Γεύση από ευρωτουρκικά

Πρώτη γεύση των συσχετισμών και ισορροπιών που διαμορφώνονται εντός της
Ευρωπαϊκής Ένωσης για το ζήτημα της τουρκικής υποψηφιότητας θα λάβει αύριο το
βράδυ ο κ. Κώστας Σημίτης.

Στο δείπνο των «15», στην έκτακτη σύνοδο κορυφής στο Τάμπερε της Φινλανδίας,
οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα ανταλλάξουν απόψεις για τις προοπτικές της
ευρωτουρκικής προσέγγισης, αλλά και για το συνολικό «πακέτο» της διεύρυνσης.
Βάση της συζήτησης θα είναι οι σχετικές εκθέσεις της Κομισιόν ­ η οποία, εις
ό,τι αφορά την Τουρκία, επιβεβαίωσε χθες πως την θεωρεί κατάλληλη για
υποψήφια, διευκρινίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν πληροί τα κριτήρια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρωθυπουργός δεν επιθυμεί να λάβει το λόγο από τους
πρώτους, προτιμώντας «να ακούσει τι έχουν να πουν» οι ομόλογοί του.

Όχι χωρίς ανταλλάγματα

Ωστόσο, ο κ. Σημίτης φέρεται να προσανατολίζεται σε ένα σαφές μήνυμα ­ ότι η
Αθήνα δεν προτίθεται να συναινέσει στην τουρκική υποψηφιότητα, τον Δεκέμβριο,
εάν τα ανταλλάγματα δεν είναι ικανοποιητικά. Και ως τέτοια αναφέρεται πρώτο
στη λίστα το θέμα της διασφάλισης της ένταξης της Κύπρου στην Ένωση
ανεξαρτήτως εξελίξεως του Κυπριακού. Αυτό, όμως, το αντάλλαγμα φαίνεται να
αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι η πλειοψηφία
των εταίρων αντιδρά στο ενδεχόμενο «να προδικασθεί» η κυπριακή ένταξη χωρίς να
έχουν καν ολοκληρωθεί οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Το θέμα αυτό συζητήθηκε
και κατά τη χθεσινή συνάντηση του κ. Γιώργου Παπανδρέου με τον Κύπριο ομόλογό
του κ. Γιάννη Κασουλίδη, ο οποίος επισκέφθηκε την Αθήνα για πρώτη φορά μετά
τον θάνατο του Γιάννου Κρανιδιώτη.

Η άλλη πρόταση

Αντιθέτως, οι ίδιες πηγές έβλεπαν προσφορότερο έδαφος στην άλλη προϋπόθεση που
θέτει η Αθήνα ­ να συνδεθεί δηλαδή η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας με έναν
«οδικό χάρτη» που θα περιλαμβάνει τις δεσμεύσεις της Άγκυρας. Με την πρόταση
αυτή, κατά την Αθήνα, φέρονται να συμφωνούν οι Σουηδοί, οι Δανοί και οι
Λουξεμβούργιοι. Ωστόσο, άλλες πηγές έλεγαν ότι η Σουηδία υποχώρησε από την
αρχική της απαίτηση να δώσει η Άγκυρα μια «προκαταβολή» ­ να δεσμευθεί πριν
από το Ελσίνκι ότι θα τηρήσει αυτά που θα της πει η Ένωση. Μάλιστα, επ’ αυτού
ήταν αρκετά σαφής ο Ισμαήλ Τζεμ, λέγοντας ότι η Άγκυρα δεν δέχεται να της
τεθεί κανένας όρος.

Πάντως, τόσο ο κ. Κ. Σημίτης όσο και ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, ενδέχεται να
έχουν στο Τάμπερε και κατ’ ιδίαν επαφές με ομολόγους τους, προωθώντας την
ελληνική διαπραγματευτική θέση. Ο Πρωθυπουργός άλλωστε θα έχει και μια
«πρόγευση» σήμερα το βράδυ, στο πλαίσιο του καθιερωμένου δείπνου των Σοσιαλιστών.

Παρέμβαση

Στο θέμα των ελληνοτουρκικών και ευρωτουρκικών σχέσεων παρενέβη χθες και ο
επίτιμος πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο οποίος ­ στο Mega ­
υποστήριξε πως «αυτή την ώρα οι Τούρκοι πρέπει να κάνουν μια κίνηση καλής
θέλησης». Και πρόσθεσε πως «αυτό είναι ένα μήνυμα το οποίο σωστά έστειλε ο κ.
Σημίτης προς την τουρκική πλευρά, ένα μήνυμα το οποίο δεν σας κρύβω και εγώ το
έστειλα με δικό μου τρόπο προς την τουρκική πλευρά. Ένα μήνυμα, το οποίο είμαι
βέβαιος ότι έρχεται από όλες τις μεριές προς την πλευρά της Τουρκίας». Πάντως,
στο Mega και πάλι, ο πρώην πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ επανέλαβε τις πάγιες
τουρκικές θέσεις.

Η Κομισιόν

Στην έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία σημειώνεται το θετικό κλίμα στις
σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, όπως φαίνεται και από τις συνομιλίες των υπουργών
Εξωτερικών των δύο χωρών. Με σκοπό να ωφεληθεί η Τουρκία από το καθεστώς της
υποψήφιας χώρας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να ενισχυθεί ο πολιτικός
διάλογος Ε.Ε. – Τουρκίας, να αξιοποιηθούν όλα τα χρηματοδοτικά μέσα της
Ένωσης, ώστε να ενισχυθεί η προενταξιακή στρατηγική της Τουρκίας και να έχει
πρόσβαση σε κοινοτικά προγράμματα. Παράλληλα, προτείνεται να αρχίσει η εξέταση
του κοινοτικού κεκτημένου και να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός παρακολούθησης
κατά πόσο συμμορφώνεται η Τουρκία με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ελληνίδα επίτροπος Άννα Διαμαντοπούλου ψήφισε κατά της υιοθέτησης της
έκθεσης για την Τουρκία και κατέθεσε δήλωση ­ η οποία καταχωρήθηκε στα
πρακτικά ­ σημειώνοντας ότι η Ελλάδα δεν είναι αντίθετη με την προσέγγιση της
Τουρκίας στην Ευρώπη, αλλά μια υποψήφια χώρα πρέπει να πληροί τα πολιτικά
κριτήρια της Κοπεγχάγης και κυρίως αυτό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πυρά ευρωβουλευτών

Παρουσιάζοντας τις εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο πρόεδρος της Κομισιόν
Ρομάνο Πρόντι δέχθηκε τα πυρά όλων των ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για
την υποψηφιότητα της Τουρκίας και άφησε αναπάντητα τα ερωτήματα των
ευρωβουλευτών για το πώς είναι δυνατόν να είναι υποψήφια μια χώρα που δεν
πληροί τα κριτήρια και δεν σέβεται τις καθιερωμένες αξίες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε χθες και τη νέα της στρατηγική για τη
διεύρυνση της Ένωσης. Προτείνει εντός του 2000 να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις
και με τις υπόλοιπες 6 υποψήφιες χώρες (τις λεγόμενες χώρες του δευτέρου
κύματος). Δηλαδή, με Βουλγαρία, Ρουμανία, Μάλτα, Λετονία, Λιθουανία και
Σλοβακία. Προβλέπεται ρήτρα για τη Βουλγαρία ­ να μην αρχίσουν
διαπραγματεύσεις αν δεν κλείσει η μονάδα πυρηνικής ενέργειας στο Κοσλοντούι ­
και για τη Ρουμανία, αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση στα ορφανοτροφεία.