ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1919

Το 1919 ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος έληξε με την υπογραφή από την ηττημένη
Γερμανία της Συνθήκης των Βερσαλλιών. Η Ελλάδα βρίσκεται, όμως, ακόμη σε
εξόρμηση στη Μ. Ασία, καταλαμβάνοντας τη Σμύρνη, στην Ανατολική Θράκη και στη
Βόρειο Ήπειρο. Οι Έλληνες, εντός και εκτός Ελλάδας, ονειρεύονται μια πατρίδα
τριών ηπείρων και πέντε θαλασσών. Οι εφημερίδες της εποχής συνδαυλίζουν τον
οίστρο και την μέθη τους, μεθυσμένες και οι ίδιες από τα (μικρο)αυτοκρατορικά
όνειρά τους. Αλλά, εκτός από την Μεγάλη Ιδέα, υπάρχουν και τα γηρατειά ­ πώς
λέγαμε κάποτε: «εκτός από τον ιμπεριαλισμό υπάρχει και η μοναξιά»; Η
«Καθημερινή», που δεν είχε συμπληρώσει ούτε δύο μήνες από την πρώτη έκδοσή
της, στις 6 Νοεμβρίου δημοσιεύει την είδηση που καταργεί τα… γηρατειά.
Αναδημοσιεύουμε την είδηση μαζί με τον πρωτότυπο τίτλο της από την πρώτη σελίδα.

«Κύριοι Ηλικιωμένοι, άνθρωποι οι οποίοι ανετείλλατε, εμεσουρανήσατε, και
βλέπετε τώρα την ζωήν να κλείνη προς την δύσιν του, άγγελμα έρχεται σωτήριον
και σαφές εξ Ευρώπης, ο οποίος, όπως ο Ιησούς του Ναυή προ των τειχών της
Ιεριχούς, θα σταματήση τον ήλιον που δύει δι’ όλους!… Το γήρας καταργείται.
Ο Ιατρός Βορονώφ, ο οποίος περιπατεί διά μέσου των στηλών της «Καθημερινής»
έπειτα από μακράς μελέτας, ανεκάλυψεν, ό,τι ετάραξε τον ύπνον των πολλών
αλχημιστών του Μεσαίωνος, ότι απετέλεσε της επιστήμης το άλυτον πρόβλημα: Την
αιωνίαν νεότητα.

Δεν είνε η ωραία Κρήνη, εις την οποίαν ελούσθη κάποτε η ωραία Άρτεμις και
εμάγευσε τα νερά της και της έδωκε την δύναμιν να χαρίζη νεότητα εις εκείνον,
ο οποίος θα λούζεται εκεί. Δεν είνε η Fontaine de Jouvence, η πηγή της
νεότητος, την οποίαν οι παλαιοί σοφοί έσπευσαν να αναζητήσουν εις τον Νέον
Κόσμον μετά την ανακάλυψιν της Αμερικής, δεν είνε η ωραία Νύμφη, που εχάριζε
νεότητα, διότι ο Ζευς της είχε δώση την δύναμιν αυτήν, η Νύμφη αυτή την οποίαν
απηθανάτησαν των κλασσικών ζωγράφων οι πίνακες. Είνε, κύριοι, αδένες,
πρόστυχοι και ταπεινοί αδένες, τους οποίους παραλαμβάνει ο Δόκτωρ από νέους
οργανισμούς και τους “μεταμοσχεύει” εις τους γεροντικούς και εξησθενισμένους.
Δεν ειμπορούσατε να περιπατήσετε;… Γίνεσθε δρομεύς την επομένην. Δεν
ειμπορούσατε να σηκωθήτε; Γίνεσθε την επομένην αθλητής. Είνε η μεταμόσχευσις,
ό,τι η Παναγία του Χάινε, η οποία κατά τον ποιητήν σώζει: κ’ όποιος κουλός την
παρεκάλεσε, τώρα βαρεί βιολί με το δοξάρι…

Το πείραμα

Δημοσίευμα της «Καθημερινής» για το πρώτο πείραμα του ιατρού Βορονώφ

Το πρώτο πείραμα του ιατρού Βορονώφ έγινε εις τα 1904 επί ενός ηλιθίου
κατοίκου της Κορσικής. Ο ιατρός του έκαμε μεταμόσχευσιν των αδένων άλλου
ανθρώπου υγιούς και νουνεχούς και ο ηλίθιος, εξύπνησε και έγινε σωστός
άνθρωπος. Μετά δύο έτη, το αναθεωρητικόν Συμβούλιον τον έκρινεν “ικανόν προς
στράτευσιν”. Τώρα ο σοφός κρατεί ολόκληρον εργαστήριον εις το δάσος της
Βουλώνης. Τρέφει σωρείαν σκύλων, οι οποίοι πρόκειται να δανείσουν τους νεαρούς
των αδένας εις την γραίαν ανθρωπότητα. Είνε, όπως τον βλέπετε, υψηλός,
αδύνατος, και εξαιρετικώς μειλίχιος, όπως βεβαιούν οι Παρισινοί δημοσιογράφοι,
οι οποίοι τον πολιορκούν τον τελευταίον καιρόν.

Τώρα τελευταίως, μία από τας πλέον σπουδαίας βεβαιώσεις της ορθής βάσεως επί
της οποίας στηρίζεται η ανακάλυψις ήτον η κατά το 1918 γενομένη.

Ο ιατρός επειραματίσθη επί ταύρου δωδεκαετούς, ηλικίας, η οποία αναλογεί προς
ογδοηκονταετή ηλικίαν ανθρώπου. Ο γέρων ταύρος μόλις εσύρετο εις τους πόδας
του. Ο ιατρός Βορονώφ έλαβε τους αδένας νεαρού μόσχου και ενήργησε την
μεταμόσχευσίν των εις τον… κρονόληρον. Και ο κρονόληρος μετά δύο μήνας, όχι
μόνον έγινε λαμπρά εις την υγείαν του, αλλά παρηνώχλησεν αποτελεσματικώς και
το αισθηματικόν ειδύλλιον του ζώου, το οποίον του εδάνεισε τους αδένας, προς
μίαν χαριτωμένην αγελάδα.

Αυτά έκαμεν εις το βασίλειον των ζώων ο Ιατρός Βορονώφ. Και αυτά αναμένονται
τώρα να συμβούν εις το βασίλειον των ανθρώπων».

Καβγάς για έναν τάφο

Καβγάς για ένα σπίτι, για μια στέγη είναι ευνόητος, γράφει η «Καθημερινή»
(22.10.1919, σελ. 2). Αλλά καβγάς διά μίαν τελευταίαν… κατοικίαν, τρία και
ήμισυ μέτρα εις το Νεκροταφείον, δεν είναι πράγμα σύνηθες εις καμίαν εποχήν!

Και όμως ο καβγάς έλαβε χώρα στις 18 Μαΐου 1919 και κατέληξε στις 21.10.1919
εις μίαν δίκην προ του Α’ Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Ιδού η ιστορία:

Ο Γεώργιος Τζανόπουλος, «εμπορορράπτης», έγγαμος, πατήρ δύο τέκνων, είχε έναν
ιδιόκτητον τάφον εις το Πρώτον Νεκροταφείον. Ένα πρωί πέθανε ο αδελφός της
γυναίκας του. Οι συγγενείς, δηλαδή ο άλλος αδελφός της γυναίκας του, η αδελφή
του και τα δύο παιδιά του εμποροράπτη πήγαν τον νεκρό στο Νεκροταφείο και
θέλησαν να τον θάψουν εις τον ιδιόκτητο τάφο του εμποροράπτη.

«… Ενώ όμως ο τάφος έχαινε, ο νεκρός επερίμενε και οι συγγενείς
περιεκύκλωναν εν συντριβή τον άνθρωπό τους, ιδού μαινόμενος ο εμπορορράπτης
απαγορεύων εις ζώντας και νεκρόν να πλησιάσουν τον ιδιόκτητον τάφον. Οι πέριξ
εις μάτην επεχείρησαν να τον πείσουν. Ο τάφος ήτο ιδικός του και μόνον αυτός
εδικαιούντο να εισέλθη. Εφ’ όσον, όμως, η μοίρα δεν είχεν ορίσει την
κατάλληλον στιγμήν, θα έμενεν άδειος. Τότε εγένετο καυγάς πελώριος κατά τον
οποίον ο πείσμων εμπορορράπτης εχειροτονήθη από τον έναν αδελφόν, τον εν ζωή
φυσικά, και τους δύο υιούς του. Και ο νεκρός ετάφη».

Το Δικαστήριο, πάντως, αθώωσε τους πάντες που είχαν αλληλομηνυθεί.

Η πρώτη απεργία των ηθοποιών

Χωρίς θέατρα έμεινε η ξενύχτισσα Αθήνα το Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 1919. Αιτία;
η (πρώτη) απεργία των ηθοποιών, όπως γράφει την επομένην η «Καθημερινή» (σελ.
3) που κυκλοφόρησε το πρώτο της φύλλο:

«Αι Αθήναι… εκοιμήθησαν χθες το εσπέρας με απεργίαν θεάτρων.

Το Σωματείον των ηθοποιών είχεν υποβάλει προ ημερών ωρισμένα αιτήματα προς την
ένωσιν των ιδιοκτητών των θεατρικών επιχειρήσεων. Συσκέψεις, συμφωνίαι και
διαβούλια ηκολούθησαν εξ αμφοτέρων των μερών, ηθοποιοί και θεατρώναι ήλθον εν
αρχή εις αισιοδόξους συνεννοήσεις, οι δεύτεροι υπεχώρησαν και εδέχθησαν όλα
σχεδόν τα αιτήματα των πρώτων και η… απεργία εκηρύχθη από της 6ης μ.μ. χθες…».

Στη συνέχεια ακολουθούν οι απόψεις των θιασαρχών και των ηθοποιών και η είδηση
κλείνει με το ποια θέατρα ελειτούργησαν και πώς λειτούργησαν:

«… Το ζήτημα εν τούτοις δεν σταματά εδώ: Οι κ.κ. θιασάρχαι επί τη προβλέψει
της απεργίας συνεσωματώθησαν από προχθές εις ένωσιν κληθείσαν “Νέα Θεατρική
Εταιρία” της οποίας τα μέλη αποτελούμενα από πρωταγωνιστάς μόνον ανέλαβον την
υποχρέωσιν να παίζουν εναλλάξ εις τα διάφορα θέατρα.

Το μέτρον τούτο, καθώς και η αποχή ενός μέρους των καλλιτέρων ηθοποιών μας να
απεργήσουν, συνέτεινεν εις το να λειτουργήσουν χθες το εσπέρας τα θέατρα
Αλάμπρα, Διονύσια, Κοτοπούλη και Κυβέλη εις τα οποία έπαιξαν θιασάρχαι και
μόνοι αποσπασθέντες ηθοποιοί οι Παπαγεωργίου και Χρυσομάλλης. Επίσης,
ελειτούργησε χθες και το θέατρον των Ολυμπίων της Εταιρίας του Ελλ. Θεάτρου».

Επειδή η απεργία διαρκούσε έκαναν και οι ηθοποιοί εταιρικό θίασο. Αλλά ύστερα
από λίγο οι θιασάρχες υποχώρησαν κι ένα 10λεπτο από το εισιτήριο των θεάτρων
πήγε στο ταμείο των ηθοποιών και η απεργία έληξε.