ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Ναι στην Εκκλησία-επενδυτή, όχι στην Εκκλησία-τζογαδόρο

Από την πρώτη στιγμή που έγινε γνωστό το πόρισμα για τη διαχείριση της
εκκλησιαστικής περιουσίας, ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος επέλεξε να
συγκρουστεί με αρκετούς Ιεράρχες και να στηρίξει τον Θηβών Ιερώνυμο. Σήμερα σε
συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» εμμένει στις απόψεις του και δεν διστάζει να
χαρακτηρίσει το νέο πόρισμα (θα συζητηθεί στη Σύνοδο, οι εργασίες της οποίας
αρχίζουν σήμερα) θλιβερό επεισόδιο «στο γνωστό σίριαλ της κακοδιαχειρίσεως»
που είχε ως μόνο θετικό για τους επινοητές του την όχι τυχαία σπίλωση προσώπων
εγνωσμένου ήθους.

Ο κ. Χρυσόστομος είναι υπέρ της αξιοποίησης της περιουσίας της Εκκλησίας
και μέσω του Χρηματιστηρίου, διαφωνεί όμως με τη λογική του τζόγου.

Εκτός των οικονομικών που έχουν διχάσει την Ιεραρχία, ο κ. Χρυσόστομος
εκτιμά ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να έχει λόγο στην εξωτερική πολιτική,
τάσσεται δε υπέρ της ανέγερσης τζαμιού στην Αθήνα. Ήδη η Σύνοδος τού έχει
αναθέσει να συζητήσει το θέμα με τους αρμόδιους φορείς.

Η Ενωμένη Ευρώπη δεν απειλεί την Ορθοδοξία και ζητεί να σταματήσει η
υπονόμευσή της από όσους επιδιώκουν το «πρόσκαιρο εύγε». Επιμένει στην ανάγκη
καλών σχέσεων με το Οικουμενικό Πατριαρχείο ώστε να αποφεύγονται οι εντάσεις
που ζημιώνουν την Εκκλησία. Όπως λέει, σέβεται τους υπέργηρους Αρχιερείς, όμως
ο ίδιος σκοπεύει όταν φθάσει στα 70 του να παραιτηθεί ανοίγοντας τον δρόμο σε
νεώτερους κληρικούς.

ΕΡ.: Νέο πόρισμα για τα οικονομικά. Τελικά τι συμβαίνει με τη
διαχείριση της περιουσίας; Πώς μπορεί να εξασφαλιστεί η διαφάνεια;

ΑΠ.: Διαφάνεια εξασφαλίζεται όταν τηρούνται οι διατάξεις των σχετικών
με τη διαχείριση νόμων και κανονισμών. Όταν υπάρχει η απαραίτητη τεχνογνωσία
και οργάνωση. Όσον δε αφορά το νέο πόρισμα, φρονώ ότι είναι ένα ακόμη θλιβερό
επεισόδιο του γνωστού σίριαλ περί κακοδιαχειρίσεως των οικονομικών της
Εκκλησίας. Το μόνο έως σήμερα «θετικό» αποτέλεσμα για τους επινοητές του είναι
η σπίλωσις αθώων προσώπων, εγνωσμένου ήθους και διακονίας. Και τούτο όχι τυχαία!…

ΕΡ.: Στο παρελθόν είχατε καταφερθεί εναντίον όσων μιλούσαν για
οικονομικά σκάνδαλα. Τώρα ως μέλος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου είστε ο
σύνδεσμος για τα οικονομικά. Τι σημαίνει αυτό για σας;

ΑΠ.: Σημαίνει ότι είμαι απλά σύνδεσμος, χωρίς συμμετοχή στη διαχείριση
χρημάτων ή άλλων στοιχείων οικονομικών. Άλλωστε ποτέ δεν θα δεχόμουν τον ρόλο
του διαχειριστού, εφόσον οι κατά καιρούς παρεμβάσεις και τοποθετήσεις μου δεν
αποσκοπούν εις ίδιον όφελος αλλά προς όφελος της Εκκλησίας μας. Προσευχή και
ελπίδα μου είναι να σταματήσει σύντομα και οριστικά η όλη περί των οικονομικών
παραφιλολογία και η Εκκλησία να συνεχίσει απρόσκοπτα το όλο πνευματικό,
κοινωνικό και φιλανθρωπικό της έργο.

ΕΡ.: Κάποιες Μονές ζητούν να αγοράσουν μετοχές. Και η Εκκλησία
στο Χρηματιστήριο;

ΑΠ.: Το θέμα θα έλθει προς συζήτησιν τις επόμενες ημέρες στη Σύνοδο της
Ιεραρχίας. Φρονώ όμως ότι η συμμετοχή στο Χρηματιστήριο με νοοτροπία σοβαρού
και έντιμου επενδυτή δεν είναι πράξη μεμπτή. Η συμμετοχή όμως με νοοτροπία
«τζογαδόρου» είναι όντως απορριπτέα. Άλλωστε έχουμε ιερή υποχρέωση όσον το
δυνατόν καλύτερης αξιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων, τα οποία εν συνεχεία
η Εκκλησία προσφέρει προς εξυπηρέτηση των αναγκών του ίδιου του λαού.

ΕΡ.: Πολλοί κατηγορούν τον κ. Χριστόδουλο ότι η Εκκλησία δεν
έδωσε αρκετά στους σεισμοπαθείς, Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; Εσείς τι
προτείνετε για να στηριχτούν και από την Εκκλησία οι πληγέντες;

ΑΠ.: Η Εκκλησία, είτε ως Αρχιεπισκοπή είτε ως κατά τόπους Μητροπόλεις,
κάνει κάθε μέρα το παν, αθόρυβα και ανυπόκριτα. Επισκεφθήκατε π.χ. το
Περιστέρι να δείτε με τι θυσία διακονεί η τοπική Εκκλησία τον πάσχοντα άνθρωπο;

Όταν ως Εκκλησία (Ι. Σύνοδος) λάβαμε πλήρη και ολοκληρωμένη εικόνα των αναγκών
των σεισμοπαθών αδελφών μας, πράξαμε στο ακέραιο το καθήκον μας. Ως ήδη
γνωρίζετε, η ΔΙΣ απεφάσισε την εκ νέου γενναία βοήθειά των, με ποσόν άνω των 200.000.000ρχ.

Χρειάζεται πλήρης ανανέωση στα εκκλησιαστικά δικαστήρια

ΕΡ.: Αθωωθήκατε από εκκλησιαστικό δικαστήριο για τις δηλώσεις
σας. Η παρουσία λαϊκού συνηγόρου ήταν σημαντική. Εκτιμάτε ότι η παρουσία του
στα εκκλησιαστικά δικαστήρια αλλάζει τα δεδομένα; Και αν ναι, τελικά τόση
αδικία επικρατεί στους χώρους σας;

ΑΠ.: Η αδικία, αν υπάρχει, προέρχεται από την αδυναμία ή δυσχέρεια των
κληρικών δικαστών ή συνηγόρων να διεξέλθουν τη διαδικασία σύμφωνα με το πνεύμα
και το γράμμα του νόμου και εύκολα παρασύρονται σε δικονομικά σφάλματα, με
αποτέλεσμα πολλές φορές την άδικη ταλαιπωρία του υποδίκου. Φρονώ ότι
χρειάζεται πλήρη ανανέωση ο νόμος περί εκκλησιαστικών δικαστηρίων. Η παρουσία
ακροατηρίου, έστω κληρικών και μοναχών, και η παράσταση λαϊκού δικηγόρου
καθιστούν προσεκτικότερη τη συμπεριφορά των δικαστών. Ο κληρικός συνήγορος
συνήθως προσπαθεί περισσότερο να εξασφαλίσει μια καλή εικόνα για τον εαυτό του
παρά την υπερασπιστική θέση του κατηγορουμένου. Σημειωθήτω δε ότι πολλοί εκ
των συνηγόρων κληρικών ευρίσκονται σε εκκρεμοδικία με την Εκκλησιαστική
Δικαιοσύνη.Πολύ σύντομα θα έχω έτοιμη ολοκληρωμένη πρόταση για την εξασφάλιση
δημοκρατικότερου τρόπου απονομής της δικαιοσύνης στα εκκλησιαστικά δικαστήρια.
Με ικανοποίηση ωστόσο πληροφορήθηκα και τη σύσταση επιτροπής η οποία θα
επανεξετάσει το όλο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των εκκλησιαστικών δικαστηρίων.

ΕΡ.: Το όριο ηλικίας για τους αρχιερείς θα μπορούσε να
συμβάλει στην ανανέωση της Συνόδου;

ΑΠ.: Η θέσπιση ορίου ηλικίας είναι αντίθετη προς το εκκλησιαστικό
κανονικό δίκαιο. Στο σώμα της Ιεραρχίας οι πρεσβύτεροι ιεράρχες έχουν την
πείρα ενώ οι νεώτεροι έχουν ή πρέπει να έχουν τη δύναμη, το όραμα και τη
φαντασία. Υπάρχει όμως κατ’ οικονομία η δυνατότητα της παραίτησης όταν
αντιλαμβάνεσαι ότι οι δυνάμεις σου λόγω ηλικίας εξασθενούν. Πρώτα ο Θεός, θα
αξιοποιήσω αυτήν τη δυνατότητα, όταν και εάν φθάσω στα 70.

Η Εκκλησία δεν πρέπει να εμπλέκεται σε θέματα εξωτερικής πολιτικής

ΕΡ.: Έχουν συμπληρωθεί 18 μήνες από την εκλογή του νέου
Αρχιεπισκόπου, πώς κρίνετε το μέχρι τώρα έργο του;

ΑΠ.: Δεν καταλαβαίνω τι εννοείτε όταν λέτε έργο του Αρχιεπισκόπου. Ήδη
αυτή η ερώτηση που μου κάνετε εκφράζει κοσμικό και όχι εκκλησιαστικό πνεύμα.
Χάρισμα και αποστολή του κάθε Επισκόπου είναι πρωταρχικά να κάνει έργο
κοινωνικό, φιλανθρωπικό, πολιτιστικό κ.λπ. Είναι να διασώζει την αλήθεια της
Εκκλησίας. Η οποία συνίσταται στο γεγονός ότι τον τελευταίο λόγο δεν το έχουν
οι σεισμοί, οι καταποντισμοί… οι ευκαιριακές επιτυχίες ή αποτυχίες ­ γιατί
«ουκ επ’ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος» ­ αλλά ο Αναστημένος και Αναληφθείς
Χριστός. Όπως λέγει και ένας σύγχρονος μεγάλος θεολόγος ο σεβ. Μητροπολίτης
Περγάμου Ιωάννης, «η Εκκλησία δεν σώζει ούτε με αυτό που λέει ούτε με αυτό που
κάνει ούτε με αυτό που αισθάνεται, αλλά με αυτό που είναι (Χριστός)». Με βάση
κατά πόσο γίνεται μάρτυρας αυτής της αλήθειας κρίνεται ο κάθε Επίσκοπος. Αυτό
οφείλει να είναι το πρωτεύον για κάθε Επίσκοπο και εν προκειμένω για τον Μακ.
Πρόεδρο της Ι. Συνόδου.

(Το έργο για το οποίο μου μιλάτε μπορεί να προκύψει μέσα στα ανθρώπινα όρια
μπορεί και όχι. Μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο υπολογίσιμο με βάση μια
σειρά από κοινωνικά, οικονομικά κ.ά. κριτήρια. Κοιτάξτε, ό,τι μπορεί να
πραγματοποιήσει κανείς ως προσφορά στον συνάνθρωπο καλό είναι. Αλλά δεν
συνίσταται σ’ αυτό η παρουσία ενός Επισκόπου. Πόσο μάλλον του Μακ. Προέδρου).

ΕΡ.: Ο Αρχιεπίσκοπος πρόσφατα καταφέρθηκε εναντίον των
Αμερικανών. Παλαιότερα και εναντίον των Ευρωπαίων. Η Εκκλησία τελικά πρέπει να
έχει λόγο στην εξωτερική πολιτική; Οι αρχιερείς;

ΑΠ.: Έχω την εντύπωσιν ότι δεν καταφέρθηκε ούτε εναντίον των Αμερικανών
ούτε εναντίον των Ευρωπαίων. Νομίζω πως έθιξε το πρόβλημα μιας συμπεριφοράς
και ενός τρόπου ζωής που και άλλοι καυστικά και αυστηρά κρίνουν. Βεβαίως η
Εκκλησία, σε επίπεδο διοίκησης, δεν πρέπει να εμπλέκεται σε εξειδικευμένα
θέματα και εξειδικευμένους χειρισμούς και δη εξωτερικής πολιτικής. Όσον όμως
αφορά την «πολιτική», φρονώ ότι οι πάντες πρέπει να έχουν λόγο. Αυτό
τουλάχιστον μας διδάσκουν οι ίδιοι οι πολιτικοί είτε άμεσα είτε έμμεσα, όταν
παραπονούνται για την πολιτικήν απάθεια του λαού. Μη λησμονείτε άλλωστε και
την περίφημη περί του θέματος άποψη του Περικλή, όπως αυτή εκφράζεται στον «Επιτάφιο».

ΕΡ.: Η μνημόνευση του ονόματος του Αρχιεπισκόπου σε όλες τις
μητροπόλεις και σε αυτές των Νέων Χωρών μπορεί να δημιουργήσει τριβές με το
Πατριαρχείο ή και ακόμη με μητροπολίτες;

ΑΠ.: Είναι θέμα συνεργασίας και συνεννόησης εν αγάπη και ομοφροσύνη με
το Πατριαρχείο και με τους Ιεράρχες της Εκκλησίας μας. Κανένα θέμα που αφορά
προσωπικές φιλοδοξίες δεν γίνεται με de facto καταστάσεις. Τέτοια θέματα
απαιτούν σοβαρότητα, υπευθυνότητα και ωριμότητα για να αποφεύγονται
αντιπαλότητες και εντάσεις που ζημιώνουν το σώμα της Εκκλησίας.

ΕΡ.: Οι εκκλησιαστικές οργανώσεις ακόμη έχουν λόγο. Η
δραστηριοποίησή τους συμβαδίζει με το νέο πνεύμα που θέλει να περάσει ο Αρχιεπίσκοπος;

ΑΠ.: Κοιτάξτε. Εγώ προσωπικά προσπαθώ να καταλάβω ποιο ακριβώς είναι
αυτό το νέο πνεύμα του Αρχιεπισκόπου. Αυτό που εγώ γνωρίζω είναι ότι υπάρχει
πνεύμα και ήθος εκκλησιαστικό ή μη. Σύμφωνα λοιπόν με το εκκλησιαστικό
φρόνημα, οτιδήποτε δεν αναφέρεται στον Χριστό και κατ’ επέκταση στον Επίσκοπο
που «είναι εις τύπον και τόπον Χριστού», οδηγείται με τον έναν ή τον άλλο
τρόπο στον Θάνατο.

Αυτή η αναφορά στο πρόσωπο του Χριστού πραγματοποιείται μόνο στην Ευχαριστική
Σύναξη. Όλα τα άλλα καταντούν την Εκκλησία ιδεολόγημα, συναισθηματική έξαρση,
ατομικό γεγονός. Ο μακαριστός Μητροπολίτης Κοζάνης κυρός Διονύσιος Ψαριανός
έγραφε: «Μία είναι η αλήθεια, ότι η Εκκλησία είναι σώμα και οι θρησκευτικαί
οργανώσεις είναι σωματεία, δηλαδή παρασιτικοί οργανισμοί στο Σώμα».

Δεν ξέρω τι νόημα έχει να πούμε οτιδήποτε άλλο. Ας σκεφθεί ο καθένας με βάση
το ανωτέρω κριτήριο, πόσο εκκλησιαστικό ή πόσο μη εκκλησιαστικό είναι
ορισμένοι να λένε ότι ανήκουν στην Εκκλησία και την ίδια στιγμή να καταθέτουν
τον εαυτό τους και τη διακονία τους σε μια οργάνωση ή σε ένα σωματείο ή
οπουδήποτε τέλος πάντων, ωσάν να μη υφίσταται ενορία ή Επισκοπή. Δηλαδή ωσάν
να μην υπάρχει Σώμα Χριστού. Από κει και πέρα ας αναλογιστεί ο καθένας τι
νόημα έχει να προσπαθεί κανείς να συμβαδίσει με τη δραστηριότητα μιας τέτοιας μορφής.

Εγώ δεν θα μιλήσω για τον Αρχιεπίσκοπο, για το αν συμβαδίζει ή όχι και με τι,
ρωτήστε τον ίδιο. Αυτό που εγώ καταλαβαίνω και με βάση όσα είπαμε είναι ότι ο
καθένας κρίνεται με ό,τι εκφράζει και με ποιους συμβαδίζει.

Αναρωτιέμαι αν δικαιούμεθα να απορρίπτουμε μουσικές επιλογές των νέων

Η παραφιλολογία. Καθοριστικός παράγοντας για να συνεχίσει η Εκκλησία απρόσκοπτη το έργο της είναι να σταματήσει σύντομα και οριστικά ο θόρυβος για τα οικονομικά, εξαιτίας των οποίων σπιλώθηκαν αθώα πρόσωπα

ΕΡ.: Πόσο απαραίτητος είναι σήμερα ο εκσυγχρονισμός της Εκκλησίας;

ΑΠ.: Όσον αφορά την πίστη δεν τίθεται θέμα εκσυγχρονισμού «… ο
Χριστός χθες και σήμερον ο Αυτός… και εις τους αιώνας». Είναι και παραμένει
αμετακίνητη και «μένουσα εν εαυτώ τα πάντα καινίζει».

Όσον δε αφορά τις μεθόδους προσφοράς ναι, και εκσυγχρονίζεται. Χρειάζεται όμως
προσοχή ώστε η απόπειρα αυτή να παραμένει αυστηρά εκκλησιαστική και να
αποφύγουμε την παγίδα της εκκοσμίκευσης.

ΕΡ.: Ο ξύλινος λόγος των δεσποτάδων μπορεί να φέρει κοντά
τους νέους, έστω και αν γίνουν γι’ αυτούς καφετέριες;

ΑΠ.: Εύλογη η απορία σας. Σε τελική ανάλυση πρόκειται για απώλεια των
κωδίκων επικοινωνίας με τη νέα γενιά. Απαιτείται η επανεύρεση του τρόπου και
όχι τόσο του τόπου επικοινωνίας (βλέπε καφετέριες) με τους νέους μας. Να
μπορούμε δηλαδή να τους μιλάμε με γνησιότητα λόγου από το περίσσευμα της
στοργής και της αγωνίας μας. Να τους μεταδίδουμε αγάπη και απλότητα από
εκείνην που και εμείς πρώτα βιώνουμε.

ΕΡ.: Πρόσφατα έγιναν αλλαγές στη διεύθυνση του ραδιοφωνικού
σταθμού της Εκκλησίας και για τη μουσική ροκ που ακουγόταν. Αυτό το είδος δεν
έχει θέση στα μέσα της Εκκλησίας;

ΑΠ.: Επιδιώκουμε και πολύ σωστά την προσέγγιση των νέων. Τους καλούμε
να έρθουν κοντά μας «ως έχουν». Δηλαδή ως μοναδικά, ελεύθερα και ανεπανάληπτα
πρόσωπα. Αναρωτιέμαι όμως εάν δικαιούμεθα να απορρίπτουμε συγκεκριμένες
μουσικές τους επιλογές. Παραφράζοντας δε γνωστή ρήση έχω να πω ότι «δεν
υπάρχει χυδαία μουσική, αλλά χυδαίοι άνθρωποι». Εκείνο που πρέπει να βαρύνει
είναι η εσωτερική γνησιότητα των νέων μας. Στη συγκεκριμένη μουσική επιλογή
(ροκ) που αποτέλεσε σημείο τριβής και αντιπαράθεσης αντιτείνω τον ανεξάντλητο
πλούτο της ελληνικής μουσικής.

ΕΡ.: Ανθρώπινοι κλώνοι, μεταλλαγμένα προϊόντα, η επιστήμη
λειτουργεί υπέρ του ανθρώπου ή μας οδηγεί σε επικίνδυνους δρόμους;

ΑΠ.: Εδώ προκύπτει η αναγκαιότητα της ηθικής στη ζωή και τις επιδιώξεις
μας. Όντως είναι να τα χάνει κανείς μπροστά στα επιτεύγματα του ανθρώπου, τα
οποία σαφώς αποτελούν θεία παραχώρηση. Το «όριον έθου, ο ου παρελεύσεται» του
ψαλμού, αφορά στην ηθική της επιστήμης, η οποία αποτελεί το ζητούμενο σήμερα.
Είναι θέμα βεβαίως νομικών και διακρατικών διασφαλίσεων.

Σκόπιμο και δίκαιο να γίνει τζαμί στην Αθήνα

ΕΡ.: Τζαμί στην Αθήνα, ένα δίκαιο αίτημα; Τελικά πού θα γίνει αυτό;

ΑΠ.: Στην εποχή της έργω και λόγω ανεξιθρησκίας έχει ο καθένας
δικαίωμα, όχι μόνο να πιστεύει όπου θέλει, αλλά και να υψώνει τον ευκτήριο
οίκο του. Σημειώστε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της
υφηλίου στήνει ιερά θυσιαστήρια όπου λατρεύεται ο Θεός μας. Στην Αθήνα,
σκόπιμο και δίκαιο είναι να υπάρχει. Με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων θα
ανεγερθεί, ούτως ή άλλως, ένα τζαμί στις εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Χωριού,
για τις ανάγκες των μουσουλμάνων αθλητών. Εκεί ας παραμείνει.

ΕΡ.: Η Ενωμένη Ευρώπη απειλή για την Ορθοδοξία;

ΑΠ.: Η ενωμένη Ευρώπη είναι μία πραγματικότητα που συντελείται. Η
Ορθοδοξία έχει τη δική της φωνή μέσα στις όλες αλλαγές που ολοένα
διαδραματίζονται. Απειλή δεν είναι τόσο η Ε.Ε., αν εμείς οι εντός του Σώματός
της γίνουμε περισσότερο ειλικρινείς με τον εαυτό μας και τον συνάνθρωπο. Αν
πάψουμε να την υπονομεύουμε, διεκδικώντας την εγκόσμια δόξα, το πρόσκαιρο
«εύγε», τα αδιέξοδα χειροκροτήματα. Αν όλοι καταστούμε «καινούργιοι» θα
κάνουμε νέο τον κόσμο που συναναστρεφόμαστε. Άλλωστε «μικρά ζύμη, όλον το
φύραμα ζυμοί».