Αποχωρεί ο καλύτερος Αμερικανός μάνατζερ

Ο Τζον Γουέλτς θεωρείται ο καλύτερος μάνατζερ στις ΗΠΑ. Στο στιγμιότυπο, από επιχειρηματικό γεύμα, είναι πρώτος από δεξιά. Κοντά του, ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ

Ο διευθύνων σύμβουλος της Τζένεραλ Ελέκτρικ, Τζον Γουέλτς, ανακοίνωσε τη
Δευτέρα την ακριβή ημερομηνία αποχώρησής του από την ενεργό επιχειρηματική
δράση. Τον Απρίλιο του 2001 θα αφήσει πίσω του δύο κενές θέσεις: τη θέση του
στην κορυφή στην Τζενεραλ Ελέκτρικ και τη θέση του στην καρδιά του
αμερικανικού επιχειρηματικού κόσμου.

Η πρώτη θέση θα καλυφθεί σχετικά σύντομα, αφού το όνομα του αντικαταστάτη του
αναμένεται να ανακοινωθεί μερικούς μήνες πριν από την οριστική αποχώρηση του
Γουέλτς. Ωστόσο, για τη δεύτερη θέση, αυτή του κορυφαίου Αμερικανού μάνατζερ,
δεν υπάρχει ακόμη γενικά αποδεκτός διάδοχος. Αυτή είναι η άποψη πολλών
κορυφαίων επιχειρηματικών αναλυτών και αποτελεί απόδειξη ότι μάνατζερ της
αξίας του Γουέλτς είναι είδος δυσεύρετο. Ο Γουέλτς, ο οποίος ανακοίνωσε την
ημερομηνία συνταξιοδότησής του τη Δευτέρα, δεν είναι ο διασημότερος διευθύνων
σύμβουλος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτός ο τίτλος πιθανότατα ανήκει στον Μπιλ
Γκέιτς της Μάικροσοφτ ή στον Γουόρεν Μπάφετ της Μπέρκσαϊρ Χάθαγουεϊ. Ωστόσο,
για πολλά μέλη διοικητικών συμβουλίων επιχειρήσεων, επιχειρηματικά στελέχη,
φοιτητές και καθηγητές επιχειρηματικών σχολών, το όνομα Γουέλτς είναι συνώνυμο
της έξυπνης επιχειρηματικής διαχείρισης, κάτι που δεν αναγνωρίζουν για άλλον μάνατζερ.

Ο καλύτερος

«Είναι ο καλύτερος μάνατζερ στις Ηνωμένες Πολιτείες», λέει ο Τζέραρντ Ρος,
πρόεδρος της εταιρείας επιχειρηματικών ερευνών Χάιντρικ εντ Στραγκλς. «Αυτά
που έκανε στην Τζένεραλ Ελέκτρικ είναι αντικείμενο μίμησης από άλλες
επιχειρήσεις», λέει ο Κρίστοφερ Μπάρτλετ, καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης
Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. «Είμαι μέλος σε τέσσερα διοικητικά
συμβούλια επιχειρήσεων» προσθέτει ο Τζον Γουίτνι, πρώην σύμβουλος της Τζένεραλ
Ελέκτρικ που τώρα διδάσκει στη Σχολή Διοίκησης επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου
Κολούμπια, «και σε κάθε σύσκεψη κάποιος λέει τι θα έκανε ο Γουέλτς αν ήταν στη
θέση μας».

Οι «υποψήφιοι» για την άτυπη θέση του καλύτερου Αμερικανού μάνατζερ είναι
γνωστά ονόματα στον χώρο των αμερικανικών επιχειρήσεων, όπως ο Μπιλ Γκέιτς, ο
Λούις Γκέρστνερ Τζούνιορ της ΙΒΜ, ο Τζον Τσέιμπερς της Σίσκο Σίστεμς και ο Ζακ
Νάσερ της Φορντ Μότορ. Ωστόσο, πλην του Γκέιτς, ο οποίος πρόσφατα αποσύρθηκε
από την καθημερινή διαχείριση της εταιρείας και είναι γνωστός τόσο για τη δίκη
με το αμερικανικό δημόσιο για θέματα ανταγωνισμού όσο και για τις θεωρίες του
περί επιχειρηματικής διαχείρισης, κανένας δεν διαθέτει το προφίλ του Γουέλτς.
Κατά συνέπεια, οι αναλυτές του χώρου των επιχειρήσεων πιστεύουν ότι κανείς δεν
πρόκειται να αποκτήσει σύντομα την επιρροή του Γουέλτς στον επιχειρηματικό
κόσμο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πολλές από τις διάσημες επιχειρηματικές θεωρίες της δεκαετίας γεννήθηκαν, ή
έγιναν γνωστές, αφότου υιοθετήθηκαν από τη Τζένεραλ Ελέκτρικ. Κατά τη διάρκεια
της δεκαετίας του ’80, ο Γουέλτς έλεγε ότι κάθε μονάδα της Τζένεραλ Ελέκτρικ
θα έπρεπε να είναι η νούμερο ένα ή, στη χειρότερη περίπτωση, η νούμερο δύο
στον χώρο δραστηριοποίησής της. Στη συνέχεια πούλησε ή έκλεισε εκείνες τις
παραγωγικές μονάδες που δεν μπορούσαν να «διορθωθούν», απολύοντας περίπου
100.000 εργαζομένους.

Προβλέποντας την πορεία που θα ακολουθούσε η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών,
μετέφερε τη βασική δραστηριοποίηση της εταιρείας του από την παραγωγή
προϊόντων στην πώληση υπηρεσιών και εκθείασε τη σημαντικότητα της
επιχειρηματικής δραστηριοποίησης σε παγκόσμιο επίπεδο. Πιο πρόσφατα, εφήρμοσε
ποιοτικά κριτήρια προκειμένου να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της παραγωγής
και είδε πολλούς από τους μαθητευομένους του να καταλαμβάνουν θέσεις
διευθυνόντων συμβούλων σε άλλες εταιρείες.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια της απογείωσης της αμερικανικής χρηματιστηριακής
αγοράς, η πορεία της Τζένεραλ Ελέκτρικ δεν ήταν ικανοποιητική. Όταν την 1η
Απριλίου του 1981 ανέλαβε την τύχη της Τζένεραλ Ελέκτρικ, η εταιρεία είχε
χρηματιστηριακή αξία περίπου 13 δισεκατομμύρια δολάρια. Στο κλείσιμο της
περασμένης Τρίτης η κεφαλαιοποίησή της ήταν 425 δισεκατομμύρια δολάρια. «Το
συναρπαστικό στοιχείο της ιστορίας του Τζακ Γουέλτς είναι η μακροβιότητα της
επιτυχίας του», λέει ο Χόμπσον Μπράουν Τζούνιορ, διευθύνων σύμβουλος της Ράσελ
Ρέινολντς Ασόσιεϊτς, μιας εταιρείας συμβούλων επιχειρήσεων που εδρεύει στη Νέα Υόρκη.

Αντικείμενο κριτικής

Ο Γουέλτς είχε και τους επικριτές του. Απέκτησε το παρατσούκλι «αμείλικτος
Τζακ» όταν αποφάσισε τις απολύσεις στη δεκαετία του ’80. Επιπλέον, σε βιβλίο
που έγραψε και κυκλοφόρησε το 1998 ένας πρώην δημοσιογράφος της εφημερίδας
«Γουόλ Στριτ Τζέρναλ», υποστήριξε ότι υπό τη διεύθυνση του Γουέλτς η εμμονή
της Τζένεραλ Ελέκτρικ με το κέρδος οδήγησε σε αμφιλεγόμενες λογιστικές
πρακτικές και ζητήματα ηθικής επιχειρηματικής τάξης.

Η εταιρεία αρνήθηκε τις κατηγορίες που αναφέρονται στο βιβλίο και ο Γουέλτς
δήλωσε επανειλημμένα ότι πίστευε πως το κλείσιμο μη κερδοφόρων επιχειρήσεων
ήταν τόσο οικονομικά όσο και ηθικά αποδεκτό. Πάντως, δεν υπάρχει καμία
αμφιβολία για το κατά πόσον άλλοι μάνατζερ ακολουθούν τις πρακτικές που
σχεδίασε και εφήρμοσε ο Γουέλτς. Μάλιστα, όπως εκτιμούν καθηγητές και άνθρωποι
του χώρου των επιχειρήσεων, η εφαρμογή του μοντέλου Γουέλτς αποτελεί κριτήριο
για την πλήρωση της άτυπης θέσης τού πιο αποτελεσματικού μάνατζερ που αφήνει
κενή με τη συνταξιοδότησή του.

Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι ο πρώτος χώρος που πρέπει να ξεκινήσουν την
αναζήτησή τους είναι οι τεχνολογικές εταιρείες, οι οποίες, σημειωτέον, έχουν
συγκεντρώσει πάνω τους το ενδιαφέρον αναλυτών και επενδυτών. Ο Γκέιτς και ο
Μάικλ Ντελ της ομώνυμης εταιρείας πληροφορικής είναι πολύ καλά παραδείγματα
μάνατζερ που αντελήφθησαν τη σημαντικότητα του Ίντερνετ πολύ πριν την
αντιληφθούν κάποιοι άλλοι. Τώρα οι περισσότερες εταιρείες πληροφορικής
ακολουθούν τα βήματά τους. Ωστόσο, ο Γκέιτς και ο Ντελ είναι οι ίδιοι ιδρυτές
των εταιρειών τους, ενώ σχεδόν όλοι οι άλλοι μάνατζερ πήραν στα χέρια τους τις
τύχες εταιρειών που είχαν κάποια ιστορία. «Οι ευθύνες που ανέλαβαν είναι πολύ
διαφορετικές», λέει ο Μπάρτλετ από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Ο Γκέρστνερ και ο
Νάσερ μοιάζουν με τον Γουέλτς στο ότι ανέλαβαν τον έλεγχο μεγάλων εταιρειών
και προσπάθησαν να τις αλλάξουν. Πράγματι, ο Γκέρστνερ της ΙΒΜ αναγνωρίζεται,
όπως και ο Γουέλτς, ως ένας μάνατζερ που κατάφερε να αλλάξει μια παλιά
γιγαντιαία εταιρεία δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην παροχή υπηρεσιών. Στο
μεταξύ, ο Νάσερ της Φορντ τράβηξε πάνω του την προσοχή όλων για τον τρόπο που
μεταμόρφωσε μια εταιρεία η οποία ήταν συνώνυμη της βιομηχανικής παρακμής.
Μέχρι τώρα όμως το όνομά του ακούστηκε ελάχιστες φορές στις συσκέψεις άλλων
επιχειρήσεων, λένε οι αναλυτές του επιχειρηματικού χώρου.

Ένας διευθύνων σύμβουλος ο οποίος προέρχεται από τον χώρο της πληροφορικής και
ανέλαβε μια εταιρεία μετά την ίδρυσή της είναι ο Τσέιμπερς της Σίσκο. Ο
Άντριαν Σλιβότσκι, γνωστός συγγραφέας και αντιπρόεδρος της εταιρείας συμβούλων
επιχειρήσεων Μέρσερ Μάνατζμεντ Κονσάλτινγκ, εκτιμά ότι ο Τσέιμπερς κατανοεί
τις θεμελιώδεις αρχές των σημερινών επιχειρήσεων: η τεχνολογία πρέπει να
βρίσκεται πάντα στον πυρήνα της επιχείρησης, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει
τον χρόνο που τα στελέχη πρέπει να περνούν με τους πελάτες και τους
εργαζομένους. Αυτή η συμπεριφορά, λέει ο Σλιβότσκι, «μοιάζει με αυτή του Γουέλτς».