Οι 5 παράγοντες που επέτρεψαν τη μείωση επιτοκίων

Νέος κύκλος μείωσης των επιτοκίων ξεκίνησε από χθες με την απόφαση της
Τράπεζας της Ελλάδος να μειώσει τα βασικά της επιτόκια κατά 0,5 της
ποσοστιαίας μονάδας.

Ήδη οι Τράπεζες άρχισαν από χθες να σχεδιάζουν τη νέα πολιτική επιτοκίων και η
αρχή αναμένεται να γίνει από τις μεγαλύτερες. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ.
Γ. Παπαντωνίου, δηλώνοντας ικανοποιημένος από την απόφαση της Τράπεζας, είπε
χαρακτηριστικά ότι ξεκίνησε μία πορεία που θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2000,
όταν τα επιτόκια θα διαμορφωθούν στα επίπεδα των ευρωπαϊκών, δηλαδή στο 3%.
Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους δανεισμού για τις επιχειρήσεις, τους
βιοτέχνες και κυρίως αυτούς που θέλουν να αγοράσουν σπίτι, όπως είπε.

Ο ίδιος πάντως υποστήριξε ότι στην αρχή, μέχρι τον Μάρτιο του 2000, πρέπει να
γίνουν προσεκτικές κινήσεις και μικρές μειώσεις για να μην επηρεασθεί αρνητικά
ο πληθωρισμός.

Με βραδύτερους ρυθμούς

Η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε χθες στη μείωση του επιτοκίου παρέμβασης στο
11,5% (από 12%), του Lombard στο 13% (από 13,50%) και του overnight στο 11%
(από 11,50). Ο διοικητής της κεντρικής Τράπεζας κ. Λουκάς Παπαδήμος εξέφρασε
την εκτίμηση ότι δεν αναμένεται προσαρμογή των επιτοκίων των εμπορικών
Τραπεζών σ’ αυτή τη φάση. Και πρόσθεσε: «Για να εδραιωθεί ο πληθωρισμός κάτω
από 2% είναι σκόπιμο η προσαρμογή των επιτοκίων να γίνει με βραδύτερους ρυθμούς».

Εξάλλου, ο κ. Παπαδήμος δήλωσε ότι:

* Η Τράπεζα θα επιδιώξει να συνεχισθεί η πολιτική της σκληρής δραχμής, για να
ενισχυθεί η αντιπληθωριστική πολιτική.

* Η χθεσινή απόφαση δεν υπαγορεύθηκε από την ανάγκη τόνωσης του Χρηματιστηρίου.

* Το επόμενο εξάμηνο θα είναι κρίσιμο για την εμπέδωση της σταθερότητας των
τιμών και αυτό θα επηρεάσει την πολιτική επιτοκίων. Με άλλα λόγια, η
αποκλιμάκωση θα είναι αργή έως τον Μάρτιο και θα επιταχυνθεί μετά, αφού θα
υποβληθεί η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ.

Ο πληθωρισμός «πάει καλά»

Οι δύο υπεύθυνοι της δημοσιονομικής και της νομισματικής πολιτικής θέλησαν να
αποφύγουν τον χαρακτηρισμό της «νομισματικής χαλάρωσης» για τη χθεσινή κίνηση
της Τραπέζης της Ελλάδος, προκειμένου να μην καλλιεργηθούν ανησυχίες για
αναζωπύρωση του πληθωρισμού. Στην πραγματικότητα προσπάθησαν να ισορροπήσουν
μεταξύ των εκτιμήσεων ότι ο πληθωρισμός «πάει καλά» και γι’ αυτό δίνεται η
δυνατότητα μείωσης των επιτοκίων, αλλά και των ανησυχιών για την περαιτέρω
πορεία του και τη δυνατότητα διατήρησης του χαμηλού επιπέδου του, η οποία
επιβάλει προσεκτικούς χειρισμούς και περιορισμένες μειώσεις, τους αμέσως
επόμενους μήνες.

«Δεν υπάρχει χαλάρωση», είπε ο κ. Παπαντωνίου. «Παραμένουν τα ελληνικά
επιτόκια τριπλάσια περίπου σε σχέση με τα ξένα. Είναι ένα μικρό ξεκίνημα,
είμαστε πολύ προσεκτικοί, αλλά ακόμη η νομισματική πολιτική είναι και θα
παραμείνει για τους επόμενους 3-4 μήνες πολύ αυστηρή».

Από την πλευρά του ο κ. Παπαδήμος υποστήριξε ότι «οι επιπτώσεις της
νομισματικής χαλάρωσης θα φανούν κυρίως στο τέλος του 2000, αρχές του 2001,
γιατί αυτή θα γίνει σταδιακά».

Η χθεσινή κίνηση της Τραπέζης της Ελλάδος αιφνιδίασε, δεδομένου ότι η διοίκησή
της υποστήριζε σταθερά το τελευταίο διάστημα ότι για να προχωρήσει στην κίνηση
αυτή ήθελε να είναι σίγουρη ότι ο πληθωρισμός θα κινείται σταθερά σε επίπεδα
έως 2% και οι προοπτικές θα ήταν θετικές. Άλλωστε, και ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας διεμήνυε μέχρι πριν από λίγες ημέρες ότι θα καθυστερήσει η μείωση
των επιτοκίων, γιατί η εξέλιξη του πληθωρισμού εξακολουθεί να είναι επισφαλής.

Οι τελευταίες μάλιστα εκτιμήσεις του ΥΠΕΘΟ αναφέρουν ότι ο πληθωρισμός τον
Οκτώβριο με δυσκολία θα συγκρατηθεί στο 2% και δεν αποκλείεται να φτάσει το 2,1%.

Η αιτιολογία

Ωστόσο, ο κ. Παπαδήμος είπε χθες ότι σειρά παραγόντων συνηγόρησαν στην απόφαση
της Τράπεζας να μειώσει τα επιτόκια. Άλλωστε, πρόσθεσε, ο ίδιος είχε πει στην
έκτακτη γενική συνέλευση της Τραπέζης, στις 7 Οκτωβρίου, ότι διαμορφώνονται
βαθμιαία οι συνθήκες για προσαρμογή των επιτοκίων.

Οι παράγοντες που επέτρεψαν στην Τράπεζα να προχωρήσει στο βήμα αυτό, σύμφωνα
με τον κ. Παπαδήμο, είναι οι εξής:

1Το γεγονός ότι για δεύτερο μήνα, τον Σεπτέμβριο, παγιώθηκε ο
πληθωρισμός στο επίπεδο του 2%. Όπως ο ίδιος διευκρίνισε, το γεγονός ότι
εξωγενείς παράγοντες όπως το πετρέλαιο και τα οπωροκηπευτικά δεν εξελίχθηκαν
θετικά, οδήγησε σε αναβολή της απόφασης, αλλά οι παράγοντες αυτοί δεν είναι καθοριστικοί.

2Η υποχώρηση του «πυρήνα» του πληθωρισμού (εξαιρουμένων των
οπωροκηπευτικών και καυσίμων) του λεγόμενου και «δομικού» πληθωρισμού, κατά
0,3-0,4 της ποσοστιαίας μονάδας τον Σεπτέμβριο, σε σύγκριση με τον Αύγουστο.
Συγκεκριμένα, ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,3% τον Σεπτέμβριο και
αναμένεται να προσεγγίσει το 2% τους επόμενους 1 με 2 μήνες.

3 Η προοπτική μείωσης του εναρμονισμένου (με την Ευρωπαϊκή Ένωση)
δείκτη τιμών καταναλωτή τους επόμενους μήνες σε επίπεδο που θα προσεγγίσει την
τιμή αναφοράς για την ένταξη στην ΟΝΕ. Ήδη ο εναρμονισμένος δείκτης μειώθηκε
σημαντικά (στο 1,6% τον Σεπτέμβριο).

4Η επιβράδυνση του ρυθμού ανόδου του δείκτη ρευστότητας (σε 5,6% τον
Αύγουστο, έναντι ενδεικτικής πρόβλεψης 7-9%).

5 Η συγκράτηση της πιστωτικής επέκτασης σε επίπεδα λίγο πάνω από τα
προβλεπόμενα όρια του 7-9%. Αναλυτικότερα, όπως είπε, η επέκταση προς τον
ιδιωτικό τομέα σταθεροποιήθηκε τον Σεπτέμβριο στα επίπεδα του προηγουμένου
μηνός. Όσον αφορά ειδικά την καταναλωτική πίστη, σημειώνεται μικρή υποχώρηση.
«Άρα οι εξελίξεις στις τραπεζικές πιστώσεις δεν εμποδίζουν την προσαρμογή των
επιτοκίων», είπε ο κ. Παπαδήμος.

Ο κ. Παπαδήμος ανέφερε, εκτός των άλλων, ότι στο εξής πέφτει μεγαλύτερο βάρος
στη δημοσιονομική και διαρθρωτική πολιτική, «που πιστεύω ότι θα εξασφαλίσει τη
σταθερότητα των τιμών».