Οι μαύρες τρύπες είναι αόρατες

Οι μαύρες τρύπες μοιάζουν με βαθιές κάθετες χαράδρες, στο Διάστημα και τον
χρόνο. Η βαρύτητά τους είναι τόσο απέραντη, που τίποτα, ούτε καν το φως, δεν
μπορεί να διαφύγει. Γι΄ αυτό και η μελέτη τους είναι πολύ δύσκολη: πώς μπορεί
να εξετάσει κανείς κάτι που δεν εκπέμπει ούτε αντανακλά κάποια μορφή ενέργειας;

Οι αστέρες νετρονίου πιθανότατα κρύβουν την αλήθεια για το πως σχηματίζονται οι μαύρες τρύπες

Όσοι επιχειρούν να κατανοήσουν τις μαύρες τρύπες του Διαστήματος, είναι σαν να
μελετούν το… αόρατο. Θέματα που αφορούν αυτή τη μελέτη του… αοράτου
απασχόλησαν και μια συνάντηση διάσημων αστροφυσικών που έγινε πρόσφατα στην
Κρήτη. Το συνέδριο είχε τίτλο «Ο αστέρας νετρονίου και η σχέση του με τις
μαύρες τρύπες» και χρηματοδοτήθηκε από το Ινστιτούτο Προηγμένων Ερευνών του
ΝΑΤΟ. Ανάμεσα στους διοργανωτές του συνεδρίου ήταν και η Ελληνίδα αστροφυσικός
από το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Marshall της NASA, δρ Χρύσα Κουβελιώτου,
υπεύθυνη για τα πανεπιστημιακά προγράμματα γύρω από την έρευνα του
Διαστήματος. Μαζί με πολλούς ακόμη επιστήμονες από το Κέντρο Marshall, η κ.
Κουβελιώτου παρακολούθησε το συνέδριο, όπου παρουσιάστηκαν θέματα που
συσχετίζονται με διαστημικά φαινόμενα υψηλής ενέργειας, όπως είναι για
παράδειγμα οι εκρήξεις των ακτίνων γάμα. Οι επιστήμονες θεωρούν πως η
παρατήρηση τέτοιου είδους φαινομένων μπορεί κάποια μέρα να οδηγήσει στην
αποκωδικοποίηση του μυστηρίου που κρύβουν μέσα τους οι μαύρες τρύπες του
Διαστήματος. «Κανείς πλέον δεν αμφισβητεί πως υπάρχουν μαύρες τρύπες εκεί
έξω», δήλωσε ο δρ Martin Weisskopf, επικεφαλής επιστήμονας στη μελέτη της
αστρονομίας των ακτίνων Χ, στο Κέντρο Marshall. «Οι μαύρες τρύπες υπάρχουν και
τώρα πρέπει να ανακαλύψουμε την κάθε λεπτομέρεια που τις αφορά». Το πώς
σχηματίζονται οι μαύρες τρύπες αποτελεί την αφετηρία της επιστημονικής
έρευνας, ενώ οι σχετικές εισηγήσεις στο συνέδριο της Κρήτης ήταν πολλές.
«Σύμφωνα με τη θεωρία του Αϊνστάιν περί σχετικότητας, η μάζα διαστρέφει τον
τετραδιάστατο χωρόχρονο. Φανταστείτε μια μπάλα του μπόουλινγκ πάνω σε ένα
ελαστικό ύφασμα. Η μάζα της μπάλας θα δημιουργήσει μια κοιλότητα στο ύφασμα.
Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, μεγάλες μάζες όπως είναι οι πλανήτες και τ’ αστέρια
δημιουργούν κοιλότητες στον χωρόχρονο του Διαστήματος. Η σχέση μεταξύ μάζας,
βαρύτητας και χωροχρόνου έκανε τον Γερμανό αστροφυσικό Karl Schwarschild να
αναρωτηθεί τι συμβαίνει όταν ο τετραδιάστατος χωρόχρονος αντιμετωπίζει τη
μεγαλύτερη δυνατή μάζα και βαρύτητα: η απάντηση στην απορία του βρίσκεται στην
αμέτρητη πυκνότητα και την απέραντη βαρύτητα μιας μαύρης τρύπας». Οι αστέρες
νετρονίου ­ αστέρες που η σύνθεσή τους αποτελείται κυρίως από νετρόνια ­ είναι
πολύ πιθανόν να κρύβουν την αλήθεια για το πώς σχηματίζονται οι μαύρες τρύπες.
Οι αστέρες νετρονίου δεν είναι εκείνοι με τη μεγαλύτερη μάζα στο Σύμπαν,
έρχονται όμως δεύτεροι (μετά της μαύρες τρύπες) σε ένταση βαρυτικής δύναμης.
Αυτή η βαρύτητα συμπιέζει έναν αστέρα νετρονίου σε μια σφαίρα με απέραντα
μεγάλη πυκνότητα. «Είναι σαν να στοιβάζει κανείς τον πληθυσμό της γης σ’ έναν
όγκο με μέγεθος ίσο με αυτόν ενός κύβου ζάχαρης», λένε οι επιστήμονες της
NASA. «Ένα… κουταλάκι ενός αστέρα νετρονίου ζυγίζει περίπου 100 εκατομμύρια
τόνους πάνω στη Γη».

Ολοένα αυξάνονται οι ηλεκτρονικές επιχειρήσεις και οι πελάτες τους

Εκείνοι που επιμένουν πως το ηλεκτρονικό εμπόριο βρίσκεται ακόμη στα…
σπάργανα, μάλλον δεν έχουν δει ακόμη τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις όπου
πωλούνται φρούτα και λαχανικά (όπως η HomeGroccer. com) έπιπλα (όπως η
FurnitureFind.com) τρόφιμα (HomeRuns.com) παιχνίδια (eToys.com) και λουλούδια
(1800flowers.com). Η πραγματικότητα αποδεικνύει πως το επιχείρημα ότι από το
Internet μπορούν να πουληθούν συγκεκριμένα μόνο είδη και προϊόντα ήταν τελικά λανθασμένο..

Ο ολοένα και αυξανόμενος αριθμός των χρηστών, οι οποίο, για τις εταιρείες που
δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελούν τους πιθανούς αγοραστές
και πελάτες, έδωσε το πράσινο φως για τη δημιουργία μιας σειράς ηλεκτρονικών
επιχειρήσεων, που δραστηριοποιούνται στην πώληση ευρέως διαδεδομένων
καταναλωτικών αγαθών.

Σύμφωνα μάλιστα με έρευνα της εταιρείας Nielsen Media Research και του
υπευθύνου Τεχνολογικών και Επιχειρηματικών Εφαρμογών, Jerome Samson, «οι
άνθρωποι που αγοράζουν μέσω του Internet δεν είναι πια λευκοί, άνδρες και
πλούσιοι».

Το προφίλ του πιθανού αγοραστή μοιάζει με αυτό του «ανθρώπου της διπλανής
πόρτας», γεγονός που σημαίνει πως το μέλλον του ηλεκτρονικού εμπορίου θα είναι
ιδιαίτερα ελπιδοφόρο.

Μοσάσαυροι κυρίαρχοι της Ανταρκτικής

Κάπως έτσι ήταν οι μοσάσαυροι, όταν κυριαρχούσαν στην Ανταρκτική. Αμερικανοί
γεωλόγοι ανακάλυψαν τα απολιθωμένα απομεινάρια τους θαμμένα στους πάγους,
αποδεικνύοντας ότι τα προϊστορικά ζώα είχαν εξαπλωθεί σε πολύ μεγαλύτερη
έκταση από ό,τι νόμιζαν μέχρι τώρα οι επιστήμονες.

Η σκόνη πηγή ζωής στη θάλασσα

Μοιάζουν με νιφάδες χιονιού, αλλά είναι κόκκοι σκόνης, γεμάτοι μικροοργανισμούς, που αιωρούνται στο νερό

Ο μικρόκοσμος του βυθού γεννιέται και μεγαλώνει πάνω σε απειροελάχιστα μικρούς
κόκκους… σκόνης. Μια σκόνη που από τη στιγμή που θα βρεθεί στον ωκεανό
γίνεται συνώνυμο της… ζωής. Οι ωκεανογράφοι την ονομάζουν «χιόνι της
θάλασσας» και την μελετούν με πάθος, γιατί βοηθά στον καθαρισμό των νερών που
βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια και παράλληλα μεταφέρει πολύτιμα θρεπτικά
συστατικά στους οργανισμούς που ζουν στον βυθό.

Ο κάθε ένας από τους κόκκους της περιέχει αναρίθμητους μικροοργανισμούς.
«Είναι σαν μια μικρή, πολύβουη πόλη που σφύζει από ζωή», λέει η Mary Silver,
καθηγήτρια των Επιστημών του Ωκεανού (Ocean Sciences) στο Πανεπιστήμιο της
Καλιφόρνια, στο Santa Cruz.

Ακόμη και άνθρωποι, που δεν συνηθίζουν να βουτάνε σε… βαθιά νερά, έχουν δει
το χιόνι της θάλασσας στις πρώτες σκηνές της ταινίας «Τιτανικός», εκεί όπου το
μικρό υποβρύχιο εξερευνά το βυθισμένο πλοίο. Είναι τα μικρά σωματίδια
(κατάλοιπα οργανισμών που έχουν αποσαθρωθεί, είναι η επιστημονική εξήγηση), τα
οποία αιωρούνται στο νερό και γεμίζουν την εικόνα με παράξενα μικρά «σύννεφα».

Για να «κατασκευαστεί» ένα μόριο χιονιού της θάλασσας, χρειάζεται ένας
πυρήνας: ένα στερεό κομμάτι από κολλώδες υλικό, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση
για να αναπτυχθεί ένα σωματίδιο, ένας κόκκος χιονιού. Μια συνηθισμένη «βάση
χιονιού», στον ανοιχτό ωκεανό, αποτελούν τα παλιά… κουκούλια από μεγάλες
«κάμπιες του βυθού» (πιο συγκεκριμένα, από ένα είδος κάμπιας που πλέκει το
κουκούλι της ακόμη και πέντε φορές την ημέρα). Οι σωληνοειδείς αυτοί «θάλαμοι»
περιέχουν υπολείμματα τροφής, βακτήρια και πλαγκτόν, ενώ όσο βυθίζονται,
φορτώνονται με πολλά ακόμη «συστατικά».

Μια άλλη καλή αρχή για τη δημιουργία της σκόνης των ωκεανών προσφέρουν οι
υποβρύχιες αποικίες από μονοκύτταρα άλγη, τα οποία σχηματίζουν έναν «τοίχο»
και απλώνονται στον βυθό. Όταν οι αποικίες αυτές μεγαλώνουν και πεθαίνουν,
αποκτούν υφή κολλώδη και γίνονται συμπαγείς, δημιουργώντας το ιδανικό
υπόστρωμα για να συγκεντρωθούν εκεί νεκροί οργανισμοί και υπολείμματα τροφών.
Η δίνη του νερού είναι αυτή που θα καθορίσει τη σύνθεση του «χιονιού», αλλά
και το τελικό μέγεθος των σωματιδίων.

Μια μέση αναταραχή στο νερό φέρνει τα «συστατικά» το ένα πάνω στο άλλο, ενώ ο
μεγαλύτερος κυματισμός τα τεμαχίζει. Τα μικρά ψάρια που κολυμπούν ανάμεσα ή
και μέσα από το χιόνι της θάλασσας επηρεάζουν επίσης το μέγεθος των μορίων. Το
μέγεθος των κόκκων της σκόνης είναι αυτό που θα καθορίζει τελικά πόσο «χιόνι»
θα φτάσει μέχρι τον πυθμένα της θάλασσας.

ΙΧΝΗ

Το δάσος του Ταΰγετου έχει επιλεγεί ως ένα από τα 10 πιο πολύτιμα της
Μεσογείου, που απειλείται με εξαφάνιση, σύμφωνα με λίστα του WWF. Σε δυσμενή
θέση βρίσκονται επίσης η Ροδόπη και ο Σχινιάς.

«Εκρηκτική» αύξηση της τάξεως του 34,3% παρουσίασε το 1998 η ελληνική αγορά
πληροφορικής, σύμφωνα με έρευνα της Strategic International. Το μέγεθος της
αγοράς έφθασε τα 276,7 δισεκατομμύρια δρχ. Τα επόμενα χρόνια, η αύξηση
αναμένεται να μειωθεί στο 15%.

«Πληροφορική και Διαδίκτυο: Εφαρμογές και προοπτικές για την ανάπτυξη της
περιφέρειας» είναι το θέμα του συνεδρίου που θα γίνει στην Κεφαλονιά στις
11-12 Σεπτεμβρίου από τη Νομαρχία Κεφαλονιάς και Ιθάκης και την Αναπτυξιακή
Εταιρεία Κεφαλονιάς και Ιθάκης. Παράλληλα, θα λειτουργήσει έκθεση υπηρεσιών
πληροφορικής. Για περισσότερες πληροφορίες, απευθυνθείτε στον κ. Γ. Κρεμμύδα,
τηλ. (0671) 29050-1, e-mail: kremydas@compulink.gr.

Συνεχίζονται τα τεχνικά σεμινάρια του ΕΟΜΜΕΧ με τη συνεργασία του Συνδέσμου
Επιχειρήσεων Πληροφορικής Ελλάδας για την αντιμετώπιση του προβλήματος του
2000, που απευθύνονται σε εταιρείες και συμβούλους πληροφορικής. Πληροφορίες:
κ. Μάχος, τηλ. 9249.540-1 και κ. Κριαράς, τηλ. 7491.100.

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης απευθύνει πρόσκληση υποβολής προτάσεων για την
ανάπτυξη και την επίδειξη πολύγλωσσων δικτυωμένων υπηρεσιών και πόρων στα
πλαίσια του κοινοτικού προγράμματος για την πολύγλωσση κοινωνία των
πληροφοριών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η προθεσμία υποβολής λήγει στις 6
Σεπτεμβρίου. Πληροφορίες: κ.κ. Κατωπόδης και Κουτροκόη, τηλ. 7273.917-8.