Η Δίκη της Μαϊμούς

Πριν από 74 χρόνια, σε μια μικρή δικαστική αίθουσα του αμερικανικού Νότου, που
ξεχείλιζε από ζέστη, υγρασία και πλήθος περιέργων, κάθησε στο εδώλιο του
κατηγορούμενου ο Τζον Σκόουπς. Καθηγητής στο μάθημα της Βιολογίας σε δημόσιο
σχολείο του Τενεσί, ο Σκόουπς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ποτέ ότι θα ήταν ο
πρωταγωνιστής της μεγαλύτερης δίκης του αιώνα στην αμερικανική ιστορία.

Η κατηγορία που αντιμετώπιζε ήταν η διδασκαλία της εξελικτικής θεωρίας του
Δαρβίνου στο μάθημά του, κάτι που απαγορευόταν από τη νομοθεσία της Πολιτείας.
Στο πλευρό του στάθηκε ο διασημότερος δικηγόρος υπεράσπισης της Αμερικής, ο
Κλάρενς Ντάροου, ενώ απέναντί του κατήγορος, ο Γουίλιαμ Τζένινγκς Μπράιαν,
τρεις φορές προεδρικός υποψήφιος και ένας από τους πιο γνωστούς ρήτορες της
συντηρητικής παράταξης. Η δίκη έμεινε στην ιστορία για πολλούς λόγους. Σε μια
σκηνή ανεπανάληπτη στην ιστορία, ο Ντάροου κάλεσε τον ίδιο τον Μπράιαν να
καταθέσει αν όλες οι ιστορίες της Βίβλου είναι κατά γράμμα αληθινές. Η
ανάκριση τού ενός δικηγόρου από τον άλλο έγινε όχι μέσα στο δικαστήριο, αλλά
στην αυλή του, ώστε να χωρέσουν οι χιλιάδες κόσμου που είχαν σπεύσει να
παρακολουθήσουν τη συγκλονιστική εξέλιξη. Όλα τα μίντια και οι πιο γνωστοί
δημοσιογράφοι της εποχής έδωσαν βέβαια το «παρών» στο Τενεσί, στη «Δίκη της
Μαϊμούς», όπως έγινε γνωστή. Ο Σπένσερ Τρέισι πρωταγωνίστησε στην ταινία
«Inherit The Wind», την κινηματογραφική βερσιόν της δίκης, που θεωρείται το
καλύτερο δικαστικό δράμα του Χόλιγουντ. Γιατί όμως ήταν «η σημαντικότερη του
αιώνα», ακόμα και από τις δίκες των Ρόζενμπεργκ, του σκλαβοπάζαρου στο
Άμισταντ, της ανατροπής του προέδρου Τζόνσον, των σφαγών στο Μάι Λάι ή των
ρατσιστικών φόνων στον φλεγόμενο Μισισιπί; Ο καθηγητής Ιστορίας της Νομικής
στο Πανεπιστήμιο του Μιζούρι – Κάνσας Σίτι, Ντάγκλας Λίντερ, δίνει τη δική του
εξήγηση: «Η δίκη του Σκόουπς ήταν για ιδέες. Για το αν η επιστήμη και η
θρησκεία μπορούν να συμφιλιωθούν. Ήταν μια συμβολική μάχη του αμερικανικού
πολιτισμού, ανάμεσα στις δυνάμεις της παράδοσης και του μοντερνισμού. Ήταν για
το αν ζητούμε καθοδήγηση από την πίστη στους πατέρες μας ή από τα δικά μας
πιστεύω. Ήταν για ορισμένες από τις πιο βασικές αρχές που σημάδεψαν τον 20ό
αιώνα». Ο καθηγητής παρουσιάζει τη Δίκη της Μαϊμούς, μαζί με άλλες 11 διάσημες
δίκες του αιώνα στην Αμερική, σε ένα πολύ ωραίο και εκπαιδευτικό site που έχει
δημιουργήσει – http://www.umkc.edu/famoustrials.
Η ιστορία του Σκόουπς μάλιστα, απέκτησε νέο ενδιαφέρον το καλοκαίρι, όταν η
επιτροπή εκπαιδευτικών θεμάτων της Πολιτείας του Κάνσας πήρε μια απόφαση που
θυμίζει στο σκεπτικό της, όχι το τέλος της χιλιετίας, αλλά την αρχή της: Να
διαγράψει από όλα τα σχολικά βιβλία οποιαδήποτε αναφορά στη θεωρία του
Δαρβίνου περί εξέλιξης των ζωντανών οργανισμών. Η απόφαση ξεσήκωσε θύελλα
διαμαρτυριών, αλλά Πολιτείες όπως η Αλαμπάμα, το Κεντάκι και η Νεμπράσκα έχουν
κάνει βήματα προς την ίδια κατεύθυνση. Οι δίκες του αιώνα παρουσιάζονται με τη
χρήση multimedia, όπως εικόνες, ηχητικά αποσπάσματα – ντοκουμέντα, βίντεο, τα
πρακτικά τους, κείμενα από τον Τύπο της εποχής, τις βιογραφίες των
πρωταγωνιστών και όλες τις πληροφορίες που ο δημιουργός τους θεώρησε
απαραίτητες για να κατανοήσει ο επισκέπτης το κλίμα της εποχής. Ενδιαφέρον
πάντως παρουσιάζουν και τα links που προτείνει για τις διασημότερες δίκες στην
ιστορία της Γης: του Ιησού, του Σωκράτη, της Ιωάννας της Λωραίνης, της
Νυρεμβέργης, του Λουθήρου, του Γαλιλαίου, του Όσκαρ Γουάιλντ, του Λουδοβίκου
του ΙΣΤ’, του Γκάντι, του Χίτλερ, του Ντρέιφους, του Άιχμαν, του Μαντέλα, κ.λπ.

Τα νέα

— –

Παράδειγμα προς μίμηση το site του Σκακιστικού Τμήματος του Α.Ο. Ζήνων
Γλυφάδας, με καθημερινή ανανέωση των ειδήσεων του χώρου, εκατοντάδες γνωστές
παρτίδες, links, τμήμα για το σκάκι στον κινηματογράφο κ.λπ. ­ http://users.forthnet.gr/ath/zinon.

— –

Εντυπωσιακή η καθημερινή ηλεκτρονική εφημερίδα της Πάτρας ­ http://www.patrastoday.gr ­ με ειδήσεις,
αθλητικά, οικονομία, καιρό, οδηγό αγοράς, αγγελίες και πολλά χρήσιμα θέματα
για τους Πατρινούς.

— –

Νέα υπηρεσία για τους συνδρομητές της δημιούργησε η Hellas On Line. Στη
διεύθυνση http://status.hol.gr μπορούν να
βρουν όλες τις χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τον λογαριασμό τους.