ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Εν φυλακή

Στην ατομιστική κοινωνία μας υπάρχουν ακόμα νησίδες αλληλεγγύης και
ανθρώπινης ζεστασιάς. Αφορμή γι’ αυτή την κοινότοπη διαπίστωση: η πρόσφατη
συνέλευση του ΚΕΘΕΑ (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων).

Περίπου 300 άνθρωποι, άτομα απεξαρτημένα, οικογένειες χρηστών, προσωπικό του
ΚΕΘΕΑ κ.λπ. συζήτησαν τον πλούσιο απολογισμό του Κέντρου και τις προοπτικές
για επέκταση της δραστηριότητάς του.

Το ΚΕΘΕΑ, Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα,
ιδρύθηκε το 1987. Στα πλαίσιά του λειτουργούν σήμερα εννέα θεραπευτικά
προγράμματα, σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Στόχος του είναι η απεξάρτηση
χρηστών χωρίς τη χρήση φαρμακευτικών ουσιών ή υποκαταστάτων, αλλά μέσα από τη
ζωή της κοινότητας, την αυτοβοήθεια και μέσω της επαγγελματικής κατάρτισης, με
προοπτική την επανένταξη στην κοινωνία. Το ΚΕΘΕΑ μπορεί να εξυπηρετεί
καθημερινά περίπου 1.000 χρήστες και 2.000 συγγενείς χρηστών. Κατά τη διάρκεια
ενός έτους περίπου 10.000 άτομα, χρήστες ή συγγενείς χρηστών, δέχονται τις
υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ.

Είναι πράγματι συγκινητικό να βλέπει κανείς νέους ανθρώπους που ζούσαν στην
κόλαση των ναρκωτικών, να έχουν απελευθερωθεί από αυτή την κόλαση, να έχουν
επανενταχθεί στην κοινωνία και να αντιμετωπίζουν τη ζωή δημιουργικά και αισιόδοξα.

Αλλά το αρχιπέλαγος των ναρκωτικών συνεχώς διευρύνεται, ενώ η Πολιτεία,
γενναιόδωρη σε φιέστες, Ολυμπιάδες, εκδηλώσεις βιτρίνας, είναι ιδιαίτερα
φειδωλή στην οικονομική στήριξη προσπαθειών όπως αυτή στην οποία αναφέρομαι.
Επειδή, εκτός από το ΚΕΘΕΑ, υπάρχει και το 18 ΑΝΩ που ανήκει στο ΕΣΥ,
προγράμματα που υλοποιεί ο ΟΚΑΝΑ (Οργανισμός Καταπολέμησης Ναρκωτικών) και
άλλοι φορείς.

Καλά, όμως ολίγα. Αλλά εκεί που η κατάσταση θυμίζει Κόλαση του Δάντη, είναι οι
ελληνικές φυλακές. Και ο αριθμός των εγκλείστων στα ελληνικά γκουλάγκ συνεχώς
διευρύνεται: 5.369 την 1/12/90, 7.332 την 1/12/98. Στην ίδια περίοδο η
χωρητικότητα των φυλακών παρέμεινε πεισματικά σταθερή: 4.332 «θέσεις» για
7.332 κρατουμένους. Και μέσα σ’ αυτή τη στρατιά των κατεστραμμένων ανθρώπινων
υπάρξεων, ένα σημαντικό ποσοστό είναι παραβάτες του νόμου περί ναρκωτικών:
1.528 την 1.12.90, 2.638 την 1.12.98. Δηλαδή αυτή η κατηγορία κρατουμένων
αυξήθηκε κατά 36% αυτή την περίοδο. Προσθέστε σ’ αυτούς τους αλλοδαπούς: 1.720
την 1.9.96, 3.229 την 1.12.98 (Οι αλλοδαποί κρατούμενοι σχεδόν διπλασιάστηκαν
σε 3 χρόνια). Προσθέστε και τους ανήλικους (123 το 1990, 587 το 1998),
προσθέστε και τις γυναίκες (295 την 1.12.98) και έχετε μία εικόνα μιας
κρυμμένης όψης της «ελεύθερης» κοινωνίας μας.

«Όσο υπάρχει επί της γης πενία και αμάθεια». Όχι μόνο παιδεία και αμάθεια.
«Όσο η ιδιωτική ιδιοκτησία θα είναι το ανώτερο, ιερό και απαραβίαστο,
συνταγματικά κατοχυρωμένο θεμέλιο της κοινωνίας μας, όσο η λατρεία και το
κυνήγι του χρήματος θα είναι το καθημερινό κίνητρο της ανθρώπινης
δραστηριότητας, όσο ο τζόγος θα γίνεται η νέα θρησκεία της ελληνικής
κοινωνίας, όσο οι κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις θα αποσαθρώνονται μέσα
στην τερατούπολη που λέγεται Αθήνα και στις υπόλοιπες τσιμεντουπόλεις της
ασχήμιας, της μοναξιάς και της υποκουλτούρας, τόσο όλο και περισσότεροι
συνάνθρωποι, κυρίως νέοι, θα καταφεύγουν στον «παράδεισο» των ναρκωτικών για
να γλιτώσουν από την επίγεια κόλαση.

Και τώρα, τι; Η «σοσιαλιστική» μας κυβέρνηση ας δείξει μια γεναιοδωρία ανάλογη
με αυτήν που δείχνει απέναντι στο Χρηματιστήριο και το ποδόσφαιρο. Ας
ενισχύσει, χωρίς μικροϋπολογισμούς, τους φορείς που αντιμετωπίζουν τη μάστιγα
των ναρκωτικών. Ας φροντίσει οι συνθήκες στις ελληνικές φυλακές να γίνουν
λιγότερο απάνθρωπες.

Ποιο θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα μιας τέτοιας προσπάθειας; Πολύ μικρό!
Επειδή η ανταγωνιστική κοινωνία μας, κοινωνία της ανεργίας, της φτώχειας μέσα
στον πλούτο και της αμάθειας μέσα στην αυξανόμενη επιστημονική γνώση, παράγει
ως φυσιολογικό προϊόν το έγκλημα, την πλαστή συνείδηση, τον μυστικισμό, την
καταφυγή σε πλαστούς κόσμους που καταλήγουν στην καταρράκωση του ανθρώπινου όντος.

Να σταυρώσουμε τα χέρια μας; Προφανώς, όχι. Ας αγωνιστούμε ενάντια στο ρεύμα,
γνωρίζοντας τα όρια που θέτει η σημερινή πραγματικότητα. Η φυλακή, με ή χωρίς
σίδερα, δεν είναι κατ’ ανάγκην το μέλλον των κοινωνιών μας.

Ο καθηγητής Ευτύχης Μπιτσάκης είναι μέλος του απερχόμενου Διοικητικού
Συμβουλίου του ΚΕΘΕΑ.