Ξαφνικά, βιάζεται ο Κλίντον…

Έντονα ερωτηματικά δημιούργησε σε Αθήνα και Άγκυρα η επίσπευση της
επίσκεψης του Αμερικανού Προέδρου, Μπιλ Κλίντον στην Ελλάδα και την Τουρκία.

Σημίτης, Κλίντον, Ετζεβίτ: Χθες ο Αμερικανός Πρόεδρος ειδοποίησε τους δύο Πρωθυπουργούς για την αλλαγή των ημερομηνιών της επίσκεψής του σε Αθήνα – Άγκυρα

Την ίδια στιγμή, ο Πρωθυπουργός διεμήνυσε στον Μπουλέντ Ετζεβίτ πως εάν δεν
κάνει κάποια συγκεκριμένη κίνηση στα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό δεν θα
πρέπει να αναμένει την έγκριση της τουρκικής υποψηφιότητας από τη Σύνοδο
Κορυφής των «15» στο Ελσίνκι.

Η Αθήνα ενημερώθηκε επισήμως από τους Αμερικανούς ότι η επίσκεψη του κ.
Κλίντον ορίστηκε για τις 13-15 Νοεμβρίου, αντί 21-23 του ιδίου μηνός που είχε
ανακοινώσει ο Λευκός Οίκος. Αντιστοίχως, σύμφωνα με πληροφορίες, οι Αμερικανοί
μεταθέτουν και την επίσκεψη του Προέδρου Κλίντον στην Άγκυρα: αντί για 20-21
Νοεμβρίου θα γίνει 15-17 Νοεμβρίου.

Έτσι, ο Μπιλ Κλίντον θα συναντηθεί με τον κ. Σημίτη στην Αθήνα και τον κ.
Ετζεβίτ στην Άγκυρα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΟΑΣΕ στην Κωνσταντινούπολη,
όπου λαμβάνουν μέρος τόσο ο ίδιος ο κ. Κλίντον όσο βεβαίως και οι Πρωθυπουργοί
Ελλάδας και Τουρκίας.

Πιέσεις

Διπλωματικές πηγές ερμήνευαν τη μεταβολή του αμερικανικού προγράμματος με βάση
τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και ­ κυρίως ­ στο Κυπριακό. Όπως έλεγαν,
ενδεχομένως ο Αμερικανός Πρόεδρος να θέλει να πιέσει την Αθήνα και την Άγκυρα
να κάνουν εκατέρωθεν κινήσεις, έτσι ώστε να μπορεί να υπάρξει μια θετική
εξέλιξη κατά τη συνάντηση της Κωνσταντινούπολης, υπό την… αιγίδα του φυσικά.

Σε μια τέτοια ερμηνεία συνηγορεί και το γεγονός πως, σύμφωνα με όλες τις
ενδείξεις, δεν πρόκειται να υπάρξει εξέλιξη στο Κυπριακό μέχρι την έναρξη της
περιοδείας Κλίντον στην περιοχή, παρά τις περί του αντιθέτου προσδοκίες της
Ουάσιγκτον. Πάντως, στους διαδρόμους της Ουάσιγκτον ακούγονται κι άλλες
ερμηνείες της επίσπευσης, όπως το ενδεχόμενο να επιθυμεί ο Πρόεδρος Κλίντον να
περάσει την Ημέρα των Ευχαριστιών με την οικογένειά του ή με τους Αμερικανούς
στρατιώτες στο Κόσοβο.

Στο μεταξύ η Αθήνα «σκληραίνει» τη στάση της αναφορικά με τις ευρωτουρκικές
σχέσεις και την τουρκική υποψηφιότητα στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι ­ κάτι
που έγινε σαφές από το χθεσινό προφορικό μήνυμα του Κώστα Σημίτη στον Μπουλέντ Ετζεβίτ.

Ο Έλληνας πρέσβης στην Άγκυρα, κ. Κοραντής είχε εθιμοτυπική συνάντηση με τον
Τούρκο Πρωθυπουργό, στη διάρκεια της οποίας ­ ύστερα από συνεννόηση με το
γραφείο Πρωθυπουργού ­ μετέφερε μήνυμα του κ. Σημίτη.

Το μήνυμα

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το μήνυμα αποτελείται από τέσσερα σημεία: α) η
Ελλάδα επιθυμεί να έχει άριστες σχέσεις με την Τουρκία, β) επιθυμεί τη
συνέχιση του καλού κλίματος μεταξύ των δύο χωρών, γ) έχει υποστηρίξει την
ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας κι έχει κάνει συγκεκριμένες κινήσεις για να
την ενισχύσει και δ) αναμένει την έμπρακτη ανταπόδοση από πλευράς Τουρκίας στα
ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό.

Το τελευταίο σημείο υποδηλώνει σαφώς μια «σκλήρυνση» της ελληνικής θέσης,
καθώς το τελευταίο διάστημα η Αθήνα έδειχνε να πιστεύει ότι θα μπορούσε να
δώσει το «πράσινο φως» στην τουρκική υποψηφιότητα, στο Ελσίνκι, εάν οι εταίροι
έδιναν κάποια ικανοποιητικά ανταλλάγματα. Κι ως τέτοια αναφέρονταν το
περιεχόμενο της τουρκικής υποψηφιότητας ­ να υπάρχει, δηλαδή, ένας οδικός
χάρτης (road map) που να επιβάλει δεσμεύσεις στην Άγκυρα ­ και η δέσμευση των
«15» για ένταξη της Κύπρου ανεξαρτήτως της πορείας του Κυπριακού.

Οι εκλογές

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν ότι η «επιστροφή» στην πάγια ελληνική θέση δεν είναι
ανεξάρτητη από το γεγονός ότι κατά πάσα πιθανότητα τον Μάρτιο η χώρα θα
οδηγηθεί σε εκλογές ­ κι άρα οποιαδήποτε «ακροβασία» στα εθνικά θέματα, στο
Ελσίνκι, θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες.

Εξέφραζαν, μάλιστα, την πεποίθηση ότι ο προβληματισμός αυτός γίνεται ήδη
κατανοητός από τους εταίρους, καθώς ο Πρωθυπουργός έχει συζητήσει το θέμα με
κάποιους ομολόγους του της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο ορισμένες διπλωματικές πηγές εξέφραζαν ανησυχία για τις επιπτώσεις που
μπορεί να έχει μια απόρριψη της τουρκικής υποψηφιότητας στο Ελσίνκι, τόσο στις
ελληνοτουρκικές όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις.

Πάντως, η βελτίωση του κλίματος στις σχέσεις Αθήνας-Άγκυρας υπογραμμίσθηκε
χθες κι από τη συνέντευξη που έδωσε ο πρώην αρχηγός του τουρκικού ναυτικού,
ναύαρχος ε.α. Σαλίμ Ντερβίσογλου στην τουρκική εφημερίδα «Σαμπάχ».

Βάλλοντας εναντίον όσων τάσσονται υπέρ του πολέμου, ως μεθόδου επίλυσης των
ελληνοτουρκικών διαφορών, ο κ. Ντερβίσογλου υποστηρίζει ότι η Ελλάδα και η
Τουρκία θα πήγαιναν πίσω πενήντα χρόνια σε περίπτωση πολέμου. Ωστόσο, και ο κ.
Ντερβίσογλου υποστηρίζει ότι υπάρχουν 160-180 νησίδες σαν τα Ίμια, η κυριότητα
των οποίων δεν έχει διευκρινισθεί.