Σε «βαριά χαρτιά» η επόμενη άνοδος

Ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Trust ΕΠΕΥ, κ. Φαίδων Ταμβακάκης

Προσεκτικές κινήσεις και επιλεκτικές επενδύσεις σε μετοχές μεγάλων και μικρών
εταιρειών κάνουν οι θεσμικοί επενδυτές. Τις ίδιες κινήσεις προτείνουν και
στους ιδιώτες επενδυτές, καθώς η προβλεπόμενη μείωση των επιτοκίων θα ωθήσει
τις μετοχές στο Χρηματιστήριο, κυρίως, των μεγάλων εταιρειών και των τραπεζών.

Τα χαρτοφυλάκια των θεσμικών επενδυτών παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον ως
προς τις επενδύσεις τους, καθώς τα χρήματα είναι τοποθετημένα σε ένα ευρύ
φάσμα μετοχών, ξεκινώντας από τα λεγόμενα «βαριά» χαρτιά μέχρι τα «μικρά».
Ωστόσο, υπάρχει κάποια λογική, η οποία συνιστάται και στους ιδιώτες επενδυτές.
Όπως εξηγούν διαχειριστές χαρτοφυλακίων, το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων
επενδύονται σε μετοχές μεγάλων εταιρειών, όπως είναι τράπεζες,
τσιμεντοβιομηχανίες κ.λπ. Ένα μικρότερο μέρος των κεφαλαίων επενδύεται σε
μετοχές μικρότερων εταιρειών. Μάλιστα, όπως επισημαίνεται, όσο μικρότερη είναι
η εταιρεία τόσο λιγότερα είναι τα χρήματα που επενδύονται σε μετοχές της.
Αναλογικά μειώνεται και ο χρόνος της επένδυσης σε κάθε μετοχή.

Η λογική αυτή στηρίζεται στη διαπίστωση ότι οι μετοχές των μεγάλων εταιρειών
και κυρίως των τραπεζών υπολείπονται σε άνοδο, σε σύγκριση με την αγορά. Αυτό
με απλά λόγια σημαίνει ότι αναμένεται αύξηση των τιμών των μετοχών μεγάλων
εταιρειών με το πρώτο θετικό νέο, που είναι κυρίως η αποκλιμάκωση των επιτοκίων.

Μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Trust ΕΠΕΥ, κ.
Φαίδων Ταμβακάκης, εξηγεί ότι «σε αυτή τη φάση οι αποδόσεις των μετοχών,
κυρίως των τραπεζών, εξαρτώνται περισσότερο από τις εξελίξεις και λιγότερο από
τα κέρδη. Ενδεικτική είναι η υπόθεση της Τράπεζας Εργασίας, αλλά και οι
γενικότερες ανακατατάξεις που παρατηρούνται για παράδειγμα σε Ισπανία, Ιταλία
και Γαλλία. Εκεί παρατηρούμε συγχωνεύσεις τραπεζών που ανήκουν στις πρώτες
θέσεις μεγέθους». Επομένως, η σύγκλιση και η ενιαία αγορά αποτελούν για τις
τράπεζες την κύρια πρόκληση. Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων δημιουργεί
ρευστότητα στην αγορά και αλλαγή στις επενδυτικές συνήθειες με στροφή στις
μετοχές. «Αυτό, όμως, καθυστερεί συνήθως, σε σχέση με την αύξηση της
κερδοφορίας των επιχειρήσεων από την αποκλιμάκωση των επιτοκίων», επισημαίνει
ο κ. Ταμβακάκης.

Σύμφωνα με άλλα στελέχη εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου και διαχείρισης
αμοιβαίων κεφαλαίων, η καθυστέρηση της αύξησης των τιμών των μετοχών μεγάλων
εταιρειών οφείλεται κυρίως στην «ακαμψία» που παρουσιάζει η αποκλιμάκωση των
επιτοκίων. Μάλιστα, η αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων, αλλά και η άνοδος των
αποδόσεων των ομολόγων στις ευρωπαϊκές αγορές, δυσκολεύουν τη μείωση των
ελληνικών επιτοκίων.

Τα υψηλά επιτόκια ασκούν πτωτικές τάσεις στις τιμές των ομολόγων. Αυτό
συμβάλλει στη μείωση των εσόδων των τραπεζών από ομόλογα, δημιουργώντας
πιέσεις και στις τιμές των μετοχών τους. Από την άλλη, έχει παρατηρηθεί πως
υπάρχει σχέση μεταξύ της πορείας των μετοχών στο Χρηματιστήριο και των τιμών
των ομολόγων. Έτσι, όταν πιέζονται τα ομόλογα, πιέζονται με τη σειρά τους και
οι μετοχές. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να εξηγηθεί και η σχετική στασιμότητα των
τιμών των μετοχών στο Χρηματιστήριο το τελευταίο διάστημα. Μάλιστα, στη σχέση
αυτή δίνουν μεγάλη βαρύτητα αρκετοί ξένοι θεσμικοί επενδυτές και ξένοι
επενδυτικοί οίκοι κατά τις αξιολογήσεις των επενδυτικών ευκαιριών ανά τον κόσμο.

Επομένως, καθώς προβλέπεται μείωση των επιτοκίων μέχρι το τέλος του
καλοκαιριού, η άνοδος των τιμών των μετοχών μεγάλων εταιρειών αναμένεται κατά
το φθινόπωρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι για άλλους αναλυτές, η άνοδος θα γίνει
νωρίτερα, καθώς οι επενδυτές προβαίνουν σε αγορές μετοχών κατά την προεξόφληση
ενός γεγονότος και όχι τόσο κατά την πραγματοποίηση.

Όσον αφορά στις μετοχές μεγάλων εταιρειών που δεν ανήκουν στον τραπεζικό
κλάδο, στελέχη θεσμικών επενδυτών επισημαίνουν ότι θα κινηθούν ανοδικά με το
πρώτο σημάδι μείωσης των επιτοκίων. Μέχρι τώρα οι μετοχές αυτές παρουσιάζουν
σχετική στασιμότητα λόγω του γενικότερου «στατικού» κλίματος που επικρατεί σε
μετοχές εταιρειών υψηλής κεφαλαιοποίησης.

Για τις υπόλοιπες μετοχές και τις λεγόμενες «περιφερειακές», διαχειριστές
μεγάλων χαρτοφυλακίων επισημαίνουν ότι έχουν προσφέρει μεγάλες αποδόσεις και
ότι θα συνεχίσουν να πραγματοποιούν κέρδη, αλλά με διακυμάνσεις. Μάλιστα,
τονίζουν ότι η πορεία τους θα εξαρτάται αρκετά από τις ειδήσεις και τις
πληροφορίες που θα αφορούν μεμονωμένες εταιρείες ή κλάδους. Το γεγονός αυτό,
σε συνδυασμό με τις διακυμάνσεις των τιμών των μετοχών, δημιουργεί προσδοκίες
μεγαλύτερων κερδών, αλλά με την ανάληψη μεγαλύτερου ρίσκου.

Πώς επενδύουν

Ο τρόπος με τον οποίο επενδύουν και διαχειρίζονται τις τοποθετήσεις τους οι
θεσμικοί επενδυτές, ίσως να αποτελεί ένα καλό σημείο αναφοράς για τους ιδιώτες
επενδυτές. Όπως εξηγούν διαχειριστές αμοιβαίων κεφαλαίων και εταιρειών
επενδύσεων χαρτοφυλακίου, τα περισσότερα κεφάλαια είναι επενδεδυμένα σε
μετοχές μεγάλων εταιρειών. Ο επενδυτικός ορίζοντας σε αυτές τις περιπτώσεις
είναι μακροχρόνιος. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων είναι τοποθετημένο
σε μετοχές τραπεζών, τσιμεντοβιομηχανιών, πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών και
κατασκευαστικών εταιρειών.

Καθώς μειώνεται το μέγεθος της εταιρείας, μειώνεται και το ποσοστό των
χρημάτων που επενδύουν θεσμικοί επενδυτές στις μετοχές τους. Μάλιστα,
ταυτόχρονα μειώνεται και ο χρόνος επένδυσής τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις
σημαντικός παράγοντας είναι οι προοπτικές της κάθε μετοχής, ως προς τα
περιθώρια ανόδου της τιμής. Όπως αναφέρουν οι ίδιοι, «σε μετοχές μικρότερων
εταιρειών επενδύουμε για να αυξήσουμε το μέσο όρο από τα κέρδη μας σε λιγότερο
διάστημα. Ωστόσο, αυτές οι μετοχές εμπεριέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και για το
λόγο αυτό αναμένουμε μεγαλύτερες αποδόσεις, αλλά τις κρατάμε λιγότερο χρόνο».

Το όριο

Όσον αφορά τον επενδυτικό ορίζοντα σε αυτές τις μετοχές, επισημαίνεται ότι
αυτός εξαρτάται από το πόσο γρήγορα η κάθε μετοχή θα πραγματοποιήσει τα
αναμενόμενα κέρδη. Συνήθως, ένα όριο που καθορίζουν θεσμικοί επενδυτές είναι
τα κέρδη της τάξης του 20%-30% ανά μετοχή. Σε αυτά τα επίπεδα μπορεί να
προχωρήσουν σε ρευστοποιήσεις κερδών ή και σε ολόκληρη την επένδυση.

Στην επιλογή, σημαντικό ρόλο παίζει η προοπτική που έχει κάθε μετοχή. «Για
παράδειγμα μπορεί να ρευστοποιήσουμε σήμερα, να πέσει αύριο η τιμή και μετά να
ξαναγοράσουμε. Ακόμη, μπορεί να μην πουλήσουμε όλες τις μετοχές, αλλά μέρος
αυτών, για την απόκτηση ρευστότητας και εξασφάλισης κερδών».

Η στρατηγική αυτή φαίνεται ότι διαφοροποιείται λίγο στις μετοχές μεγάλων
εταιρειών. «Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν προχωράμε συνήθως σε μαζικές
ρευστοποιήσεις ή σε μαζικές αγορές μετοχών», εξηγεί διαχειριστής σε εταιρεία
επενδύσεων χαρτοφυλακίου. «Μία απότομη άνοδος, ενδεχομένως να μας οδηγήσει σε
ρευστοποίηση μέρους των κερδών και αγορά των ίδιων μετοχών σε άλλη στιγμή με
πιο συμφέρουσα τιμή».

Η ρευστότητα

Ένα άλλο σημείο, το οποίο προσέχουν οι θεσμικοί επενδυτές κατά την κατάστρωση
των επενδυτικών κινήσεων, είναι το ποσοστό της ρευστότητας.

Επίσης, προγραμματίζουν και τον τρόπο με τον οποίο θα διαθέσουν τα χρήματά
τους για αγορές μετοχών. Με απλά λόγια, αφού αποφασίσουν το κομμάτι των
διαθεσίμων τους σε ρευστά διαθέσιμα, στη συνέχεια χωρίζουν τα μετρητά σε
τμήματα και τα επενδύουν σε μετοχές σταδιακά.

Η σταδιακή τοποθέτηση των χρημάτων σε μετοχές γίνεται ανάλογα με τα διάφορα
όριο-στόχους που βάζουν στις τιμές των μετοχών και του Γενικού Δείκτη στο
Χρηματιστήριο. Με τον τρόπο αυτό «σαρώνουν» διάφορα ποσοστά διακύμανσης των
τιμών των μετοχών. Δηλαδή, διασφαλίζονται σε περίπτωση «σκαμπανεβασμάτων»,
μειώνοντας τις ζημιές στις πτώσεις. Περιορίζονται, ίσως, με τον τρόπο αυτό τα
κέρδη στις ανόδους.

Από την άλλη, το κομμάτι που διατηρούν σε μετρητά εξαρτάται τόσο από την
επενδυτική πολιτική κάθε εταιρείας όσο και από τις προβλέψεις τους για την
πορεία της αγοράς. Έτσι, ένας θεσμικός επενδυτής που κάνει επιθετικές
επενδύσεις μειώνει το ποσοστό σε μετρητά, ένας «αμυντικός» το αυξάνει.

Επίσης, σε περιόδους με μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές των μετοχών, το
ποσοστό των ρευστών αυξάνεται. Το ίδιο γίνεται και σε περιόδους μεγάλης
σταθερότητας ή «απραξίας». Αντίθετα, τα ρευστά διαθέσιμα εξαντλούνται
σταδιακά, καθώς επενδύονται συνεχώς σε μετοχές όσο οι τιμές των μετοχών
αυξάνονται και υπάρχουν προοπτικές για περαιτέρω άνοδο.

Πρέπει, όμως, να διευκρινιστεί ότι οι θεσμικοί επενδυτές σπάνια βλέπουν
μια-μια κίνηση ή μια μεμονωμένη μετοχή ή επένδυση. Συνήθως βλέπουν την αγορά
συνολικά και προχωρούν σε αναδιαρθρώσεις χαρτοφυλακίων, ανάλογα με τη
διαμόρφωση των τιμών στην αγορά.

Για παράδειγμα, η μετοχή μιας εταιρείας που έχει αγοραστεί σε διαφορετικά
επίπεδα τιμών αποτελεί, συνήθως, γι’ αυτούς ξεχωριστή επένδυση και εξετάζεται διαφορετικά.