Σε τέσσερις τράπεζες το 77% της αγοράς

Μία λογιστική τακτοποίηση που αφορούσε καταθέσεις 500 δισ. δρχ., οι οποίες
από τους ισολογισμούς θυγατρικών εταιρειών εμφανίζονται πλέον στον ισολογισμό
της τράπεζας, είχε ως αποτέλεσμα η Εμπορική να βρεθεί και πάλι στην τρίτη
θέση.Όσον αφορά τις μικρότερες τράπεζες, το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η τάση
που χαρακτήρισε τα μερίδια αγοράς τους ήταν σταθεροποιητική

Απόλυτη παραμένει, για ένα ακόμη εξάμηνο, η κυριαρχία της Εθνικής Τράπεζας στο
ελληνικό τραπεζικό στερέωμα. Παρά τις εξαγορές και συγχωνεύσεις που
δρομολογήθηκαν στο αμέσως προηγούμενο διάστημα, η πρωτιά της μεγαλύτερης
ελληνικής εμπορικής τράπεζας παραμένει αδιαμφισβήτητη, αν και τα μερίδια
αγοράς της σημείωσαν μερική απώλεια κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Η
εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον υποδιοικητή της Εθνικής κ. Θ. Πανταλάκη, θα
πρέπει να αποδοθεί:

α) στις πολύ υψηλές διαγραφές που έκανε η τράπεζα κατά το προηγούμενο
διάστημα, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη εξυγίανση του χαρτοφυλακίου
της,

β) στην εκτεταμένη εσωτερική αναδιάρθρωσή της,

γ) στη σημαντική μείωση του δανεισμού εταιρειών του ευρύτερου δημόσιου τομέα
από την τράπεζα και

δ) στην επιλογή που γίνεται πλέον ως προς το πελατολόγιό της. «Η προσπάθεια
αυτή», σύμφωνα πάντα με τον κ. Πανταλάκη, «είχε ως αποτέλεσμα η Εθνική να
αποκτήσει καλύτερο και ποιοτικότερο χαρτοφυλάκιο, που λειτουργεί ως εφαλτήριο
για ακόμη μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης».

Στα αξιοσημείωτα του εξαμήνου θα πρέπει να συμπεριληφθεί επίσης η σθεναρή
αντίσταση που παρουσιάζει η Εμπορική Τράπεζα στις «επιθέσεις» που δέχεται,
κυρίως από το «μέτωπο» που έχουν συστήσει η EFG Eurobank και η Τράπεζα
Εργασίας, για τη διεκδίκηση της τρίτης θέσης. Η μεταξύ τους διαφορά πάντως
έχει μειωθεί πλέον σημαντικά και δεν αποκλείεται, αυτό το διάστημα, να
βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πραγματικό «ντέρμπι» με έπαθλο τη συγκεκριμένη θέση.

Από την άλλη πλευρά, η προσχώρηση της Ιονικής στο «στρατόπεδο» της Πίστεως,
δημιούργησε τον αδιαμφισβήτητο δεύτερο ισχυρό «παίκτη» της ελληνικής
τραπεζικής αγοράς και τον πρώτο, μακράν, μεγαλύτερο ελληνικό ιδιωτικό
τραπεζικό όμιλο, ο οποίος μάλιστα σε επίπεδο χορηγήσεων έχει μειώσει σημαντικά
τη διαφορά του από τον πρώτο και συγκεκριμένα την Εθνική Τράπεζα.

Προοδευτική αύξηση όμως σημειώνουν και τα μερίδια αγοράς του ομίλου της
Τράπεζας Πειραιώς. Μετά το «ξεπέταγμα» της περιόδου 1997 – 1998, ο όμιλος
δείχνει τώρα να έχει εξασφαλίσει μία σταθερά ανοδική πορεία.

Αντιθέτως, σταθεροποιητικά δείχνουν να κινούνται πλέον στο σύνολό τους σχεδόν
τα μικρομεσαία πιστωτικά ιδρύματα της χώρας. Ο αδυσώπητος ανταγωνισμός που
βρίσκεται σε εξέλιξη, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις δύσκολα θα επιτρέψει στις
τράπεζες αυτού του μεγέθους να διευρύνουν τα σημερινά τους μερίδια.

Αναλυτικά, η εικόνα που διαμορφώνεται ανά τράπεζα, για το 1999, ως προς τα
μερίδια αγοράς, είναι η εξής:

Η Εθνική

* Η πρώτη θέση της Εθνικής, τόσο ως προς το ενεργητικό όσο και ως προς τις
καταθέσεις και τις χορηγήσεις, παραμένει αδιαμφισβήτητη. Παρ’ όλα αυτά όμως
συνεχίσθηκε και κατά το πρώτο εξάμηνο του 1999 η απώλεια δυνάμεων, για τους
λόγους που ανέφερε ο κ. Πανταλάκης και παρά το γεγονός ότι σε απόλυτους
αριθμούς τα μεγέθη της τράπεζας αυξάνουν. Το γεγονός όμως ότι οι υπόλοιποι
μεγάλοι όμιλοι παρουσιάζουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, έχει ως αποτέλεσμα
να μειώνονται τα μερίδια της Εθνικής.

Έτσι, στα μέσα του έτους, το μερίδιο αγοράς της, ως προς το ενεργητικό,
διαμορφώθηκε στο 32,3%, έναντι 35,6% στα τέλη του 1998. Ανάλογη είναι η εικόνα
που διαμορφώνεται και ως προς τις καταθέσεις, με το μερίδιο αγοράς της Εθνικής
να φθάνει στο 37%, έναντι 40,3% το 1998, ενώ πολύ μικρότερες είναι οι απώλειες
στις χορηγήσεις. Εν προκειμένω, το μερίδιο παραμένει περίπου σταθερό, στο
τέλος του εξαμήνου, έχοντας διαμορφωθεί στο 27,1%, έναντι 28,1% στο τέλος του 1998.

Πίστεως – Ιονική

* Η εξαγορά της Ιονικής από την Πίστεως έδωσε στον όμιλο της Alpha Πίστεως τη
σημαντική ώθηση που αναζητούσε προκειμένου να εξασφαλίσει, με αδιαμφισβήτητο
τρόπο, την δεύτερη θέση στο ελληνικό τραπεζικό στερέωμα συνολικά και την πρώτη
σε ό,τι αφορά την υποκατηγορία των ιδιωτικών τραπεζικών ομίλων. Η εικόνα αυτή
αποτυπώνεται, με παραστατικό τρόπο, στα μερίδια αγοράς του πρώτου εξαμήνου του
τρέχοντος έτους. Έτσι, σε ό,τι αφορά το ενεργητικό των δύο τραπεζών,
καταλαμβάνει πλέον το 18,3%, έναντι 17,9% στο τέλος του 1998.

Προκειμένου να «εκτιμηθεί» η συμβολή της Ιονικής στη συνολική εικόνα του
ομίλου, αρκεί να σημειωθεί ότι το μερίδιο αγοράς της Πίστεως, στο τέλος του
εξαμήνου, διαμορφώνονταν στο 13,1%. Ως προς τις καταθέσεις, το μερίδιο αγοράς
του ομίλου διαμορφώθηκε στο 17,9%, χωρίς να σημειωθεί καμία απολύτως
διαφοροποίηση σε σχέση με τα επίπεδα του 1998. Οριακή τέλος ήταν η άνοδος που
σημειώθηκε στις χορηγήσεις. Εν προκειμένω, το μερίδιο αγοράς από 18,5% που
ήταν στο τέλος του 1998 βρέθηκε στα μέσα του 1999 στο 18,7%.

Η Εμπορική

* Μία λογιστική τακτοποίηση που έγινε και η οποία αφορούσε σε καταθέσεις 500
δισ. δρχ., οι οποίες από τους ισολογισμούς θυγατρικών εταιρειών εμφανίζονται
πλέον στον ισολογισμό της τράπεζας, είχε ως αποτέλεσμα το μερίδιο αγοράς της
Εμπορικής, ως προς το ενεργητικό της, να φθάσει στο 11,1% στο τέλος του
εξαμήνου, από 9,7% ποu ήταν στο τέλος του 1998. Η εξέλιξη αυτή είχε ως
αποτέλεσμα η Εμπορική να επανέλθει στην τρίτη θέση, από την τέταρτη στην οποία
είχε βρεθεί στα τέλη του προηγούμενου έτους.

Η ίδια εικόνα διαμορφώνεται και ως προς τα μερίδια καταθέσεων, τα οποία
έφτασαν στο 11,9% από 10,1% που ήταν στο τέλος του 1998. Τέλος, ως προς τις
χορηγήσεις, στο πρώτο εξάμηνο του 1999 το μερίδιο της Εμπορικής σημείωσε
οριακή άνοδο, φθάνοντας στο 12,4%, από 12,3%.

Eurobank ­ Εργασίας

* Στο 10,7% διαμορφώθηκε στο πρώτο εξάμηνο του έτους το μερίδιο αγοράς, ως
προς το ενεργητικό, του ομίλου τραπεζών Λάτση, στον οποίο συμπεριλαμβάνονται
οι τράπεζες EFG Eurobank και Εργασίας.

Στο τέλος του 1998, το αντίστοιχο μερίδιο έφτανε στο 10,1%. Αντίστοιχα ανοδικά
κινήθηκαν τα μερίδια αγοράς του ομίλου ως προς τις καταθέσεις (10,6%, από
10,1%), ενώ σταθεροποιητικά κινήθηκε το μερίδιο αγοράς της ως προς τις
χορηγήσεις (11,9%).

Ο Όμιλος Πειραιώς

* Κατά μία ποσοστιαία μονάδα αυξήθηκε το μερίδιο αγοράς του ομίλου Πειραιώς
(Τράπεζα Πειραιώς, Μακεδονίας-Θράκης, Xiosbank και Πειραιώς Prime Bank), ως
προς το ενεργητικό του. Συγκεκριμένα στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του
τρέχοντος έτους διαμορφώθηκε στο 6,7%, έναντι 5,8% στο τέλος του 1998. Ως προς
τις καταθέσεις η αύξηση ήταν μικρότερη (στο 5,6% από 5,3%), ενώ μεγαλύτερη
ήταν ως προς τις χορηγήσεις (στο 6,2% από 5,5%).

Οι άλλες

* Αναφορικά με την εικόνα που διαμορφώθηκε ως προς τις μικρότερες τράπεζες, το
γενικό συμπέρασμα το οποίο προκύπτει είναι ότι η τάση που χαρακτήρισε τα
μερίδιά τους ήταν σταθεροποιητική.

Συγκεκριμένα, ως προς το ενεργητικό, η Γενική παρέμεινε σταθερή στο 1,5%, ο
όμιλος Εγνατίας στο 1,2%, η Τράπεζα Αττικής στο 0,7% και η Δωρική στο 0,3%, με
μικρές αποκλίσεις της τάξεως του 0,1%.

Αναλυτικά, ως προς το ενεργητικό, τα μερίδια αγοράς της Γενικής παρέμειναν
σταθερά, στο πρώτο εξάμηνο του 1999, σε σχέση με το 1998. Οι χορηγήσεις της
σημείωσαν άνοδο της τάξεως του 0,2% (από 2,1% σε 2,3%), ενώ οι καταθέσεις της
παρέμειναν σταθερές στο 1,6%. Ανάλογη είναι και η εικόνα για τον όμιλο της
Εγνατίας, με το μερίδιο αγορά της, ως προς το ενεργητικό, να χάνει μόλις 0,1%,
τις χορηγήσεις της να αυξάνονται κατά 0,2% και τις καταθέσεις της να
μειώνονται κατά 0,1%. Μικρή άνοδο, κατά 0,1%, σημείωσε το μερίδιο αγοράς της
Τράπεζας Αττικής ως προς το ενεργητικό της. Το ίδιο ισχύει και για τις
χορηγήσεις, ενώ σταθερό παρέμεινε το μερίδιο των καταθέσεων. Καμία απολύτως
απόκλιση δεν σημειώθηκε στα μερίδια αγοράς της Ευρωπαϊκής Λαϊκής Τράπεζας.
Αντιθέτως, απόκλιση, αλλά πάρα πολύ μικρή, σημείωσαν τα μερίδια αγοράς της
Δωρικής Τράπεζας ως προς τις χορηγήσεις (-0,1%) και τις καταθέσεις (+0,1%). Σε
ό,τι αφορά το μερίδιο αγοράς ως προς το ενεργητικό της, παρέμεινε σταθερό, στο 0,3%.

Τα επόμενα βήματα στη Δυτική Ευρώπη

Μπορεί ο χώρος της Βαλκανικής και της ευρύτερης Νοτιοανατολικής Ευρώπης να
αποτελεί τη γεωγραφική ενδοχώρα που προσφέρεται, λόγω γειτνίασης, για την
επέκταση του ελληνικού πιστωτικού συστήματος, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι
διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών αδιαφορούν για τις εξελίξεις στις προηγμένες
αγορές της Δυτικής Ευρώπης. Αντιθέτως, η τάση η οποία παρατηρείται το
τελευταίο διάστημα είναι υπέρ της ενίσχυσης της παρουσίας των ελληνικών
τραπεζών στις χώρες της ΟΝΕ και ειδικότερα σε εκείνες οι οποίες παραδοσιακά
αποτελούσαν ή που τείνουν να εξελιχθούν σε χρηματοοικονομικά κέντρα της Ευρώπης.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι τραπεζικοί όμιλοι οι οποίοι διαθέτουν
ήδη παρουσία στις συγκεκριμένες αγορές τείνουν να την αναβαθμίσουν, ενώ
παράλληλα, οι όμιλοι εκείνοι οι οποίοι δεν διέθεταν παρουσία, σπεύδουν να
αποκτήσουν και μάλιστα με ταχύτατους ρυθμούς. Ορισμένα από τα σχέδια που
επεξεργάζονται μάλιστα είναι ιδιαιτέρως φιλόδοξα και θεωρείται δεδομένο ότι αν
τελικώς προχωρήσουν σε φάση υλοποίησης, θα λειτουργήσουν ενισχυτικά για το
σύνολο του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς, ο οποίος
αυτόν τον καιρό επεξεργάζεται ένα ενδιαφέρον σενάριο, το οποίο προβλέπει την
εξαγορά μικρομεσαίας τράπεζας στο Λονδίνο.

Αρχικά προβλεπόταν η εξαγορά ενός «επενδυτικού σπιτιού» στα «μέτρα» της
Πειραιώς. Αργότερα, αποφασίστηκε η αγορά τράπεζας ιδίου μεγέθους και για τον
σκοπό αυτό μάλιστα προσελήφθη ειδικός σύμβουλος, στον οποίο και ανατέθηκε το
έργο της διερεύνησης της βρετανικής τραπεζικής αγοράς.

Στόχος της διοίκησης του Ομίλου είναι η δημιουργία, στο Λονδίνο, ενός
χρηματοοικονομικού κέντρου, από το οποίο θα επιχειρηθεί η ανάπτυξη των
δραστηριοτήτων του και στις άλλες μεγάλες αγορές της Δυτικής Ευρώπης.

Πάντως, η περίπτωση της τράπεζας που πρόσφατα προτάθηκε στην Πειραιώς προς
αγορά, μάλλον εγκαταλείφθηκε εξαιτίας του γεγονότος ότι ήταν κυρίως
προσανατολισμένη προς το φάκτορινγκ. Παράλληλα, ο όμιλος τελει εν αναμονή των
οριστικών αποφάσεων για την προσφορά που κατέθεσε για την εξαγορά της
αμερικανοϊταλικής Ολύμπια Μπάνκ.

Παράλληλα θα επιχειρηθεί και η διάθεση νέων προϊόντων και υπηρεσιών, γεγονός
το οποίο εκτιμάται ότι θα βοηθήσει σημαντικά την προσπάθεια του Ομίλου να
αποκτήσει περισσότερο «ευρωπαϊκό χαρακτήρα» εν όψει και της εισόδου της χώρας
μας στη ζώνη των κρατών του ευρώ. Σενάρια για την αξιοποίηση της υφιστάμενης
παρουσίας της στις αγορές της Δυτικής Ευρώπης, αλλά και την επέκτασή της σε
νέες, εξετάζει και η Εμπορική Τράπεζα.

Για την ακρίβεια, η διοίκησή της έχει αποφασίσει να αναβαθμίσει την θυγατρική
τράπεζα που διαθέτει ο Όμιλος στη Γερμανία, μετεξελίσσοντας τη μονάδα της
Φρανκφούρτης σε σύγχρονο χρηματοοικονομικό κέντρο.

Η Εμπορική όμως, πρόσφατα απέκτησε παρουσία και στο Λονδίνο. Συγκεκριμένα,
εξαγόρασε από τον Όμιλο Alpha Τράπεζα Πίστεως το κατάστημα της Ιονικής
Τράπεζας στο Λονδίνο.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, κορυφαία κίνηση ελληνικής εμπορικής τράπεζας στις
προηγμένες αγορές αποτελεί η εισαγωγή προς διαπραγμάτευση της μετοχής της
Εθνικής Τράπεζας στην αμερικανική κεφαλαιαγορά από τη Δευτέρα, 18 Οκτωβρίου.
Παράλληλα, προωθείται η εξαγορά αμερικάνικης εταιρείας παροχής
χρηματοικονομικών υπερεσιών και ενισχύεται η θυγατρική NBGI του Λονδίνου.