ΔΡΟΜΟΙ

Η Αργεντινή…

… παραμένει η πλουσιότερη χώρα της Λατινικής Αμερικής, αλλά ολοένα και
περισσότερα άτομα εξαρτούν την επιβίωσή τους από τη φιλανθρωπία. Το χάσμα
μεταξύ εχόντων και μη εχόντων διευρύνεται, 9 εκατομμύρια άτομα ζουν κάτω από
το όριο της φτώχειας και η ανεργία καλπάζει. Το κράτος υποχωρεί από την
καθημερινή ζωή του πολίτη και παραχωρεί τον ρόλο του αρωγού στις
μη-κυβερνητικές οργανώσεις. Μία πρόσφατη έρευνα του Κέντρου Κρατικών και
Κοινωνικών Μελετών έδειξε ότι η μόνη ελπίδα για τα εκατομμύρια των
αποκλεισμένων της παγκοσμιοποίησης προέρχεται από τα δίκτυα κοινωνικής
αλληλεγγύης: τρία εκατομμύρια κάτοικοι της Αργεντινής ­ σε συνολικό πληθυσμό
26 εκατομμυρίων ­ προσφέρουν εθελοντικά υπηρεσίες στην κοινότητα, εργαζόμενοι
σε μη-κυβερνητικές οργανώσεις και ιδρύματα της Καθολικής Εκκλησίας που
παρέχουν τροφή, ιατρική βοήθεια και στέγη σε όλους όσους το σύστημα θέτει στο
περιθώριο ή προσφέροντας χρήματα για να συμβάλουν στο έργο τους.

Η έρευνα…

… του Κέντρου Κρατικών και Κοινωνικών Μελετών υπολόγισε ότι δύο εκατομμύρια
Αργεντινοί προσφέρουν τη βοήθειά τους σε μία από τις 50.000 μη-κυβενητικές
οργανώσεις και ένα εκατομμύριο στις φιλανθρωπικές δραστηριότητες της Καθολικής
Εκκλησίας, για να απαλύνουν το δράμα των κατοίκων των χωριών της μιζέριας και
των γκέτο της εξαθλίωσης, που συνεχώς διευρύνονται. Το 1991, η κυβέρνηση του
Κάρλος Μένεμ εισήγαγε ένα πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων, για να
τιθασεύσει τον υπερπληθωρισμό και να σταματήσει τις συνεχείς υποτιμήσεις του
πέσο έναντι του δολαρίου. Το πρόγραμμα, που περιελάμβανε τη μετάβαση στην
οικονομία της αγοράς και το άνοιγμα στις ξένες επενδύσεις είχε ως αποτέλεσμα
ένα τεράστιο κύμα ανεργίας: από το 8% εκτοξεύτηκε στο 18,4% το 1995, για να
σταθεροποιηθεί σήμερα στο 14,5.

Ο μέντορας…

… του Μένεμ, Χουάν Περόν, δημιούργησε ένα δίκτυο κοινωνικής πρόνοιας, πριν
ανατραπεί από πραξικόπημα το 1955. Ο Περόν τασσόταν υπέρ της ανακατανομής του
εισοδήματος και υποστήριζε ότι το κράτος πρέπει να βοηθά «τους ανθρώπους χωρίς
πουκάμισα». Ο Κάρλος Μένεμ, παρά το γεγονός ότι δηλώνει θαυμαστής του Περόν,
διέλυσε το σύστημα πρόνοιας που είχε δημιουργήσει. Η Αργεντινή του Κάρλος
Μένεμ ακολούθησε πιστά τη νέα παγκόσμια τάση στην οικονομία: ιδιωτικοποίησε
τις περισσότερες υπηρεσίες κρατικής ωφέλειας και τις δημόσιες επιχειρήσεις,
που επί χρόνια ήταν πηγή απασχόλησης για μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.

Η χώρα…

… όμως, δεν είχε την κατάλληλη υποδομή για να αποκαταστήσει τα θύματα των
μαζικών απολύσεων, που συνέτειναν στη διόγκωση του κύματος της φτώχειας.
Γεγονός που οδήγησε στο φαινόμενο της αύξησης της εθελοντικής προσφοράς στις
στρατιές των νέων κολασμένων. Ο επίσκοπος Ραφαέλ Ρέι επισημαίνει πάντως μια
διαφορετική διάσταση του φαινομένου. Η οργάνωση της Καθολικής Εκκλησίας της
οποίας ηγείται, η «Κάριτας», φροντίζει να τρέφονται 100.000 φτωχά παιδιά κάθε
μέρα. Η επίδειξη κοινωνικής αλληλεγγύης, λέει, του δημιουργεί αισθήματα
υπερηφάνειας. Αλλά καταδεικνύει και το γεγονός ότι το κράτος δεν κάνει τη
δουλειά του. «Η χειρότερη αμαρτία που διέπραξε αυτή η κυβέρνηση τα τελευταία
χρόνια είναι ότι αγνοεί ή, ακόμα χειρότερα, ότι αρνείται τη φτώχεια. Και έτσι,
δεν παίρνει κανένα μέτρο, για να την αντιμετωπίσει».