Χαίρε Φιντέλ!

Η Εθνική ομάδα μπέιζμπολ της Κούβας γιορτάζει… την ήττα της αμερικανικής

Δεν συμβαίνει κάθε μέρα να ακυρώνει ο Φιντέλ Κάστρο τις μαραθώνιες ομιλίες
του. Όμως η περίσταση, η ήττα της αμερικανικής ομάδας του μπέιζμπολ από την
Κούβα είναι ιστορικής σημασίας. Όχι μακριά από τον Κόλπο των Χοίρων αλλά 40
χρόνια μετά την επανάστασή τους, το πείραμα της Κούβας είναι ζωντανό και
(εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων) ευημερεί ιδιαίτερα στα σπορ, στη μουσική, στον
πολιτισμό καθώς και στην πολιτική. Αυτό ­ τουλάχιστον επιπόλαια ­ είναι το
πλέον εκπληκτικό καθώς αντιλαμβανόμαστε ότι πάνε δέκα χρόνια από τότε που οι
σύμμαχοι της Κούβας, τα κομμουνιστικά καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης,
άρχισαν να καταρρέουν σαν ντόμινο. Τι συνέβη σε αυτά και γιατί η Κούβα επέζησε;

Από αυτή την απόσταση είναι δυνατόν να γίνουν κάποιες λογικές εκτιμήσεις για
τις συνέπειες αυτής της θεαματικής, απότομης και ταχείας προς το εσωτερικό
κατάρρευσης, που συνεχίστηκε για να σβήσει κάθε προσπάθεια του Γκορμπατσώφ να
δημιουργήσει μια δημοκρατική, σοσιαλιστική Ρωσία. Παρά τις αντίθετες
προβλέψεις ότι το χειρότερο πέρασε, η Ρωσία συνεχίζει να βουλιάζει στη
φτώχεια. Ο ρωσικός λαός έζησε στην κατάθλιψη, τη δυο φορές πιο βαθιά και μακρά
από εκείνη που βίωσε ο αμερικανικός λαός στη δεκαετία του 1930. Ο μέσος όρος
ζωής ενός Ρώσου έπεσε από τα 70 χρόνια στα 58, κι αυτό σε διάστημα μόλις οκτώ
ετών ­ μαρτυρία της ισοπεδωτικής ανεργίας, του αυξανόμενου αλκοολισμού και των αυτοκτονιών.

Μόνο η απομόνωσή της επιτρέπει στη βάρβαρη δικτατορία της Βόρειας Κορέας να
συνεχίζει να βρίσκεται στην εξουσία. Το Βιετνάμ και η Κίνα υιοθέτησαν την
ακριβώς αντίθετη οικονομική πολιτική με αυτήν του Γιέλτσιν. Επιτρέποντας στην
ελαφρά βιομηχανία και τους καταναλωτικούς τομείς να εξελίσσονται δίπλα – δίπλα
με τις παλιές κρατικές βιομηχανίες. Σε αντίθεση με τα παραπάνω, το νησί της
Κούβας συνεχίζει να αποτελεί φάρο ελπίδας για τους λαούς του Τρίτου Κόσμου. Ο
Τσε Γκεβάρα παραμένει μια από τις πιο ρομαντικές φυσιογνωμίες του 20ού αιώνα.
Αν και στα εβδομήντα του και με το φόρτο περισσοτέρων των σαράντα ετών στην
εξουσία, ο Φιντέλ Κάστρο παραμένει μια ηγετική και σεβαστή παρουσία στη διεθνή
σκηνή. Οι συνεχιζόμενες προσπάθειες της CIA και της προπαγάνδας της να τον
απεικονίσουν ως ένα άγριο, βάναυσο τέρας υπονομεύονται καθημερινά από τους
δεκάδες χιλιάδες τουρίστες που ταξιδεύουν ελεύθερα στην Κούβα και, γνωρίζοντας
τον λαό της, επιστρέφουν έχοντας μια πολύ διαφορετική εικόνα στο μυαλό τους
από αυτήν που συνθέτουν στα κελάρια του Λάγνκλεϊ της Βιρτζίνια. Η αντίθεση
στην τύχη που είχε ο κομμουνισμός στην Κούβα και στην Ανατολική Ευρώπη
βρίσκεται στις πολύ διαφορετικές ρίζες του, στη μία και στην άλλη περίπτωση.
Τα καθεστώτα του Συμφώνου της Βαρσοβίας ήταν κράτη – πελάτες που ιδρύθηκαν από
τις στρατιωτικές δυνάμεις του Στάλιν αμέσως μετά τον Πόλεμο. Στην Κούβα η
επανάσταση ξεκίνησε από χαμηλά, όταν οι φοιτητές και οι αγρότες πολεμούσαν στα
δάση και στις φτωχογειτονιές της Κούβας για να ρίξουν την κτηνώδη ­
υποστηριζόμενη από τους Αμερικανούς ­ δικτατορία του Μπατίστα. Όταν ο Κάστρο
και ο Τσε Γκεβάρα ανήλθαν στην εξουσία, εγκαινίασαν μια περίοδο προσωπικής
απελευθέρωσης όπως και αναγέννησης της εθνικής υπερηφάνειας, που είχαν θαφτεί
στη διάρκεια έξι δεκαετιών από καθεστώτα ανδρεικέλων που υποστηρίζονταν από
τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο μέσος όρος ζωής υπό τον Κάστρο αυξήθηκε στα 75 χρόνια από τα 59 που ήταν το
1958. Ο δείκτης της παιδικής θνησιμότητας έπεσε από τα 60 παιδιά ανά χίλια,
στα μόλις επτά σήμερα. Και αυτά τα στοιχεία δεν συγκρίνονται μόνο με τα
αντίστοιχα της Βρετανίας, αλλά είναι «δραματικά» καλύτερα και από αυτά που
διαμορφώνονται στα αστικά γκέτο της Αμερικής. Καθώς ο Φρανκ Ντόμπσον προσπαθεί
εναγωνίως να επιστρατεύσει νέους γιατρούς για να προσφέρει την απαραίτητη
ιατρική περίθαλψη, η Κούβα διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό γιατρών για τον
πληθυσμό της, στοιχείο που την κατατάσσει στην πρώτη θέση παγκοσμίως.

Όπως και του Τόνι Μπλερ, κύρια προτεραιότητα του Κάστρο ήταν η εκπαίδευση. Εδώ
και καιρό μάλιστα, τα ποσοστά αναλφαβητισμού στην Κούβα είναι κατά πολύ
μειωμένα, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα των Ηνωμένων Πολιτειών. Και όλα αυτά
συνέβησαν ενώ η χώρα αντιμετώπιζε έναν από τους πιο άγριους και μακρόχρονους
οικονομικούς αποκλεισμούς που επιβλήθηκαν ποτέ σε κράτος σε καιρό ειρήνης…

Σε άνθηση ο τουρισμός

Ο Κάστρο ανταποκρίθηκε, θέτοντας όλο το κουβανικό έθνος σε έναν αγώνα
επιβίωσης. Σειρά συμφωνιών με καναδικές και λατινοαμερικανικές εταιρείες
οδήγησαν σε μια τεράστια αύξηση του τουρισμού. Χορήγησε στις ξένες εταιρείες
την απαιτούμενη ασφάλεια για τις επενδύσεις τους, επιτρέποντάς τους να εξάγουν
τα κέρδη τους, αν το ήθελαν. Το αποτέλεσμα ήταν η άνθηση στο εμπόριο του
τουρισμού, με τα νούμερα των επισκεπτών να διπλασιάζονται κάθε χρόνο, κατά την
τελευταία τετραετία. Όποια κι αν ήταν τα λάθη που έκανε ο Κάστρο, ωχριούν σε
σημασία συγκριτικά με αυτά που έκαναν οι τελευταίοι εννιά Αμερικανοί πρόεδροι.
Η Αμερική σημαίνει πολλά για τις παλιές οικογένειες της μαφίας που μάχονται να
ανακτήσουν την πρόσβαση στα περιουσιακά τους στοιχεία, όμως αυτός δεν είναι ο
λόγος που οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπάθησαν να συντρίψουν τον Κάστρο. Η Κούβα
ποτέ δεν υπήρξε στρατιωτική απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως το γεγονός
ότι μια από τις φτωχότερες χώρες στη γη κατάφερε να δημιουργήσει ιατρικό και
εκπαιδευτικό σύστημα, συγκρίσιμο ποικιλοτρόπως με τα αντίστοιχα της Δύσης, ενώ
αντιμετώπιζε 40χρονο οικονομικό αποκλεισμό, είναι η πλέον δραματική απειλή για
την αμερικανική ιδεολογία και το αδίστακτο της οικονομίας.