Ψυχρότητα, πάλι, Αθήνας – Φαναρίου

Σε περίοδο νέας ψυχρότητας Αθήνας – Φαναρίου οδηγεί η εμμονή του Πατριαρχείου
να διορίσει Αρχιεπίσκοπο Αμερικής τον Αυστραλίας Στυλιανό.

Χθες, στο Φανάρι, πραγματοποιήθηκαν πολύωρες συναντήσεις του Πατριάρχη
Βαρθολομαίου με εκπροσώπους του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών και με τον
Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Σπυρίδωνα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πατριάρχης ­ που είναι και ο μόνος αρμόδιος για τον
διορισμό ­ ζήτησε την παραίτηση του Αρχιεπισκόπου Αμερικής. Ο τελευταίος
αρνήθηκε να την υποβάλει αλλά, όπως επισημαίνεται, η παραίτηση δεν είναι
υποχρεωτική για την αντικατάστασή του, που αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα.

Η αντιπροσωπεία του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, αποτελούμενη από τον
αρμόδιο για τα εκκλησιαστικά θέματα κ. Βαλσαμά, τον πρέσβη στην Άγκυρα κ.
Κοραντή και τον πρόξενο στην Κωνσταντινούπολη κ. Ξύδα, κατέστησε σαφές προς το
Φανάρι το μήνυμα της Αθήνας: «Η ελληνική κυβέρνηση δεν επιθυμεί ανάμειξη στα
εσωτερικά σας, αλλά οφείλετε να γνωρίζετε ότι διαφωνούμε με τον διορισμό του
Στυλιανού, διότι έχει δημιουργήσει προβλήματα στην Αυστραλία και θα
δημιουργήσει προβλήματα και στην Αμερική».

Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι, για την Αθήνα, δύο είναι τα
κριτήρια για μια «επιτυχή» επιλογή στη θέση του Αρχιεπισκόπου Αμερικής: η
δυνατότητα προσβάσεων στα αμερικανικά κέντρα εξουσίας και η διατήρηση της
ενότητας της ομογένειας, που ήδη έχει υποστεί πλήγματα.

Όπως εξηγούσαν διπλωματικές πηγές, το Πατριαρχείο «παγίως θέλει κάποιον που να
μη σηκώνει κεφάλι». Όμως, η Αμερική «δεν σηκώνει» την εξάρτηση από το Φανάρι.
Κι αυτό, διότι η εξάρτηση αυτή έχει δύο σοβαρές συνέπειες: το Πατριαρχείο
εμπλέκεται στην οικονομική διαχείριση και διανομή των κονδυλίων και στην
πολιτική έκφραση. Για την τελευταία ανησυχεί ιδιαίτερα η Αθήνα, καθώς, όπως
λένε στο υπουργείο Εξωτερικών, το Φανάρι δεν ακολουθεί πάντα με ζέση την
εθνική εξωτερική πολιτική.

Για κάποιους στο υπουργείο, πρότυπο Αρχιεπισκόπου είναι ο Ιάκωβος, τον οποίο
χαρακτηρίζουν αυταρχική προσωπικότητα, αλλά με τεράστια επιρροή στην
αμερικανική πολιτική ηγεσία. Με την έννοια αυτή, η Αθήνα θα προτιμούσε για
αντικαταστάτη του Σπυρίδωνος έναν από την Εκκλησία της Αμερικής ­ και, πάντως,
είναι κατηγορηματικά αντίθετη στην επιλογή του Αυστραλίας Στυλιανού. Από την
άλλη μεριά, το υπουργείο Εξωτερικών καταβάλλει προσπάθεια να κρατήσει χαμηλούς
τόνους στο όλο ζήτημα ­ για αυτό άλλωστε και δεν έστειλε παρά μόνον τον καθ’
ύλην αρμόδιο διπλωμάτη στο Φανάρι. Η εξήγηση, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές,
είναι πως εκτιμά ότι «το παιχνίδι είναι χαμένο» σε ό,τι αφορά το πρόσωπο του
Αρχιεπισκόπου ­ οπότε επιχειρεί να περιορίσει τις εντυπώσεις μιας «ήττας» της
Αθήνας από «κάποιον με τον οποίο είναι υποχρεωμένη να συμβιώσει».

Ορισμένοι, άλλωστε, θυμούνται το πλήγμα που υπέστη το υπουργείο Εξωτερικών και
ο τότε υπουργός Θεόδωρος Πάγκαλος, το 1996, όταν είχε γίνει γνωστό πως η Αθήνα
υποστήριζε άλλον από αυτόν που τελικώς εξελέγη. Αυτό, άλλωστε, έπαιξε και ρόλο
στο να έχει ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Σπυρίδων κάτι περισσότερο από ψυχρές
σχέσεις με την ελληνική πολιτεία.