ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ 20ος ΑΙΩΝΑΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1910

ΤΟ ΑΠΟΜΕΣΗΜΕΡΟ της 5ης Σεπτεμβρίου 1910 ο λαός της Αττικής υποδέχεται, από
την αποβάθρα του λιμανιού του Πειραιά μέχρι την Ομόνοια και το Σύνταγμα, τον
Μεσσία, τον Σωτήρα. Τον λεπτοκαμωμένο με το γκρίζο υπογένειο, την προχωρημένη
φαλάκρα, και τα σπινθηροβόλα μάτια κάτω από τα χαρακτηριστικά γυαλιά μυωπίας,
τον Κρήτα πολιτικό, Ελευθέριο Βενιζέλο.Είναι ο μοναδικός, μέχρι τότε,
πολιτικός, που κατακτά, σχεδόν αυτομάτως, το προνόμιο, ο λαός να τον αποκαλεί
με το μικρό του όνομα. Είναι ο Λευτεράκης… Ο δικός του άνθρωπος. Τι ήρθε να
παραλάβει, όμως, αυτός «ο σημαιοφόρος νέων πολιτικών ιδεών»; Ο Βλάσης
Γαβριηλίδης στο κύριο άρθρο της «Ακροπόλεως» (6.9.1910) με τον τίτλο, «Ο
Βενιζέλος… Ιδού ο εχθρός!», δίδει κατά τον παραστατικότερο τρόπο την εικόνα
της «παλαιάς Ελλάδος» και των «παλαιών κομμάτων». Γράφει:

«Η εξάντλησις των παλαιών κομμάτων νομίζομεν ότι και υπ’ αυτών των
φανατικωτέρων φίλων των δύναται να χαρακτηρισθή ως γεγονός. Είνε εξάντλησις
πρώτον γεροντική και έπειτα από καταχρήσεως… Είναι κόμματα προσωπικά… υπό
αρχηγούς των οποίων οι πλείστοι μόνον διά του θανάτου εχωρίσθησαν από της
αρχηγίας των…

Από τα δημοσιεύματα του αθηναϊκού Τύπου της 6ης Σεπτεμβρίου 1910, και τα
ρεπορτάζ για την υποδοχή του Ελευθερίου Βενιζέλου, διαχέεται η αίσθηση ότι οι
στιγμές είναι ιστορικές. Ανατέλλει μία νέα εποχή. Οι ελπίδες και οι προσδοκίες
ενός λαού στηρίζονται στον ΕΝΑΝ, τον Βενιζέλο και «μετά απ’ αυτόν το κενόν»,
όπως γράφει ο εκδότης της εφημερίδας «ΑΘΗΝΑΙ», Γ. Πωπ.

Η «Ακρόπολις» της ιδίας ημέρας αφιερώνει στο γεγονός το κύριο άρθρο της,
(τρίστηλο στην πρώτη σελίδα). Ολόκληρη τη δεύτερη σελίδα της στο
λεπτομερέστατο ρεπορτάζ από την υποδοχή του Ε. Βενιζέλου στον Πειραιά, την
άνοδό του με τον σιδηρόδρομο στην Αθήνα. Τη θριαμβευτική πορεία του Βενιζέλου
από τον σταθμό της Ομονοίας διά της οδού Σταδίου μέχρι την Πλατεία Συντάγματος
και το «Μέγα Ξενοδοχείον» από τον εξώστη του οποίου απευθύνθηκε με τον
ιστορικό εκείνο λόγο του προς τον ελληνικό λαό. Αλλά και την τελευταία, την 4η
σελίδα της εφημερίδας καλύπτουν τα ρεπορτάζ από «τας εντυπώσεις εκ του λόγου
του κ. Βενιζέλου».

Πειραιάς

Ο Ελ. Βενιζέλος «καθ’ οδόν» προς τον Πειραιά σταμάτησε στη Σύρο όπου έγινε δεκτός από τα μέλη του τοπικού «Λαϊκού Συλλόγου»

Αποσπάσματα από τα ρεπορτάζ της εφημερίδας:

«Ο συναγερμός του κόσμου στον Πειραιά διά την υποδοχήν του κ. Βενιζέλου ήχισεν
ενωρίτατα. Ο δε προ του Ωρολογίου κόσμος πυκνότατος. Περί ώραν 3.30 έφθασαν
εκεί οι σύλλογοι των Κρητών με τα σημαίας των… Μεταξύ αυτών η ένδοξος σημαία
του αιδεσιμοτάτου και πολεμιστού Παπαμαλέκου.

Κόσμος ποικιλώτατος εις ηλικίαν, επαγγέλματα και περιβολάς. Καλλοφορών και
σκουροφορών και φανελλοφορών. Λαϊκοί και αριστοκρατίζοντες. Γυναικόπαιδα,
βαρκάρηδες, χαμίνια. Γενική κουβέντα το αναμενόμενον βαπόρι του Βενιζέλου.
Όλων τα βλέμματα είνε καρφωμένα προς την είσοδον του λιμένος.

­ Γιατί άργησε τάχα;

­ Έπρεπε να είναι φερμένο τώρα.

­ Μα φαντάσου ότι θα είχαν και τρικυμία.

………………..

­ Βρε νάτος, έρχεται…

Η ανθρωπομάζα μπαίνει τότε εις κίνησιν. Καθ’ ομάδας χύνονται πολλοί στις
βάρκες σπεύδοντες εις προϋπάντησιν. Η θάλασσα του λιμένος παφλάζει εις το
κτύπημα των κωπών. Περί ώραν 5.15′ αι “Σπέτσαι” εμφανίζονται σημαιοστόλιστοι
εις την είσοδον του λιμένος. Οι βάρκες πλησιάζουν… Ο κόσμος σείει τα
μανδήλια του και κινεί τα καπέλλα του ζητωκραυγάζων. Ο Βενιζέλος φαίνεται επί
του καταστρώματος. Αποκαλύπτεται χαιρετίζων. Αι “Σπέτσαι” προσορμίζονται. Ο
λαός ο ιστάμενος εις την παραλίαν μαίνεται εξ ενθουσιασμού. Χειροκροτήματα και
ζητωκραυγαί. Πηδούν μέσα ο κόσμος χωρίς να περιμείνη να κατεβάσουν τις σκάλες.
Οι βουλευταί προσφέρουν ιδιαιτέραν λέμβον εις τον Βενιζέλον, αλλ’ αυτός λέγει:
“Ανήκω εις την διάθεσιν του λαού”.

Επί τέλους βγαίνει. Τι έγινεν τότε είνε απερίγραπτον. Όλος ο κόσμος σπεύδη να
τον ιδή. Ο Βενιζέλος βαδίζει πεζός. Εις μάτην οι περιστοιχίζοντες αυτόν
προσπαθούν να του ανοίξουν δίοδον. Πατήματα, γροθιές, σπρωξιές, κυκεών σωστός
του παρακολουθούντος κόσμου.

­ Ζήτω ο Μεσσίας.

­ Ζήτω ο Βενιζέλος. Βενιζέλαρος.

­ Συντακτική. Συντακτική

Δρόμοι, μπαλκόνια, καρότσες, καροτσάκια, παράθυρα, κάθε ύψωμα κατειλημμένο.
Μερικοί ανέβηκαν και πάνω στα τραμ για να ιδούν.

Πώς έφθασεν αυτός ο άνθρωπος εις τον σταθμόν χωρίς να του έλθη συγκοπή είνε
απορίας άξιον. Ίδρωσεν. Εις το βαγόνι εκάθισεν σχεδόν εξηντλημένος.

Και η αμαξοστοιχία προχωρεί διά τας Αθήνας.

ΑΘΗΝΑ

«Το πλήθος φρενιάζει»

Ο Ελ. Βενιζέλος ώς πρωθυπουργός , σε επιθεώρηση του στόλου

Μέγα πλήθος κόσμου εις την Ομόνοιαν. Χιλιάδες κατήρχοντο από την οδόν Σταδίου
και από τας γύρω οδούς. Εμπρός εις τον σταθμόν εκυμάτιζον σημαίαι και λάβαρα
συλλόγων και εταιρειών. Μία κατέρυθρος σημαία εκίνει την προσοχήν όλων.

­ Τι σημαίνει τούτο; Επανάστασις;

Ήτο του Σοσιαλιστικού Κέντρου του κ. Δρακούλη. Από την άλλην πλευράν δεκάς
σημαιών και λαβάρων συλλόγων πατριωτικών και σωματείων.

Την στιγμήν εκείνην κατέφθασαν εκ της πλατείας του Συντάγματος οι Κρήτες και
οι φοιτηταί με τρεις σημαίας εξ ων η μία έφερεν εις το μέσον την εικόνα του κ. Βενιζέλου.

Ήδη ο συνωστισμός ήτο ανυπόφορος. Μία βοή ηκούετο από Ομονοίας μέχρι και του
Συντάγματος και από του Συντάγματος μέχρι της Ομονοίας. Λιποθυμίαι, αρκεταί,
κραυγαί και φωναί ζητούσαι σωτηρίαν.

………..

Ήδη το φέρον τον κ. Βενιζέλον τραίνον έφθασε… Τρεις Κρήτες φέροντες σημαίας
και ακολουθήσαντες τον κ. Βενιζέλον εκ του Πειραιώς εξήλθον εις την οδόν,
κρατούντες τρεις μεγάλας σημαίας εκ των οποίων η μία η ιστορική σημαία του
Βάμου, του Παπαμαλέκου διάτρητος εκ των σφαιρών και πυρίκαυτος από την πυρίτιδα.

Το πλήθος φρενιάζει εξ ενθουσιασμού, χειροκροτεί, μαίνεται, αλλαλλιάζει. Ο κ.
Βενιζέλος ωχρός από το ταξείδι εμφανίζεται χαιρετών και προκαλών φρενίτιδα
ενθουσιασμού και καταιγίδα χειροκροτημάτων.

­ Νάτος… Νάτος…

­ Τι είνε αυτό…

Λέγει ο Βενιζέλος εις τους περιστοιχούντας αυτόν, βλέπων την μυκωμένην γύρω
του λαϊκήν θάλασσαν, την τρικυμιζομένην από ενθουσιασμόν και συγκίνησιν.

­ Τι είνε αυτό. Ποτέ δεν το εφανταζόμην.

Το πλήθος ορμά να τον εναγκαλισθή. Αι σημαία σείονται για να τον χαιρετίσουν.
Ο Βενιζέλος αρπάζεται… Γηραιός Κρης πολεμιστής τον εναγκαλίζεται και τον
ασπάζεται και αυτός του ανταποδίδει το φίλημα. Άνθρωποι του λαού του φιλούν τα
χέρια, φωνάζουν και παρακαλούν.

­ Έλα να μας σώσεις! Έλα να μας σώσεις!

­ Γλύτωσέ μας από τους άτιμους!

­ Μας ντρόπιασαν την πατρίδα!

Ο Βενιζέλος συγκινείται και τα άχροα μάτια του υγραίνονται… Ωχραίνει…
Τέλος κατορθώνει μετά αρκετής ώρας ταλανισμόν ν’ ανέλθη εις το αμάξι… Αι
χιλιάδες τότε του λαού χύνονται προς την οδόν Σταδίου κατευθυνόμεναι προς το
Σύνταγμα, ενώ άλλοι ξελαρυγγιάζονται:

­ Κάτω οι κλεφταράδες.

­ Κάτω οι παντόφλες των Αθηνών.

­ Κάτω τα τσανάκια.

­ Συντακτική. Συντακτική.

Αι χιλιάδες του λαού φθάνουν ήδη εις το Σύνταγμα, το οποίον ευρίσκετο
υπερπλήρες κόσμου. Και η ουρά της διαδηλώσεως ήτο ακόμη εις την Ομόνοιαν…».

Μέγα πλήθος και μέγα πάθος στο Σύνταγμα. Ο Ε. Βενιζέλος προβάλλει στον εξώστη
του «Γκράντ Οτέλ». Χαιρετά τη λαοθάλασσα και ευθύς απόλυτη σιγή. Ο κόσμος
κρατιέται από τα χείλη του.

«Συμπολίται,

Δεν έρχομαι ενταύθα ως αρχηγός νέου και εσχηματισμένου κόμματος. Έρχομαι απλός
σημαιοφόρος νέων πολιτικών ιδεών και υπό την σημαίαν ταύτην καλώ πάντας
εκείνους, οίτινες συμμερίζονται τας ιδέας ταύτας, εμπνέονται από τον ιερόν
πόθον, να συντελέσωσιν εις την επιτυχίαν των ιδεών αυτών…».

Τη στιγμή αυτή ανατέλλει μία νέα εποχή για τη χώρα…