ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1914
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
ΟΙ ΑΓΡΙΟΤΗΤΕΣ των Νεοτούρκων εις βάρος του ελληνικού στοιχείου στην
οθωμανική αυτοκρατορία, το ταξίδι του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου στις
ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προς υπεράσπιση των εθνικών δικαίων, οι αποφάσεις των
Μεγάλων Δυνάμεων για τη Βόρεια Ήπειρο και τα νησιά του Αιγαίου, υποχώρησαν
μπρος στο σκάνδαλο της Τράπεζας των Αθηνών, που ξέσπασε το πρώτο δεκαήμερο του
1914. Το απόγευμα της 11ης Ιανουαρίου, ύστερα από ένταλμα του ανακριτή Ε.
Μυστακόπουλου, συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο κρατητήριο, με την κατηγορία
της κατάχρησης, ο γενικός διευθυντής της Τραπέζης Αθηνών, Ζαφείριος Μάτσας, ο
διευθυντής της ίδιας τράπεζας Δ. Ηλιόπουλος, καθώς και ο Ε. Εμπειρίκος, πρώην
υπουργός Ναυτικών και μέλος του Δ.Σ. της τράπεζας. Η ηγεσία της Τράπεζας
Αθηνών κατηγορείται για δημοσίευση «ψευδών ισολογισμών δι ων απέκρυψαν τας
ζημίας τας οποίας υπέστη η τράπεζα, ανερχομένας εις πολλά εκατομμύρια».
Οι συλληφθέντες πρόβαλαν το επιχείρημα ότι «ναι μεν, εδημοσίευσαν ψευδείς
ισολογισμούς, αλλ’ έπραττον τούτο, διά να προλάβουν κραχ οπότε η καταστροφή θα
ήτο μεγαλειτέρα, κατά την επικρατούσαν δε εις όλα τα πιστωτικά ιδρύματα αρχήν,
ενέγραφον τας ζημίας τμηματικώς διά να αποσβύνονται ολίγον κατ’ ολίγον».
Στόν Τύπο της εποχής αναγράφεται, αλλά «υπό πάσαν επιφύλαξιν» ότι εκλήθη υπό
του ανακριτού και ο Εμμανουήλ Μπενάκης. Μέλος επίσης του Δ.Σ. της τράπεζας
ανακρίθηκε, δεν διετάχθη όμως η προφυλάκισή του, διότι ο κατηγορούμενος
βουλευτής του Κόμματος των Φιλελευθέρων απολάμβανε ασυλίας.
Η κρίση στην Τράπεζα Αθηνών ήταν γνωστή στην κυβέρνηση, η οποία, κι ενώ η χώρα
βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση, απέφυγε να εκκαθαρίσει το πρόβλημα.
«Φαίνεται, γράφει, η εφημερίδα “ΑΣΤΥ”, ότι εφόσον διαρκούσαν οι πόλεμοί μας, η
κυβέρνησις δεν επεθύμει και δικαιότατα νομίζομεν να αποκαλυφθεί ένα
τοιούτον σκάνδαλον.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
 |
|
Γ. Μπουζιάνη. «Φιγούρα». Ο Γιώργος Μπουζιάνης εντάσσεται στο γενικότερο |
Διά τούτο εσύστησεν εις την Δικαστικήν Εξουσίαν επιφύλαξιν. Πιθανόν και η
Γαλλική Πρεσβεία να προέβη εις ομοίας συστάσεις χάριν των συμφερόντων της
Ουνιόν Παριζιέν, η οποία πράγματι έσωσε, χάριν εις τας πλησίον αυτής
ενεργείας, του τότε Γενικού Διευθυντού, την Αθηναϊκήν Τράπεζαν από βέβαιον κραχ.
Τώρα, όμως, που τοιούτος κίνδυνος δεν υφίσταται ευρισκόμεθα προ γενικής
εκκαθαρίσεως, η Δικαστική Εξουσία αφεθείσα ελευθέρα επελήφθη της υποθέσεως».
Στο ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως», για «την πρώτη νύκτα των συλληφθέντων στα
κρατητήρια», κατά τρόπο δηκτικό και ελαφρώς ειρωνικό αναγράφονται:
* «Και τώρα ας ίδωμεν πώς τα επέρασαν εις το τμήμα οι συλληφθέντες. Βεβαίως
ούτε στα σανίδια του πατώματος εκοιμήθησαν, ούτε παρημέλησαν τον στόμαχόν των.
Τέσσαρα αμάξια με νοικοκυριό ολόκληρο μέσα. Κρεβάτια, στρώματα, μαξιλάρια,
σκεπάσματα, νυπτήρες και τα λοιπά. Οι υπηρέτες προσήρχοντο φορτωμένοι ουχί
βεβαίως από κουραμάνες κι εληές, αλλά από εκείνα που κάποτε-κάποτε τ’ ακούμε
και μας φαίνονται σαν όνειρο. Φαγητά διαφόρων ειδών, ψωμί από σπίτι και όλα τα
μαγερικά είδη. Εννοείται ότι απ’ αυτά κάτι μπαλωθήκανε και οι καϋμένοι οι
χωροφύλακες. Κι έτσι το 6ον αστυνομικόν τμήμα μετεβλήθη εις ένα αριστοκρατικόν
κρεβατο-εστιατόριον. Και όλην αυτή την κίνησιν οι χωροφύλακες την έβλεπον με
μεγάλην έκπληξιν και με μίαν καταφανή χαρά εις το πρόσωπόν των».
ΟΙ ΔΥΟ ΕΛΕΓΚΤΑΙ…
Στα εκτεταμένα ρεπορτάζ των εφημερίδων σκιαγραφείται η πορεία των ερευνών στην
Τράπεζα Αθηνών, αλλά και το προφίλ των δύο ελεγκτών, Κ. Καρβούνη και Ι. Γκιών,
που διορίσθηκαν από τον ανακριτή προκειμένου να διερευνηθούν τα «πεπραγμένα»
εκ μέρους των κατηγορουμένων.
«Και οι δύο ένας κ’ ένας. Ο κ. Καρβούνης πρώην επιθεωρητής της Εθνικής
Τραπέζης. Ιδιότροπος. Αμείλικτος διώκτης παντός καταχραστού. Και ο κ. Γκιών,
άνθρωπος που λέγει τα σύκα – σύκα και την σκάφην – σκάφην…».
Η «Ακρόπολις» αφιερώνει μία ολόκληρη σελίδα στο κατηγορητήριο, σύμφωνα με το
οποίο το ύψος της κατάχρησης στην τράπεζα υπερέβη τα 35 εκατομμύρια δραχμές.
Διώχνουν τους μουστακοφόρους σταυλίτες
 |
Τα σύννεφα του πολέμου στις αρχές του 1914 συσσωρεύονται στον ευρωπαϊκό
ορίζοντα. Ο πρεσβευτής της Τουρκίας στην Αθήνα, Γκαλήπ Μπέη προκλητικά δηλώνει
ότι «άνευ διατηρήσεως παρά της Τουρκίας των νήσων Χίου και Μυτιλήνης είναι
αδύνατος η ύπαρξις αγαθών σχέσεων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας».
Ο προεκλογικός αγώνας για τον δήμο των Αθηνών εντείνεται. Ο Σταμάτης Μερκούρης
δηλώνει ότι «έχει στο πιάτο τη δημαρχία», ενώ ο βενιζελικός Εμμανουήλ
Μπενάκης, ανταπαντά ότι «θα πάρει την εκλογή με 10.000 ψήφους διαφορά».
Στα ανάκτορα των Αθηνών, η βασίλισσα Σοφία, αδελφή του Κάιζερ και «πρωσικώ τω
τρόπω» διατάσσει τους σταυλίτες των βασιλικών σταύλων να ξυρίσουν το μουστάκι
τους, γιατί στην αντίθετη περίπτωση θα απολυθούν.
Οι τελευταίοι με υπόμνημα στον βασιλιά Κωνσταντίνο ζητούν την κατανόησή του…
Η «Πατρίς», στο σχετικό περί μύστακος ρεπορτάζ, γράφει:
«Ο… κίνδυνος εν τούτοις δεν είχε παρέλθει. Αι υποκώφως ακουόμεναι εις την
ατμόσφαιραν των ανακτορικών σταύλων βρονταί, εξερράγησαν εις θύελλαν. Μία
διαταγή ολιγόλογος και σαφής την οποίαν ανεκοίνωσεν ο σταυλάρχης πρίγκηψ
Υψηλάντης εις τους σταυλίτας έλεγεν απεριφράστως ότι αν μέχρι του τέλους
Ιανουαρίου δεν συνεμορφώνοντο προς την σαφή επιθυμίαν της Βασιλίσσης και δεν
εξύριζαν το μουστάκι των, θα απεπέμποντο πάντες από την υπηρεσίαν,
αντικαθιστάμενοι υπό ξένων Αυστριακών, Ιταλών κ.λπ.
Και τώρα οι δυστυχείς άνθρωποι ερωτούν τι θα απογίνη με την τύχην των. Περί
ξυρίσματος του μουστακιού των, ούτε λόγο δεν θέλουν να ακούσουν. Το εδήλωσαν
σαφέστατα ότι θα προτιμήσουν να αποβληθούν».
Δυνατά τα «βαριά χαρτιά»
Το Χρηματιστήριο το 1914 προχωρεί… ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις του
δείκτη «Ντάουν Τζόουνς». Τα «βαριά χαρτιά» έχουν την τιμητική τους, ενώ τα…
περιφερειακά δειλά – δειλά κάνουν την εμφάνισή τους!
Μια μέρα λοιπόν, στο Χρηματιστήριο Αθηνών:
Google news
