Πήγε ο Γιώργος, έρχεται ο Ισμαήλ

Σε νέα «επίθεση φιλίας» προς την Τουρκία προχώρησε χθες το βράδυ ο Γιώργος
Παπανδρέου, ο οποίος συναντάται σήμερα ­ για τρίτη φορά μέσα σε ένα μήνα ­ με
τον Ισμαήλ Τζεμ.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Μιλώντας σε ένα πυκνό ακροατήριο από ακαδημαϊκούς, δημοσιογράφους, διπλωμάτες
και επιχειρηματίες, στην Κωνσταντινούπολη, ο υπουργός Εξωτερικών κατέθεσε μια
ολοκληρωμένη πλατφόρμα για την προοπτική τού συνόλου των ελληνοτουρκικών
σχέσεων. Επιπλέον, δεν δίστασε να επαναλάβει τις «αιρετικές» του απόψεις για
θέματα όπως η μουσουλμανική μειονότητα ­ «είναι πεποίθησή μου ότι ένας
μουσουλμάνος της Θράκης έχει δικαίωμα να αποκαλεί τον εαυτό του Τούρκο», είπε χαρακτηριστικά.

Οι απόψεις τού κ. Παπανδρέου ­ και, κυρίως, το γεγονός ότι εμφανίστηκε να
«μοιράζει» τις ευθύνες για τα ελληνοτουρκικά προβλήματα και στις δύο πλευρές ­
προκάλεσαν αμέσως σάλο στην Κωνσταντινούπολη.

Συνέβαλε, μάλιστα, το γεγονός ότι λίγες ώρες νωρίτερα είχε γίνει γνωστή η
συνέντευξη Πάγκαλου, που εκινείτο στο ακριβώς αντίθετο κλίμα. Επιπλέον, ένα
από τα μεγαλύτερα τουρκικά κανάλια μετέδωσε την ομιλία και τις ερωταπαντήσεις
που ακολούθησαν «ζωντανά».

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι επίκειται, στο άμεσο μέλλον, «αντίστοιχη» ομιλία
του Ισμαήλ Τζεμ στην Αθήνα, θέμα που επίσης αναμένεται να συζητηθεί στη
σημερινή συνάντηση των δύο υπουργών.

Στο μεταξύ, όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, ο Φινλανδός πρωθυπουργός κ. Λιπόνεν,
στη συνάντηση που είχε το Σάββατο με τον Κώστα Σημίτη, έκανε γνωστό πως στη
Σύνοδο Κορυφής στο Τάμπερε, στις 15 Οκτωβρίου, οι «15» θα συζητήσουν στο
δείπνο τις ευρωτουρκικές σχέσεις.

Και αυτό, μολονότι η Σύνοδος υποτίθεται ότι έχει ως αποκλειστικό θέμα τα
σχετιζόμενα με την ασφάλεια. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως απόπειρα των
Ευρωπαίων να διαπιστώσουν κατά πόσον η ελληνοτουρκική προσέγγιση έχει
μεταβάλει τους συσχετισμούς αναφορικά με την τουρκική υποψηφιότητα.

Μία πρώτη επίσημη «γεύση» της ελληνικής θέσης έδωσε χθες ο κ. Παπανδρέου,
μιλώντας σε τουρκικό ακροατήριο στον «Κύκλο Ταξίμ». «Δεν πιστεύουμε στο να
δώσουμε στην Τουρκία μια “εικονική” υποψηφιότητα.

Η υποψηφιότητα για την Τουρκία πρέπει να είναι πραγματική, με πραγματικές
προοπτικές, δικαιώματα και υποχρεώσεις ως υποψήφιας ή αλλιώς να μην υπάρξει
καθόλου», είπε ο υπουργός Εξωτερικών. Έκανε, έτσι, σαφές ότι η Αθήνα δεν
συμμερίζεται την άποψη της πλειοψηφίας των εταίρων, που επιθυμούν μια υποψηφιότητα-σφραγίδα.

Από εκεί και πέρα, όπως σημείωσε ο κ. Παπανδρέου, για τη «στρατηγική ανάπτυξη
των ευρωτουρκικών σχέσεων», η Ευρώπη ­ και όχι η Ελλάδα ­ απαιτεί την
εκπλήρωση τριών ουσιαστικών όρων: α) πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις,
περιλαμβανομένου του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, β) ικανοποιητικές
σχέσεις με την Ελλάδα και διευθέτηση των διαφορών σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο
και γ) ενεργό συμβολή σε μια δίκαιη λύση του Κυπριακού.

Εξαίροντας τη σημασία της πρόσφατης ελληνοτουρκικής προσέγγισης, ο Γιώργος
Παπανδρέου απάντησε εμμέσως και σε όσους, όπως ο Θεόδωρος Πάγκαλος, τον
επικρίνουν για τις κινήσεις του. «Θα υπάρξουν σίγουρα φωνές που θα
προσπαθήσουν να μας πάνε πίσω, εκεί που ήμασταν. Που στηρίζουν τις πολιτικές
τους καριέρες μόνο στην ύπαρξη ενός εχθρού από την άλλη πλευρά (…) Ωστόσο,
εάν δεν προσπαθήσουμε, θα κοιτάξουμε πίσω μία ημέρα και θα πούμε είχαμε μια
ευκαιρία ­ μια τεράστια ευκαιρία ­ αλλά ο φόβος μας και οι προκαταλήψεις μας
δεν μας επέτρεψαν να κάνουμε αυτό το πρόσθετο βήμα, να κάνουμε αυτή την
επιπλέον προσπάθεια, να τολμήσουμε να ελπίσουμε».

Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στις τουρκικές διεκδικήσεις και στο Κυπριακό
και υπογράμμισε ότι και στα δύο θέματα «πιστεύω ότι πρέπει να δοκιμάσουμε τις
εκ προοιμίου αντιλήψεις και προκαταλήψεις μας». Υποστήριξε ακόμη πως «πρέπει
να αναζητήσουμε δημιουργικές λύσεις στο πλαίσιο τού ότι και οι δύο χώρες μας
είναι μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής οικογένειας. Η Ελλάδα ως μέλος και η
Τουρκία ως προσβλέπουσα να γίνει μέλος».

Ο κ. Παπανδρέου απάντησε, επί μιάμιση ώρα, σε ερωτήσεις κάθε είδους, από τις
πλέον «φιλικές» έως τις πλέον «σκληρές». Όταν ρωτήθηκε τι κατά τη γνώμη του
πρέπει να κάνει η Τουρκία, είπε πως «αυτό το γνωρίζει καλύτερα αυτή» ­
προσθέτοντας πως δηλώσεις όπως αυτή του κ. Ετζεβίτ («δεν έχουμε εδαφικές
διεκδικήσεις») βοηθούν, όπως θα βοηθούσε και μια «δημιουργική στάση» στο Κυπριακό.

«Μπορούμε να αποδείξουμε ότι αυτές οι αντιλήψεις, πως απειλούμαστε ή σας
απειλούμε, είναι ψευδείς;», ρώτησε με τη σειρά του ο υπουργός Εξωτερικών,
δίνοντας το «στίγμα» του ελληνοτουρκικού διαλόγου.

Έπεισε τους ακροατές του ο κ. Παπανδρέου; Κάποιους όχι ­ όπως η κυρία που τον
κατηγόρησε ότι «λέτε τα ίδια, απλώς τα λέτε με χαμόγελο». Είναι, βέβαιο,
πάντως πως αιφνιδίασε ­ και όχι μονάχα τους Τούρκους…