Σκληραίνει η στάση της Ελλάδας

Αποφασισμένη να μην επιτρέψει στην αμερικανική πλευρά να μεταβάλει την
επίσκεψη Κλίντον σε ένα «σκηνικό πιέσεων» είναι η Αθήνα. Και, στο πλαίσιο
αυτό, ξεκαθάρισε ότι όχι μόνον δεν θα δεχθεί το ζήτημα της καταπολέμησης της
τρομοκρατίας να κυριαρχήσει στην ατζέντα των συνομιλιών που θα γίνουν μεταξύ
των δύο πλευρών στην Αθήνα, αλλά ο Πρωθυπουργός θα τονίσει στον συνομιλητή του
πως τόσο για τα ελληνοτουρκικά όσο και για το Κυπριακό η Ουάσιγκτον οφείλει να
ασκήσει πιέσεις στην Τουρκία.

Την ίδια στιγμή το κλίμα που έχει δημιουργηθεί, λόγω του δημοσιεύματος της
«Ουάσιγκτον Ποστ», στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις είναι βαρύ, παρά το
«μάζεμα» που επιχείρησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι πλέον αποκλείεται η υπογραφή οποιασδήποτε
συμφωνίας κατά το διήμερο της παραμονής του Αμερικανού Προέδρου στην Ελλάδα ­
ενώ το πρόγραμμα της επίσκεψης του κ. Κλίντον εκκρεμεί ακόμη. Σήμερα το πρωί
θα γίνει στο υπουργείο Εξωτερικών σύσκεψη με αντικείμενο τα οργανωτικά της
επίσκεψης με τη συμμετοχή δεκάδων Αμερικανών και Ελλήνων υπηρεσιακών παραγόντων.

Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι η ατζέντα των συνομιλιών παραμένει
ανοικτή προς το παρόν. Προσέθεταν, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται να υπάρξει
συνάντηση των κ.κ. Κλίντον και Σημίτη με ανοικτή ατζέντα.

Σειρά της Άγκυρας

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν ότι, δεδομένου πως τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό
θα είναι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν, ο Κώστας Σημίτης θα εκθέσει τις
ελληνικές θέσεις. Και θα τονίσει πως εναπόκειται στην Άγκυρα να κάνει πλέον
χειρονομίες ουσίας, τόσο στα ελληνοτουρκικά όσο και στο Κυπριακό. Μάλιστα, ο
Πρωθυπουργός θα «υποδείξει» τον δρόμο των πιέσεων προς την Άγκυρα, καθώς μέχρι
στιγμής η Ουάσιγκτον στέκει παθητικός θεατής στην τουρκική αδιαλλαξία για το
Κυπριακό: ενώ η αμερικανική πλευρά έχει κατ’ επανάληψη διαβεβαιώσει ότι ο
Ραούφ Ντενκτάς θα προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μέχρι στιγμής
δεν έχουν καν αποσταλεί οι προσκλητήριες επιστολές του γενικού γραμματέα του
ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Εννοείται, βέβαια, ότι με τα σημερινά δεδομένα η ιδέα μιας
τετραμερούς συνάντησης στο περιθώριο του ΟΑΣΕ, στην Κωνσταντινούπολη, μεταξύ
των ηγετών Ελλάδας και Τουρκίας, και των κ.κ. Κληρίδη και Ντεντκάς, δεν θα
είχε κανένα νόημα.

Οι «γκρίζες ζώνες»

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Σημίτης θα επισημάνει την ανάγκη να πάψει η
τουρκική φιλολογία περί «γκρίζων ζωνών» και νησίδων που δεν έχουν δοθεί με
διεθνείς συνθήκες στην Ελλάδα. Μόλις προχθές ο Τούρκος υπουργός Άμυνας
επανέλαβε τέτοιου είδους δηλώσεις ­ κι αυτό τη στιγμή που ο ελληνοτουρκικός
διάλογος για τα λεγόμενα «μικρά» θέματα εξελίσσεται καλά.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός θα επαναλάβει την ελληνική θέση ότι προβλήματα εδαφικών
αμφισβητήσεων πρέπει να λύνονται με το αρμόδιο όργανο του διεθνούς δικαίου, το
Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η αμερικανική πλευρά, πάντως, ενδέχεται ­ διά της κ. Ολμπράιτ, που συνήθως
παίζει το ρόλο του «κακού» και θα μετέχει στη συνάντηση ­ να θέσει την
επιτακτική ανάγκη να δοθεί το «πράσινο φως» στην τουρκική υποψηφιότητα στην
Ε.Ε. στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι. Η Αθήνα παραμένει αμετακίνητη στην άποψή
της ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά την Ένωση και τους «15» και θα
εξαρτηθεί από τις διαπραγματεύσεις εντός της Κοινότητας.

Επίσκεψη ουσίας

«Θέλουμε μια επίσκεψη ουσίας κι επιμένουμε σε αυτό», έλεγε πηγή του υπουργείου
Εξωτερικών ­ ενώ κυβερνητική πηγή υπογράμμισε με νόημα πως «εάν η Ουάσιγκτον
θέλει να κάνει πρώτο θέμα της επίσκεψης την τρομοκρατία, είναι φανερό ότι
κινούμαστε σε άλλο μήκος κύματος». Η ίδια πηγή υπενθύμιζε ότι στη διάρκεια της
Συνόδου Κορυφής του Κάρντιφ, τον Ιούνιο του ’98, ο κ. Κλίντον πήρε τη νύχτα
τηλέφωνο τον Κώστα Σημίτη και του ζήτησε να δεχθεί την υποψηφιότητα της
Τουρκίας. Ο Πρωθυπουργός τότε δεν δίστασε να πει «όχι». Αντιστοίχως, στη
διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ ­ κι ενώ ο πόλεμος στο Κόσοβο βρισκόταν
στο απόγειό του ­ ο κ. Σημίτης με μια παραβολή που χρησιμοποίησε έκανε σαφές
πως στην ελληνική λογική δεν ταιριάζει ο χωρισμός του κόσμου σε «στρατόπεδα»,
με καλούς και κακούς.

Προβληματισμός

Την ίδια στιγμή, αμερικανικές και ελληνικές διπλωματικές πηγές εκφράζουν πλέον
ανοικτά τον προβληματισμό τους για το κλίμα εν όψει της επίσκεψης του κ.
Κλίντον ­ κυρίως μετά το δημοσίευμα της «Ουάσιγκτον Ποστ» περί διασυνδέσεων
της κυβέρνησης με τη «17Ν». Πάντως, χαρακτηριστικό της αποφασιστικότητας της
Αθήνας να μην επιτρέψει «σκιές» είναι το γεγονός ότι δεν αρκέστηκε στην πρώτη
«χλιαρή» δήλωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ­ ούτε στην πιο
ικανοποιητική δήλωση του Αμερικανού πρέσβη Νίκολας Μπερνς. Αλλά επέμεινε να
βγει και δεύτερη ανακοίνωση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που να αναφέρει ρητά ότι
η Ουάσιγκτον δεν υιοθετεί τα περί δεσμών κυβερνητικών αξιωματούχων με
τρομοκρατικές οργανώσεις ­ πράγμα που έγινε. Άλλωστε, όπως έκαναν γνωστό
διπλωματικοί κύκλοι, το υπουργείο Εξωτερικών έχει κατά καιρούς ζητήσει από
τους Αμερικανούς να κοινοποιήσουν τα στοιχεία που φέρεται να διαθέτουν περί
της τρομοκρατίας στην Ελλάδα και ουδέποτε έχει λάβει απάντηση.

Έδωσαν στίγμα

Με χθεσινές τους δηλώσεις, εξάλλου, σειρά κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών ­
μεταξύ των οποίων ο Κώστας Λαλιώτης και η Βάσω Παπανδρέου ­ έδωσαν σαφές
στίγμα για την σκλήρυνση της στάσης της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στις
αμερικανικές πιέσεις.

Σημειώνεται ότι «σύμμαχος» της κυβέρνησης εμφανίστηκε για το συγκεκριμένο θέμα
σύμπασα η αντιπολίτευση ­ από τον επίτιμο πρόεδρο της Ν.Δ. Κωνσταντίνο
Μητσοτάκη και τον εκπρόσωπο της αξιωματικής αντιπολίτευσης Άρη Σπηλιωτόπουλο,
μέχρι τη γραμματέα του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα.

Την ίδια στιγμή ­ κι ενώ το πρόγραμμα Κλίντον είναι σε εκκρεμότητα ­
ξεκαθαρίστηκε πως η επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου δεν πρόκειται να
συνοδευτεί από την υπογραφή της οποιασδήποτε συμφωνίας: η προγραμματισμένη για
υπογραφή «συνολική τεχνική συμφωνία (comprehensive technical agreement)»
έπεσε… στα βράχια. Και ο 6ος γύρος των ελληνοαμερικανικών διαπραγματεύσεων
για την ολοκλήρωσή της έληξε άνευ αποτελέσματος στην Ουάσιγκτον ­ και οι
συζητήσεις θα συνεχιστούν αργότερα, μετά την επίσκεψη Κλίντον.

Η αστυνομική συνεργασία

Αντιστοίχως, και η περίφημη συμφωνία «αστυνομικής συνεργασίας» ­ που επεδίωκε
στο πλαίσιο της «αντιτρομοκρατικής πολιτικής» της η Ουάσιγκτον ­ δεν πρόκειται
να υπογραφεί, καθώς Ηνωμένες Πολιτείες και Ελλάδα έχουν διαφορετικές απόψεις:
η Αθήνα θέλει να λάβει τη μορφή διακρατικής συμφωνίας, που θα πρέπει να
εγκριθεί από τη Βουλή, ενώ η Ουάσιγκτον θέλει να είναι ένα Πρωτόκολλο,
επικαλούμενη συνταγματικά της προβλήματα.

Στο μεταξύ η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να περιφρουρήσει το
απρόσκοπτον της επίσκεψης του κ. Κλίντον. Σήμερα ο Πρωθυπουργός συναντάται με
τους αρχηγούς των τριών κομμάτων της ελάσσονος αντιπολίτευσης, προκειμένου να
υπάρξει συνεννόηση για την περιφρούρηση των κινητοποιήσεων.

Παράλληλα, πληροφορίες φέρουν κυβερνητικούς παράγοντες σε συνεννόηση με
οργανώσεις που λαμβάνουν μέρος στην κινητοποίηση της 14ης Νοεμβρίου για το
ίδιο θέμα. Ωστόσο, κυβερνητικοί κύκλοι δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο οι
διαδηλώσεις να υποστούν έναν περιοριστικό κλοιό ­ με την έννοια ότι ενδέχεται
να μην επιτραπεί η πρόσβαση στην αμερικανική πρεσβεία.