Το ΒΗΜΑ, 1.11.1961, σελ. 1).

Οι καταγγελίες της Ένωσης Κέντρου για τις εκλογές βίας και νοθείας στο πρωτοσέλιδο του «Βήματος»

Ανάλογη ανακοίνωση είχε κάνει και το ΠΑΜΕ, όπως και ο Σπ. Μαρκεζίνης για το
Κόμμα των Προοδευτικών.

Η υπηρεσιακή κυβέρνηση Δόβα έσπευσε να διαμαρτυρηθεί, όπως και ο Κ. Καραμανλής
εκ μέρους της ΕΡΕ.

Στο μεταξύ, ο Γ. Παπανδρέου ζήτησε συνάντηση από τον βασιλιά Παύλο, για να του
εξηγήσει την κατάσταση και να του ζητήσει να μην προχωρήσει στην ανάθεση
εντολής σχηματισμού κυβέρνησης στον Κ. Καραμανλή.

Τα ανάκτορα, όμως, έδωσαν την εντολή στον Κ. Καραμανλή και όρισαν τη Δευτέρα
6.11.61 ως ημέρα ορκωμοσίας της κυβέρνησης Καραμανλή και την Πέμπτη 9.11.61
(δηλαδή κατόπιν εορτής ως ημέρα ακρόασης του Γ. Παπανδρέου).

Ύστερα απ’ όλα αυτά, ο αρχηγός της Ένωσης Κέντρου απέσυρε το αίτημα για
ακρόαση και αποφάσισε η Ένωση Κέντρου να βγάλει Μαύρη Βίβλο για τη βία και τη
νοθεία στις εκλογές.

Διάλειμμα λόγω καταστροφής

Το κίνημα για δημοκρατική αντίσταση στη νοθεία των εκλογών, ανέκοψε για λίγες
μέρες ένα φυσικό φαινόμενο, ένας τυφώνας που ξέσπασε το βράδυ της Κυριακής
προς Δευτέρα και βύθισε την πρωτεύουσα στο πένθος: με πάνω από 40 νεκρούς,
εκατοντάδες τραυματίες και 6.000 αστέγους.

Η κυβέρνηση Καραμανλή ορκίστηκε ανεμπόδιστα και αφέθηκε να αντιμετωπίσει την καταστροφή.

Πάντως, την Πέμπτη 9.11.61, περίπου 400 δικηγόροι της Αθήνας που είχαν
υπηρετήσει ως δικαστικοί αντιπρόσωποι σε όλη τη χώρα συγκεντρώθηκαν στο θέατρο
«Μουσούρη» και αφού κατέγραψαν εκατοντάδες περιστατικά βίας που εβίωσαν,
κατάγγειλαν με ψήφισμα τη φυσική και ψυχολογική βία που οι κρατικοί και οι
παρακρατικοί μηχανισμοί άσκησαν εις βάρος των εκλογέων.

Στο μεταξύ, από διάφορες πλευρές άρχισαν να διαδίδονται φήμες ότι η Ένωσις
Κέντρου θα διασπαστεί, διότι πολλοί βουλευτές της δεν συμφωνούν με την οξύτητα
με την οποία έβαλε το θέμα η ηγεσία της κ.λπ. Οι φήμες είχαν τέτοια ένταση που
κατέλαβαν και τις πρώτες σελίδες των εφημερίδων που υποστήριζαν τον Καραμανλή
και τα ανάκτορα. Ήταν μια κίνηση αντιπερισπασμού για να μεταφερθεί το πρόβλημα
από την ΕΡΕ στην Ένωση Κέντρου.

Ο Ανένδοτος αρχίζει

Μέσα σ’ αυτό το αντιφατικό και ταραγμένο κλίμα έγινε η πρώτη σύσκεψη των
βουλευτών της Ένωσης Κέντρου την Τρίτη 14 Νοεμβρίου το βράδυ. Στην προκήρυξη
που ενέκριναν ομόφωνα οι βουλευτές, ύστερα από εισήγηση του Γ. Παπανδρέου,
κηρύχθηκε για πρώτη φορά ο Ανένδοτος Αγώνας που δύο χρόνια αργότερα θα έριχνε
τον Καραμανλή, του οποίου στο μεταξύ οι τριβές με το παλάτι είχαν πάρει έκταση.

Το κείμενο της ιστορικής προκήρυξης αναφέρει ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα της
Ένωσης Κέντρου ομόφωνα (ΤΟ ΒΗΜΑ, 15.11.61).

«… Καταγγέλλει το όργιον της βίας και της νοθείας, με το οποίον παρεβιάσθη
το Δημοκρατικόν Πολίτευμα της χώρας, εστραγγαλίσθη η αληθής θέλησις του
Ελληνικού Λαού και μετεβλήθη η λαϊκή μειοψηφία της ΕΡΕ εις κοινοβουλευτικήν
πλειοψηφίαν και Κυβέρνησιν της χώρας.

Θεωρεί έγκλημα κατά του Έθνους, ότι αι ένοπλοι δυνάμεις και τα Σώματα
Ασφαλείας διετάχθησαν να εκτραπούν από την ευγενεστάτην αποστολήν των
στρατιωτών της πατρίδος εις υπηρέτας φατρίας και εις στραγγαλιστάς της
θελήσεως του Ελληνικού Λαού.

Η κοινοβουλευτική ομάς της Ενώσεως Κέντρου διακηρύττει ότι δεν αναγνωρίζει την
Κυβέρνησιν της ΕΡΕ ως νόμιμον Κυβέρνησιν της χώρας. Και υπόσχεται εις τον
Ελληνικό Λαόν, ότι κατεχομένη από πλήρη επίγνωσιν των ιστορικών ευθυνών της,
θα διατηρήση αρραγή ενότητα και θα αποδυθή εις ανένδοτον αγώνα προς
υπεράσπισιν και αποκατάστασιν της Δημοκρατίας».

Από την επομένη άρχισε το μπαράζ των καταγγελιών με συγκεκριμένα στοιχεία για
το όργιο της βίας και της νοθείας. Οι καταγγελίες αυτές επιβεβαιώθηκαν όλες,
καθώς και άλλες, όταν αποκαλύφθηκε το 1964 το «σχέδιον Περικλής».

Καταιγίδα εν μέσω θυέλλης

Στο μέσον μιας πολιτικής θύελλας ξέσπασε το βράδυ της Κυριακής προς τη Δευτέρα
(5 προς 6 Νοεμβρίου 1961) μια φυσική καταιγίδα που έπνιξε την Αθήνα και τον
Πειραιά και κυρίως τις συνοικίες Μπουρνάζι και Νέα Λιόσια. «ΤΟ ΒΗΜΑ» (Τρίτη
7.11.1961) έγραφε:

«Πρωτοφανής εις έντασιν και διάρκειαν καταιγίς έπληξε την νύκτα της Κυριακής
προς την Δευτέραν τας Αθήνας και τον Πειραιά, με αποτέλεσμα να σημειωθούν
πολυάριθμα ανθρώπινα θύματα και ανυπολόγιστοι μέχρι της στιγμής υλικαί ζημίαι.
Οι αρμόδιοι ομιλούν περί τυφώνος ο οποίος εδημιουργήθη εις τον Σαρωνικόν,
επέρασε από την Αττικήν και την Εύβοιαν και ακολούθως διά της Αιτωλοακαρνανίας
έφθασεν εις Ήπειρον όπου και διελύθη. Αι Αθήναι και ο Πειραιεύς, κέντρον και
συνοικίαι, υπέστησαν μίαν σκληράν δοκιμασίαν. Εφιαλτική όμως υπήρξεν η νύκτα
διά τον παρά το Περιστέρι συνοικισμόν Μπουρνάζι και τα Νέα Λιόσια. Εις το
Μπουρνάζι ιδίως τα νερά ενέκρωσαν τα πάντα. Οικίαι εξεθεμελιώθησαν, στέγαι
ανηρπάγησαν, άνθρωποι εφονεύθησαν ή επνίγησαν, κατοικίδια ζώα παρεσύρθησαν
μέχρι του Κηφισού και εκείθεν έφθασαν εις την θάλασσαν. Σκηναί αλλοφροσύνης
ανώτεραι πάσης περιγραφής εξετυλίχθησαν όταν τα κόκκινα λασπόνερα διαφυγόντα
από το καταρριφθέν φράγμα του χειμάρρου του Αγίου Φανουρίου εξεχύθηκαν κατά
πελώρια κύματα εις τους στενούς δρόμους του συνοικισμού και κατεδίωκον τους
ημιγύμνους και πανικοβλήτους κατοίκους. Υπήρχαν μέχρι της στιγμής εις τον
Νεκροτομείον Αθηνών 27 πτώματα, θύματα της καταιγίδος και άλλα 5 πτώματα εις
τον Νεκροτομείον Πειραιώς. Υπάρχουν όμως, κατ’ ανακοίνωσιν της Χωροφυλακής,
και άλλοι 9 αγνοούμενοι εις την περιοχήν Λιοσίων. Κατά μίαν εκδοχήν οι
αγνοούμενοι αυτοί δεν αποκλείεται να είναι νεκροί και να παρεσύρθησαν τα
πτώματά των υπό του Κηφισού εις την θάλασσαν. Επισήμως οι νεκροί αναβιβάζονται
εις 39».

Οι καταστροφές όπως αποδείχθηκε τις επόμενες μέρες ήταν ακόμη μεγαλύτερες. Οι
νεκροί έφθασαν τους 44, οι τραυματίες τους εκατοντάδες και οι άστεγοι τους 6.000.