Σύγκρουση δύο κόσμων

Η γυναίκα τού οδηγού τού λεωφορείου με την αγωνία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό της

Ζούμε σε έναν καθημερινό πόλεμο. «Ο φόβος του εγκλήματος φωλιάζει μέσα μας και
απειλεί την ελευθερία της καθημερινότητάς μας. Η απόσταση τού εμείς – αυτοί,
μεγαλώνει. Εμείς, οι παρατηρητές και εν δυνάμει θύματα και αυτοί, οι
επικίνδυνοι, οι ξένοι, οι εγκληματίες», λέει η επίκουρος καθηγήτρια
Εγκληματολογίας κ. Βάσω Αρτινοπούλου. «Από τη μια πλευρά ο μετανάστης που
αναζητεί μια καλύτερη τύχη στην Ελλάδα. Από την άλλη, η εικόνα του Έλληνα που
επιθυμεί να τον χρησιμοποιήσει ως μέσον για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του σε
εργατικό δυναμικό. Κάθε μια έχει το δίκιο της, αλλά καμιά δεν κατανοεί την
άλλη», εξηγεί η ψυχολόγος κ. Μαριέττα Ρήγα-Πεπελάση. «Η προνοητικότητα και η
πρόληψη από το κράτος αποτελούν πολυσυζητημένες συνταγές που δεν κατόρθωσαν
ακόμα να γίνουν πράξη. Το έγκλημα όμως γίνεται καθημερινά πράξη και τα
αποτελέσματά του γίνονται συνεχώς περισσότερο επώδυνα», τονίζει η ειδική σε
θέματα βίας κ. Μαίρη Μπόση. Επιστήμονες και ειδικοί που μιλούν σήμερα στα
«ΝΕΑ» επιχειρούν να καταλάβουν και να εξηγήσουν τι οδήγησε σε μια παρατεταμένη ομηρεία.

Μαίρη Μπόση, Διδάκτωρ διεθνολόγος, ειδική σε θέματα βίας

Το δις εξαμαρτείν…

Παγκόσμιες αλλαγές σε όλα σχεδόν τα επίπεδα που άπτονται της ζωής των πολιτών
ενός κράτους, απαιτούν και τις νέες μορφές προσέγγισης και επίλυσης των
προβλημάτων. Το έγκλημα «οργανωμένο» ή «νέο» έχει εισέλθει στις χώρα μας με
ανησυχητικά αυξανόμενη πορεία. Τα επεισόδια καθώς αυξάνονται σε ιδιαίτερα
επικίνδυνο βαθμό για τον πολίτη, απαιτούν ορισμένες ικανότητες που ξεπερνούν
την απλή διαχείριση της καθημερινότητας που παρατηρείται από το ελληνικό
κράτος. Έχει κατ’ επανάληψη επισημανθεί ότι προβλήματα που εκπορεύονται από
τις νέες μορφές εγκλήματος και τη νέα γενιά εγκληματιών αυξάνεται…

Η Διαχείριση Κρίσεων έχει προαναγγελθεί και έχει συζητηθεί πριν ακόμα το
έγκλημα λάβει την σημερινή του μορφή. (Επαγγελματίες διαπραγματευτές που καμία
σχέση δεν έχουν με τις πρόχειρες, βιαστικές και τις επιμέρους προσπάθειες που
έχουν κατ’ επανάληψη παρατηρηθεί. Ως εκ τούτου η προνοητικότητα και η πρόληψη
που απαιτούνται πλέον από το κράτος αποτελούν πολυσυζητημένες συνταγές,
αποδεκτές θεωρίες, που παρ’ όλα αυτά δεν κατόρθωσαν να γίνουν ακόμη πράξη. Το
έγκλημα όμως γίνεται καθημερινά πράξη και τα αποτελέσματά του γίνονται συνεχώς
περισσότερο επώδυνα.

Βάσω Αρτινοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η εγκληματικότητα αλλάζει

Η εγκληματικότητα στο κατώφλι του 21ου αιώνα αλλάζει ποσοτικά και ποιοτικά. Το
έγκλημα ξεφεύγει από τις «παραδοσιακές» μορφές του και δομείται σε ένα πιο
σταθερό κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό υπόβαθρο. Οι απόλυτα
ορθολογικές, ψύχραιμες και αντικειμενικές εκτιμήσεις για τα πρόσφατα
περιστατικά ομηρείας δεν είναι εφικτές. Οι αλήθειες είναι πολλές. Είναι η
αλήθεια του απεγνωσμένου λαθρομετανάστη που περνά τα όρια της εγκληματικής
πράξης, είναι η αλήθεια του φόβου, της αβεβαιότητας και του κινδύνου που
βιώνουν οι όμηροι, είναι η αλήθεια του παρατηρητή που συμμετέχει τηλεοπτικά
στα δρώντα περιστατικά, είναι η αλήθεια εκείνων που αποφασίζουν, προσπαθώντας
να ισορροπήσουν σε τεντωμένο σχοινί, για να διαφυλάξουν την ακεραιότητα των ομήρων…

Πρόκειται πράγματι για κρίσιμες και απρόβλεπτες καταστάσεις. Οι εικασίες, τα
σχόλια, η κριτική και πρόσφατα η μικροπολιτική εκμετάλλευση παρόμοιων
δραματικών περιστατικών εμπεριέχουν τον κίνδυνο των (υπερ)απλουστεύσεων, των
αφορισμών και των γενικεύσεων. Το στερεότυπο του «Αλβανού εγκληματία»
ανατροφοδοτείται και ενδυναμώνεται μέσ΄ από την ταύτιση του κοινού με τους
ομήρους. Ο φόβος του εγκλήματος φωλιάζει μέσα μας και απειλεί την ελευθερία
της καθημερινότητάς μας. Η απόσταση του «εμείς – αυτοί» μεγαλώνει. «Εμείς», οι
παρατηρητές και εν δυνάμει θύματα, «αυτοί», οι επικίνδυνοι, οι άλλοι, οι
ξένοι, οι εγκληματίες. Διχοτομήσεις απαραίτητες στην αναζήτηση της ταυτότητάς
μας, επικίνδυνες όμως για το μέλλον των κοινωνιών μας.

Μαριέττα Ρήγα-Πεπελάση, ψυχολόγος

Να καθοριστούν ξεκάθαρα οι κανόνες

Όταν επιχειρούμε να προχωρήσουμε στην επίλυση συγκρούσεων στα πλαίσια είτε
μιας μικρής είτε μιας μεγάλης ομάδας, θα πρέπει να ξεκινάμε από την αρχή ότι ο
καθένας από την δική του πλευρά έχει δίκιο. Αυτήν τη στιγμή στη χώρα μας τόσο
από την πλευρά των Ελλήνων όσο και από την πλευρά των Αλβανών θα μπορούσε να
θεωρηθεί ότι κάθε ομάδα βλέπει τα πράγματα με τον δικό της τρόπο.

Από την πλευρά των Αλβανών, οι άνθρωποι αυτοί ήρθαν σε μια χώρα για να
προοδεύσουν, να ζήσουν το μεγάλο όνειρο του πλούτου, της κοινωνικής
αποκατάστασης και την ελπίδα ότι θα ζήσουν σε ένα μέρος όπου τα πράγματα είναι
πιο άνετα, πιο εύκολα και καλύτερα απ’ ό,τι στην πατρίδα τους.

Από την δική μας πλευρά, λόγω ελλείψεως εργατικού δυναμικού, θεωρούμε πως οι
Αλβανοί αποτελούν καλό εργατικό δυναμικό για να καλύψουμε τις ανάγκες μας σε
διάφορες δραστηριότητες. Δεν υπάρχει όμως τίποτα ξεκαθαρισμένο, δεν υπάρχουν
σαφείς νόμοι ώστε οι δύο πλευρές να οργανωθούν σωστά και να σέβεται η μία την
άλλη, με αποτέλεσμα η μία πλευρά να προσπαθεί να εκμεταλλευτεί και να
υπονομεύσει την άλλη.

Θα πρέπει να καθοριστούν ξεκάθαρα οι κανόνες, ώστε να έχουμε ένα καλό και
τίμιο «παιχνίδι». Αν δεν τοποθετηθούν άμεσα οι κανόνες αυτοί για τον
αλληλοσεβασμό των δύο πλευρών, είναι σχεδόν βέβαιο πως θα γίνουμε μάρτυρες
πολύ χειρότερων συμβάντων.

Νίκων Αρκουδέας, π. αρχηγός ΕΛ.ΑΣ.

Συμβούλιο Διαχείρισης

Κάθε τέτοιο περιστατικό έχει την ιδιομορφία του και δεν μπορούμε να κάνουμε
πειραματισμούς.

Για τον λόγο αυτό πιστεύω ότι είναι άμεση ανάγκη να συγκροτηθεί ένα Συμβούλιο
Διαχείρισης Κρίσεων για την σωστή αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων, που
απαιτούν λεπτούς χειρισμούς από την πλευρά των υπευθύνων.

Ένας ψυχολόγος, παραδείγματος χάρη, θα μπορεί να επικοινωνήσει με ένα τέτοιο
άτομο και να χειρισθεί την υπόθεση αναλόγως, ώστε να μην υπάρξουν απώλειες σε
ανθρώπινες ζωές, αφού εξάλλου αυτός είναι ο μοναδικός μας στόχος. Η διασφάλιση
της ζωής των ομήρων σ’ αυτή την περίπτωση.

Το Συμβούλιο Διαχείρισης Κρίσεων, υποστηρίζει ο κ. Νίκων Αρκουδέας, θα πρέπει
να συνεδριάζει και να αποφασίζει αμέσως όταν προκύπτουν τέτοιου είδους
προβλήματα, ώστε να δίνει την πλέον ενδεδειγμένη λύση για την εκάστοτε
περίπτωση.

Σ’ αυτό το συγκεκριμένο περιστατικό το πέρασμα των συνόρων μπορεί να είναι η
έσχατη λύση για την διασφάλιση της ζωής των ατόμων και να μην είναι για μια
άλλη περίπτωση. Πάντως, πάνω απ’ όλα χρειάζεται ψυχραιμία και υπομονή και όχι
βεβιασμένες κινήσεις.