ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Πολιτική αναλγησία

Τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου έζησα δύο δραματικά περιστατικά που
αφορούν τη δημόσια υγεία. Το ένα δυστυχώς σύνηθες. Το άλλο απίστευτο κι όμως
αληθινό. Το σύνηθες αφορούσε κάποια τηλέφωνα πολιτικής διαμεσολάβησης (!) που
έπρεπε να γίνουν για να μπει μια νέα γυναίκα στην Εντατική.

Το απίστευτο αφορούσε τη μεταχείριση του κράτους απέναντι σε μια οικογένεια
της οποίας δύο προστατευόμενα μέλη έπασχαν και τελικώς απεβίωσαν από την
ασθένεια της καθολικής μυοπάθειας. Οι ανάλγητοι της υγείας δεν
συμπεριλαμβάνουν την ασθένεια στις ανίατες, που δικαιολογούν αναπηρία. Οι
ανάλγητοι της ασφάλισης δεν καλύπτουν τις οδυνηρές δαπάνες του ιατρικού
εξοπλισμού και των φαρμάκων που απαιτούνται για τη διατήρηση στη ζωή όσων
ατύχησαν να ασθενήσουν από μυοπάθεια. Οι ανάλγητοι των υγειονομικών και
ασφαλιστικών υπηρεσιών δεν επιχειρούν διασταλτική ερμηνεία του νόμου για να
προστατεύσουν τα δύο άτυχα πλάσματα που έπασχαν από μυοπάθεια. Η οικογένειά
τους ξεπουλιέται προκειμένου να οδηγήσει τα παιδιά της στον τάφο, με τη
συναίσθηση πως εκπλήρωσε απέναντί τους το χρέος της. Τέλος, οι ανάλγητοι της
στρατολογίας δεν κάμπτονται από το άκουσμα πως ο στρατεύσιμος νέος πάσχει από
100% μυοπάθεια κι επιβάλλουν στην οικογένεια τη μεταφορά του ασθενούς στο
κέντρο κατάταξης. Κι έτι περαιτέρω, μετά θάνατον διώκουν τον άτυχο νέο για
λιποταξία. Προφανώς για λιποταξία από τον άδικο βίο στον οποίο τον καταδίκασε
η συνολική αναλγησία του ελληνικού κράτους.

Είναι πολλές οι φορές που στην πολιτική πνίγεσαι από αγανάκτηση. Και που
σκέφτεσαι να αντιδράσεις ακόμη κι αυτοδικώντας. Η καταγγελία φθάνει εύκολα στα
χείλη και σκέφτεσαι πως καλό θα ήταν, εκστομίζοντάς την, να τη διανθίσεις με
ορισμένα «κοσμητικά» επίθετα για τους υπευθύνους. Αυτός, όμως, ο δρόμος δεν
βγάζει πουθενά. Τόσοι και τόσοι τον χρησιμοποίησαν δίχως αποτέλεσμα, πέραν της
εκτόνωσής τους. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι αυτό. Αλλά να γίνει κάτι, ώστε να
μη χάνονται και να μην ταλαιπωρούνται οι άνθρωποι. Να μη θάβονται οι πιστοί
του όρκου στον Ιπποκράτη ιατροί. Να μην κατασπαταλούνται οι δημόσιοι πόροι για
έργα βιτρίνας ή για να τζιράρουν οι προμηθευτές των δημόσιων νοσοκομείων.

Δεν είμαι ειδικός για τα θέματα αυτά. Ωστόσο, όσες φορές σε
επιστημονικο-πολιτικά συνέδρια υποστήριξα την άποψη πως το ζήτημα της υγείας
είναι πλέον θέμα διοίκησης και διαχείρισης, η άποψή μου επιδοκιμάστηκε από
τους ειδικούς. Πράγματι, στην Ελλάδα δοκιμάστηκαν τα βασικά συστήματα
οργάνωσης της υγείας. Καθένα προσκόμισε τα καλά και τα κακά του. Αποκτήσαμε,
λοιπόν, εκείνη την εμπειρία που μας επιτρέπει πια να παρέμβουμε διορθωτικά.
Δίχως μεγαλοστομίες περί συστημάτων κ.ο.κ. Άλλωστε, το σύστημα δεν είναι
τίποτε άλλο παρά ένα σύνολο ιεραρχημένων ειδικών μέτρων, με προσανατολισμό
στην α’ ή τη β’ κατεύθυνση. Ο χώρος δεν επιτρέπει την περαιτέρω ανάπτυξη αυτών
των σκέψεων. Με την ευκαιρία, όμως, θέλω να τονίσω το εξής. Η διοίκηση της
υγείας προϋποθέτει τη σταθερή πολιτική ηγεσία του υπουργείου. Και στην Ελλάδα
ανακαλύψαμε προσφάτως τη συνήθεια να απαιτούμε την παραίτηση του υπουργού
Υγείας ακόμη και την επομένη της ανάληψης των καθηκόντων του. Για να έλθει ο
οποιοσδήποτε επόμενος να αναλάβει, να ενημερωθεί, να αντικατασταθεί κ.ο.κ. Τα
πράγματα, όμως, έτσι ή αλλιώς οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο. Φταίει όλο το πολιτικό
σύστημα, κυβερνήσεις κι αντιπολιτεύσεις. Για να επιτευχθεί, όμως, ο στόχος της
σταθερότητας της διοίκησης των θεμάτων της υγείας, μόνο ένας τρόπος υπάρχει:
κυβέρνηση κι αξιωματική, τουλάχιστον, αντιπολίτευση να δεσμευτούν σε δύο-τρία
βασικά θέματα. Και να αποτυπώσουν τη συμφωνία τους στην από κοινού πρόταση
διορισμού μόνιμου υπηρεσιακού υφυπουργού Υγείας. Που δεν θα αλλάζει με τις
αλλαγές των υπουργών ή των κυβερνήσεων. Το Σύνταγμα, ως γνωστόν, επιτρέπει
ευθέως μια τέτοια λύση. Κι οι καιροί, ως επίσης γνωστόν, δεν επιτρέπουν
καθυστερήσεις. Ο κόσμος μιλάει πολύ άσχημα για όλους τους πολιτικούς όταν
αναφέρεται στην υγεία. Κι η φράση που αποδίδει τους βαρύτατους χαρακτηρισμούς
των ανθρώπων δεν επιτρέπει περιστροφές: μιλούν για πολιτική ανικανότητα κι αδιαφορία.

Ο Ανδρέας Ν. Λοβέρδος είναι αναπληρωτής καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο
Πάντειο Πανεπιστήμιο.