[ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ]

Η καινούργια εποχή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν εχει τίποτε λοιπόν να
ζηλέψει απο την παλιά ­ το είδαμε αυτό καλά στην εβδομάδα που πέρασε. Την
επομένη της Συμφωνίας του Ελσίνκι, οι Τούρκοι, ο Ετzεβίτ δηλαδή, έλεγε ότι
τίποτε δεν έχει αλλάξει, την ώρα που εμείς δηλώναμε σαν την καλή χαρά πως όχι
μόνο έχουν αλλάξει όλα, αλλά όσα λέει ο πρωθυπουργός του Αττίλα τα δηλώνει για
εσωτερική κατανάλωση. Όχι πως δεν μπορεί να γίνει βέβαια, αλλά η αλήθεια είναι
ότι παραείμαστε και εμείς ενθουσιώδεις. Νίκη το Ελσίνκι; Καμιά αντίρρηση. Αλλά
έπεσε καπάκι και εκείνη η εξαγγελία του Τούρκου υπουργού Άμυνας Τσακμάκογλου,
ότι η Τουρκία θα δώσει το δικαίωμα διπλής υπηκοότητας στους μουσουλμάνους της
Θράκης, που πολύ μας προβλημάτισε. Διότι έτσι όπως (μας ) τα έλεγαν, Σάββατο,
Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη, ακόμη και Τετάρτη, είχαμε μείνει με την εντύπωση ότι
η γνωστή παροιμία περί του «λύκου ο οποίος την τρίχα αλλάζει, το χούι
(συνήθεια) δεν το αλλάζει», δεν ίσχυε!..

Η αλήθεια βρίσκεται στη μέση…

Αλλά οι παροιμίες ως γνωστόν επιζούν διότι αποτυπώνουν τη λαϊκή σοφία αφενός
και αφετέρου διότι έχουν δοκιμασθεί και αποδειχθεί στην πράξη. Αφήστε δε που
είχαν προϋπάρξει των νεώτερων ελληνικών κυβερνήσεων, οι οποίες χειρίζονται μεν
άριστα τις μεθόδους της «λεωφόρου Μάντισον» (όπως χαρακτήριζε το σύγχρονο
πολιτικό μάρκετινγκ ο Γεώργιος Μαύρος), αλλά στις εξετάσεις, στο μάθημα άσκηση
εκτελεστικής εξουσίας, αρκετές φορές κόβονται. Τι ήταν λοιπόν το Ελσίνκι; Μια
μεγάλη νίκη όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση ή μια μεγάλη ήττα, όπως ισχυρίζεται η
αντιπολίτευση; Η ποιότητα του πολιτικού αγώνα, όπως διεξάγεται στην Ελλάδα,
όπου κανείς δεν χρωστάει καλό λόγο στον άλλο ­ ει μη μόνον εάν είναι
Μητσοτάκης, ο οποίος επιθυμεί να κατασπαράξει τον «νεαρό» Κωστάκη και
απευθύνει ασυστόλως εύσημα στον αντίπαλό του Σημίτη ­ οδηγεί στο συμπέρασμα
ότι η αλήθεια βρίσκεται ακριβώς στη μέση…

Πού είναι το πρόβλημα

Τι είναι η μέση, εν προκειμένω; Τα εξής πολύ απλά. Ο Κ. Σημίτης κατάφερε να
φύγει αλώβητος από τη Σύνοδο του Ελσίνκι, και οι πανηγυρισμοί οφείλονται όχι
μόνο σ’ αυτό το γεγονός αλλά και στο ότι επαναβεβαιώθηκαν και τα αυτονόητα ­
αυτά δηλαδή που κατά καιρούς μας είχαν αναγνωρισθεί (άλλα από ορισμένα κράτη
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άλλα από όλα). Και η αντιπολίτευση, πού έχει δίκιο;
Κυρίως στην υπόθεση της αποδοχής του Διεθνούς Διακαστηρίου της Χάγης ως
δικαιοδοτικού οργάνου για όλες τις ελληνοτουρκικές διαφορές. Πού είναι το
πρόβλημα; Στο ότι εμείς δεν αναγνωρίζουμε καμιά άλλη ελληνοτουρκική διαφορά,
πλην αυτής της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Οι Τούρκοι βεβαίως βάζουν ένα σωρό
θέματα, και η αποδοχή της Χάγης μπορεί να μας βάλει σε μπελάδες, διότι, όσο να
΄ναι, στο Αιγαίο μέχρι τώρα μονά-ζυγά δικά μας τα βλέπαμε! Αυτή είναι όλη η
ιστορία…

Με τα μάτια στραμμένα στον… Μάρτιο

Πόσες φορές αναφέρθηκε η λέξη «ιστορία» στην προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση
στη Βουλή, που έγινε την Τετάρτη για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, είναι
μάλλον αδύνατον να υπολογισθεί εκτός πια κι αν καθήσει κάποιος και διαβάσει
όλα τα πρακτικά. Όμως είναι φανερό ότι αρκετοί ομιλητές, και δη αρχηγοί
κομμάτων, ουδόλως είχαν κατά νου ότι όσα έλεγαν αφορούσαν και την Ιστορία. Αν
το έκαναν σκοπίμως, να τους αναγνωρισθεί η μετριοφροσύνη ως βασικό συσταστικό
του χαρακτήρος τους. Αλλά είναι προφανές ότι μόνο σ’ αυτή δεν είχαν το μυαλό
τους. Με το μάτι στραμμένο στον Μάρτιο, και στις εκλογές που έρχονται,
μιλούσαν. Και με το μυαλό να δουλεύει για το ποιος θα πετάξει την κατά
τεκμήριο πιο έξυπνη ατάκα…

Να μη χάνεται το μέτρο

Την πιο έξυπνη ατάκα όμως την πέταξε ο Ευάγγελος Γιαννόπουλος. Που βλέποντας
τον Δημ. Τσοβόλα να ανεβαίνει στο βήμα για να μιλήσει περί εξωτερικής
πολιτικής και Ελσίνκι, είπε το απίθανο «ομιλεί ο διάδοχος του Ελευθερίου
Βενιζέλου»! Αναφερόταν προφανώς στην επίμαχη αφίσα του ΔΗΚΚΙ, που το εμφανίζει
ως συνέχεια των Βενιζέλου, Πλαστήρα και των Γεωργίου και Ανδρέα Παπανδρέου.
Για το θέμα έχουν τοποθετηθεί διάφορα στελέχη του ΠΑΣΟΚ και της κυβερνησης ­
άρα περιττή όποια άλλη ενασχόληση. Είναι όμως μια ευκαιρία να επισημάνει
κανείς ότι πολλές φορες τα κόμματα αυτοπαγιδεύονται στην προσπάθειά τους να
κάνουν το «κάτι» περισσότερο, σ’ αυτή την αέναη μάχη της επικοινωνίας. Το
επιχειρούν, και αγνοούν βασικές αρχές πολιτικής συμπεριφοράς ­ κυρίως το ότι
δεν πρέπει ποτέ να χάνουν το μέτρο…

Προσοχή: καίει…

Θα δουν πολλά τα μάτια μας στον δρόμο για τις εκλογές, αν κρίνει κανείς από
αυτά που βλέπουμε τώρα. Στελέχη κομμάτων στην αγωνιώδη προσπάθειά τους να
εμφανισθούν ότι πληρούν στο σύνολό τους όλες, μα όλες, τις ιδιότητες που
οφείλει να έχει κάθε σύγχρονος πολιτικός, χάνουν κάθε μέτρο. Λόγου χάρη
επιχειρούν να έχουν άποψη επί παντός του επιστητού, και καταλήγουν στη
γελοιότητα. Άλλοι πάλι επιλέγουν τη διαρκή παρουσία στα μέσα ενημέρωσης, μην
αφήνοντας κανάλι για κανάλι και σταθμό για σταθμό. Κάποιοι τρίτοι στρώνουν
τραπέζια για δημοσιογράφους, πνευματικούς ανθρώπους και δίνουν λαβή σε σχόλια
κάθε είδους, ακόμη και επί ηθικής βάσεως. Και κανείς δεν σκέφτεται την
εξαιρετικά απλή αλήθεια: ότι η επικοινωνία είναι σαν το τζάκι, αν το
πλησιάσεις πολύ καίγεσαι, αν σταθείς μακριά κρυώνεις…

Χαρά και αισιοδοξία…

Το ίδιο συμβαίνει και με τις δημοσκοπήσεις. Η μόνη διαφορά τους είναι ότι οι
δημοσκοπήσεις μοιάζουν με αναμμένο κάρβουνο. Το έπιασες απλώς για να το
πετάξεις, σώθηκες. Το κράτησες; Κάηκες. Η Ν.Δ. ανήκει στη δεύτερη περίπτωση.
Μέχρι τώρα που την βόλευαν οι δημοσκοπήσεις ­ και γιατί να μην την βολεύουν,
αφού της έδιναν πέντε και έξι μονάδες μπροστά ­ ήταν καλές.

Τώρα που την φέρνουν πίσω από το ΠΑΣΟΚ, είναι «στημένες»! Αλλά και η κυβερνηση
φαίνεται έτοιμη να την «πατήσει» σχετικά. Στη δεξίωση που έδωσε ο Κ. Σημίτης
την Πέμπτη το βράδυ στο Μέγαρο Μαξίμου, οι βουλευτές είχαν κάτι χαμόγελα ως τ΄
αυτιά, και ο λόγος ήταν ακριβώς αυτός ­ τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων.
Ποτέ άλλοτε σε δεξιώσεις αυτού του τύπου δεν καταγράφηκε ανάλογο κλίμα. Χαρά
και αισιοδοξία…

Μαύρα Χριστούγεννα;

Χαρά και αισοδοξία ­ ό,τι λείπει από το ευαγές ίδρυμα της οδού Σοφοκλέους.
Μαύρα Χριστούγεννα προαναγγέλλει για χιλιάδες επενδυτές η πορεία του
Χρηματιστηρίου, διότι το κακό με το Χρηματιστήριο είναι ακριβώς αυτό: όλοι σου
λένε πώς να μπεις, αλλά κανείς δεν σε καθοδηγεί πώς να βγεις. Και μάλιστα
χωρίς να βγεις χαμένος. Τώρα, πάντως, έτσι όπως είναι τα πράγματα, κάτσε εκεί
που είσαι! Ως μετά τις γιορτές, οπότε εκεί κατά τις 10, 15 Ιανουαρίου, όπως
πιστεύεται, θα βελτιωθεί η κατάσταση. Οι ειδικοί το λένε, όχι εμείς.