ΤΟ ΘΕΜΑ Μάταια ζητούν βοήθεια

Μυρίζει. Η μυρωδιά της σήψης είναι πλέον έντονη γύρω από τα ερείπια. Ημέρα
τρίτη η χθεσινή και η κατάσταση χειροτερεύει.

Γιατί τώρα πια είναι η βεβαιότητα των νεκρών που υποκαθιστά τις όποιες ελπίδες
για διάσωση. Και ακόμα χειρότερα… Είναι ο φόβος επιδημιών που έχουν ήδη
ξεσπάσει, αφού χιλιάδες είναι οι νεκροί θαμμένοι κάτω από τους όγκους του
χάρτινου τσιμέντου, χιλιάδες τα πτώματα πάνω σε κολόνες πάγου ­ στην καλύτερη
περίπτωση ­ και εκατοντάδες χιλιάδες οι άστεγοι που επιβιώνουν στο ύπαιθρο
χωρίς, εννοείται, καμιά στοιχειώδη τήρηση κανόνων υγιεινής. Και ακόμα η
περιοχή δεν έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης!

Αβοήθητοι

Ελληνική αποστολή. Οι άνδρες της ΕΜΑΚ δεν μπορούσαν να βοηθήσουν επί δύο ημέρες. Οι τουρκικές αρχές πείστηκαν να τους αφήσουν να βοηθήσουν ύστερα από έντονες πιέσεις

Από την πόλη Γιάλοβα μέχρι το Ιζμίτ φαίνεται όλο και εντονότερα η ανυπαρξία
της ουσιαστικής βοήθειας. Και η οργή των ανθρώπων που ακούν τους δικούς τους
να πεθαίνουν μες στον τρόμο, παγιδευμένοι, δεν έχει ακόμα ξεσπάσει. Σ’ αυτό
τον δρόμο όπου χθες υπήρχε ένα ατέλειωτο καραβάνι ακινητοποιημένων
αυτοκινήτων, είναι οι ίδιοι οι κάτοικοι που πήραν ένα ξύλο στο χέρι και
προσπαθούν να διευκολύνουν την κίνηση των ελάχιστων ασθενοφόρων.

Τα πρόσωπά τους είναι αγριεμένα. Τίποτ’ άλλο. Είναι οι ίδιοι κάτοικοι που
πέτρα-πέτρα προσπαθούν τρεις ημέρες τώρα να ανασύρουν τον άνθρωπό τους από τα
συντρίμμια.

Μόνο στη βάση

Αυτοί που βλέπουν τα στρατιωτικά οχήματα και τη βοήθεια των έμπειρων ­ όπως
της πολυάριθμης ομάδας του Ισραήλ ­ να επικεντρώνουν τις προσπάθειες διάσωσης
στη ναυτική βάση του Γκιουλτσούκ, απουσιάζοντας από τα χωριά και τις πόλεις
τους. Είναι αυτοί που αναζητούν επί ματαίω τρία εικοσιτετράωρα μετά μία ομάδα
διάσωσης, έναν αρμόδιο, και δεν βρίσκουν τίποτα. Σ’ αυτή την περιοχή και
ειδικότερα στο Ντεγιρμέντερε μεταφέρθηκαν, χθες αργά το απόγευμα, οι άνδρες
της ΕΜΑΚ για να βοηθήσουν στις επιχειρήσεις διάσωσης. Χρειάστηκαν δύο ημέρες
έντονων πιέσεων όμως από τις ελληνικές αρχές για να πειστούν οι «αρμόδιοι» να
αξιοποιήσουν την παρουσία τους… Στα μέλη της ομάδας δεν κρύβεται η
απογοήτευση. Άλλωστε, η αποστολή τους είναι να εντοπίσουν ζωντανούς τις πρώτες
κρίσιμες ώρες, όχι να απεγκλωβίζουν ανθρώπους ήδη χαμένους.

«Κράτος; Ποιο κράτος; Μας κοροϊδεύουν». Ο Onder Duygun πηγαίνει με τον πατέρα
του και τους θείους του στη Γιάλοβα έχοντας μια τραγική αποστολή, να
προσπαθήσουν μόνοι, σκάβοντας με τα χέρια ή ό,τι άλλο βρουν, για να
απεγκλωβίσουν το σώμα του 17χρονου εξαδέλφου του Φατίχ. Ο θείος του είναι
επίσης νεκρός.

Οργή

Ο Οντίρ δείχνει το πρωτοσέλιδο μιας εφημερίδας, έχει τη φωτογραφία ενός
εργολάβου που ανασύρθηκε νεκρός από τα ερείπια δικής του κατασκευής! «Και
νεκρό πρέπει να τον βάλουν φυλακή», ξεσπάει, ενώ ο πατέρας του δίπλα
επιδοκιμάζει σιωπηλά. «Είναι εγκληματίες. Όπως και όσοι μάς άφησαν χωρίς
βοήθεια. Άκουγα τον θείο μου, μιλούσα μαζί του και σκάβαμε με τσουγκράνες. Επί
οκτώ ώρες, χωρίς βοήθεια, μόνοι μας. Και όταν τελικά τον βγάλαμε, πέθανε σε
ένα τέταρτο. Δεν υπήρχε κανείς να μας βοηθήσει. Τον Φατίχ…».

Δέκα και μισή χθες το πρωί στη Γιάλοβα οι εικόνες είναι εφιαλτικές. Στα
χωράφια έχει ουρές αστέγων μπροστά στα τρακτέρ που μοιράζουν ψωμί και νερό.
Παντού χαλάσματα. Ο Οντίρ οδηγεί γρήγορα το αυτοκίνητο, τον έχουμε συναντήσει
στο φέρι μπόουτ που ενώνει την Κωνσταντινούπολη με τη Γιάλοβα, είναι
καταβεβλημένος από όσα έζησε από τα ξημερώματα της Τρίτης, και περισσότερο από
τον χαμό του δεκαεπτάχρονου ξαδέλφου του. «Να, εκεί, κάτω από το δοκάρι».
Δείχνει την πολυκατοικία που κάποτε ήταν πέντε ορόφων. Σ’ αυτήν που ο θείος
του αγόρασε το σπίτι, αξίας 5 δισ. τουρκικών λιρών (ένα εκατομμύριο λίρες= 800
δραχμές), τιμή δηλαδή απλησίαστη για έναν εργάτη, από φίλο του εργολάβο
δείχνοντας ­ όπως και χιλιάδες άλλοι ­ «εμπιστοσύνη».

Παίρνουν κουράγιο

Από την άλλη πλευρά, στα ίδια ερείπια η γαλλική ομάδα διάσωσης ­ τι τραγική
ειρωνεία για τον Οντίρ ­ ανασύρει μπροστά στα μάτια μας ζωντανή μία γυναίκα!
Την κατεβάζουν προσεκτικά με το φορείο και αυτή κάνει έναν μορφασμό πόνου.
Όμως ζει και αυτό φαίνεται σχεδόν θαύμα.

«Έχουμε βγάλει δέκα ζωντανούς από χθες», πληροφορεί ο κ. Castalliet επικεφαλής
της ομάδας. Θα τη δούμε μισή ώρα μετά στο υπαίθριο νοσοκομείο που στήθηκε σ’
ένα γήπεδο. Άσχημα, αλλά ζωντανή. Υπάρχουν μαρτυρίες που μιλούν για σώματα που
έσταζαν αίμα την ώρα που οι κουβάδες των εκσκαφέων καθαρίζουν ερείπια και
πιθανώς επιζώντες. Κάρα που σέρνουν άλογα μεταφέρουν τρόφιμα στον δρόμο, ενώ
καμία διαδικασία καταγραφής αγνοουμένων στα σπίτια δεν έχει ξεκινήσει, γεγονός
που δυσχεραίνει τον υπολογισμό του αριθμού των νεκρών. Είναι επισήμως 6.500,
αλλά όλοι πλέον πιστεύουν ότι θα διπλασιαστούν. Όμως ποιος θα καθήσει να
μετρήσει τους νεκρούς;

Στην «καλύτερη» περίπτωση τους εντοπίζει κάποιο συνεργείο διάσωσης και έτσι
καταγράφονται. Στη χειρότερη, βγαίνουν πολτοποιημένοι και ούτε καν προσμετρώνται…

Εφιαλτικές εικόνες

Στο Γκιουλτσούκ οι εικόνες είναι εφιαλτικές. Χάος, πανικός και πόνος. Έχει
καταστραφεί το δίκτυο ύδρευσης και έχει διακοπεί το ρεύμα. Στα ελάχιστα
κοινόχρηστα τηλέφωνα υπάρχουν ουρές ανθρώπων που προσπαθούν να επικοινωνήσουν.
Σκηνές δεν έχουν ακόμα μοιραστεί. Ούτε λόγος βέβαια για χημικές τουαλέτες…

Ακόμα και στο ακριβό Ταξίμ της Πόλης η μυρωδιά είναι εμετική από τα πάρκα που
μεταμορφώνονται σε υπαίθριες κατασκηνώσεις τη νύχτα από τον φόβο ­ ακόμα ­ των
μετασεισμικών δονήσεων.

Η διαφορά με το Αβτσιλάρ, το προάστιο της Κωνσταντινούπολης που επίσης επλήγη,
είναι εμφανής. Στο πρώτο, δίπλα στη «βιτρίνα» της χώρας, είναι κάτι παραπάνω
από έντονη η στρατιωτική παρουσία.