Οι μέτοχοι κρίνουν εξαγορές και συγχωνεύσεις

Βαρδής Βαρδινογιάννης. Μέτοχος της Τράπεζας Πειραιώς

Κλειδί των εξελίξεων είναι πλέον όχι μόνο οι 26.920 μέτοχοι της Εργασίας, αλλά
κι εκείνοι των υπολοίπων τραπεζών που εμπλέκονται στην υπόθεση για την
απόκτηση του ελέγχου της Εργασίας. Έτσι, λοιπόν, οι μέτοχοι της τράπεζας θα
εγκρίνουν ή θα απορρίψουν με την ψήφο τους τις επιλογές και τις προτάσεις των
μνηστήρων της Εργασίας. Οι μέτοχοι των υπολοίπων τραπεζών, δηλαδή της EFG
Eurobank, της Πειραιώς, της Xiosbank και της Μακεδονίας – Θράκης, με την
επενδυτική τους συμπεριφορά θα διαμορφώσουν τις τιμές της μετοχών σε επίπεδα
τέτοια που να καθορίζουν το κατά πόσον οι προσφορές των μνηστήρων είναι ελκυστικές.

Για τον λόγο αυτό άλλωστε, πριν προχωρήσουν στις κινήσεις για την εξασφάλιση
του ελέγχου της Εργασίας, τόσο ο Όμιλος Λάτση όσο και ο συνασπισμός του Ομίλου
Πειραιώς και της διοίκησης της τράπεζας, διερεύνησαν σε βάθος τη διάρθρωση του
χαρτοφυλακίου της.

Το «παζλ» το οποίο κλήθηκαν να συμπληρώσουν ήταν εξαιρετικά δύσκολο εξαιτίας
της πολυμετοχικότητας της τράπεζας. Στο σημείο αυτό, όμως, «πάτησαν» για να
προχωρήσουν σε ανοικτές προσφορές και προτάσεις ανταλλαγής μετοχών.

Το μετοχολόγιο

Μιχάλης Σάλλας. Μέτοχος της Τράπεζας Πειραιώς και πρόεδρος της τράπεζας

Προκειμένου να διαμορφώσει κανείς μια πλήρη εικόνα της «μάχης» που δίνεται στο
«πεδίο» της Εργασίας, δεν έχει παρά να εξετάσει τη διάρθρωση του μετοχολογίου
της τράπεζας που έχει σήμερα ως εξής:

Το 1994, οι μέτοχοι της Εργασίας έφταναν τους 21.284. Τέσσερα χρόνια μετά
αυξήθηκαν κατά 5.636, φθάνοντας στους 26.920. Στο σύνολό τους, οι παραπάνω
αποτελούν σήμερα τους αποδέκτες των προσφορών που πραγματοποιούν οι δύο
υποψήφιοι μνηστήρες.

Ο συνολικός αριθμός των μετοχών της Εργασίας υπολογίζεται σε 25,5 εκατ.
περίπου. Υπολογίζεται ότι οι 57 μεγαλύτεροι μέτοχοι της τράπεζας κατέχουν το
50,75% των μετοχών. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα ασφαλιστικά
ταμεία, καθώς και οι ξένοι και Έλληνες θεσμικοί.

Σύμφωνα με μια εκτίμηση, το ποσοστό των μετοχών της Εργασίας που βρίσκεται σε
ξένα χαρτοφυλάκια, υπολογίζεται σήμερα στο 23% περίπου. Το ποσοστό αυτό
προκύπτει ουσιαστικά από τα ίδια τα επίσημα στοιχεία της τράπεζας, καθώς το
1998, 1.408 μέτοχοι της Εργασίας, οι οποίοι βρίσκονταν στο εξωτερικό, είχαν το
35,18% του συνόλου των μετοχών.

Αν αφαιρεθεί το 12% περίπου των μετοχών που διέθετε ο Όμιλος Λάτση, στο
εξωτερικό, μέσω της Consolidated Eurofinance Holdings, τότε προκύπτει το
παραπάνω ποσοστό. Την ίδια ώρα, 19.262 μέτοχοι από την Αττική, διέθεταν το
52,12% των μετοχών, άλλοι 3.134 μέτοχοι από τη Θεσσαλονίκη κατείχαν το 6,19%
και τέλος ακόμη 3.116 μέτοχοι από την υπόλοιπη Ελλάδα διέθεταν το 6,51%.

Ο μεγαλύτερος μέτοχος της τράπεζας, ο Όμιλος Λάτση, λίγο πριν εκδηλώσει την
επιχειρούμενη επιθετική εξαγορά του, διέθεσε ένα 5% των μετοχών του στην
Deutsche Bank, ενώ το υπόλοιπο μεταβιβάστηκε στο σύνολό του στην Consolidated
Eurofinance Holdings. Η γερμανική τράπεζα, από κοινού με τον Όμιλο, διαθέτουν
σήμερα επισήμως το 20,54% των μετοχών της Εργασίας.

Σπύρος Λάτσης. Μέτοχος της EFG Eurobank και της Τράπεζας Εργασίας

Υπολογίζεται ότι οι δέκα πρώτοι σε μέγεθος μέτοχοι, μεταξύ των οποίων
συμπεριλαμβάνονται Έλληνες και ξένοι θεσμικοί, έχουν το 30,15% των μετοχών. Το
αμέσως επόμενο μεγάλο «πακέτο», το οποίο υπολογίζεται στο 9,24% των μετοχών,
έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους 21.566 μέτοχοι. Από το γεγονός αυτό και μόνο
αντιλαμβάνεται κανείς πόσο δύσκολο είναι το εγχείρημα της «χειραγώγησης» της
τράπεζας. Αποδεικνύεται επίσης ότι η δύναμη του συνόλου των μετόχων είναι
τεράστια, αφού ακόμη και αυτός που διαθέτει στο χαρτοφυλάκιό του 50 ή 100
μετοχές, αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.

Την ίδια ώρα, σε ό,τι αφορά στο μετοχολόγιο της Πειραιώς, το βασικό του
χαρακτηριστικό εντοπίζεται στη μεγάλη εμπορευσιμότητά του. Υπολογίζεται ότι το
διαπραγματεύσιμο ποσοστό των μετοχών της προσεγγίζει το 70%.

Γενική και Εμπορική

Οι εξελίξεις στον τραπεζικό κλάδο, όμως, δεν σταματούν στην περίπτωση της
Εργασίας. Για παράδειγμα, ακολουθεί σύντομα η περίπτωση της Γενικής Τράπεζας,
όπου η απόφαση του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, για τη στάση που θα κρατήσει
στην επικείμενη αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, θα κρίνει τις εξελίξεις
στην «τράπεζα των στρατηγών». Έχοντας στο χαρτοφυλάκιό του το 35,5% των
μετοχών της τράπεζας, το ΜΤΣ θα αποτελέσει τον μοναδικό συνομιλητή κάθε
υποψήφιου πιστωτικού ιδρύματος, ελληνικού ή ξένου, που θα επιδιώξει να
αποκτήσει τον έλεγχο της Γενικής.

Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος. Μέτοχος της Τράπεζας Πειραιώς και μέλος του Δ.Σ. της τράπεζας

Αντιθέτως, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει από τώρα το σκηνικό που θα
δημιουργηθεί στην περίπτωση της Εμπορικής Τράπεζας, η ιδιωτικοποίηση της
οποίας έχει ήδη προαναγγελθεί από την κυβέρνηση. Στην περίπτωσή της, μια
επιθετική κίνηση για τον έλεγχό της θα απαιτούσε συντονισμένες κινήσεις που θα
έπρεπε να κατευθυνθούν στους κατόχους του 50% των μετοχών της τράπεζας, που
συνιστούν και τη διασπορά της στο ευρύ επενδυτικό κοινό. Κατά συνέπεια, ένα
εγχείρημα ανάλογο με αυτό που σημειώθηκε στην περίπτωση της Τράπεζας Εργασίας,
θα απαιτούσε κι ανάλογες και ίσως πολυπλοκότερες κινήσεις, από αυτές στις
οποίες προχωρούν οι δύο υποψήφιοι μνηστήρες της Εργασίας. Κατά συνέπεια, μία
σε βάθος μελέτη της ακριβούς διάρθρωσης των χαρτοφυλακίων των τραπεζών, μπορεί
να αποβεί ιδιαιτέρως χρήσιμη στην προσπάθεια που γίνεται για την πρόβλεψη των
εξελίξεων στον συγκεκριμένο τομέα.

Πίσω από την εξαιρετικά μεγάλη διασπορά που παρατηρείται στο μετοχολόγιο της
Τράπεζας Εργασίας, βρίσκονται κι ορισμένα πολύ γνωστά ονόματα του εφοπλιστικού
χώρου αλλά και άλλων επιχειρηματικών κλάδων που «επένδυσαν» στις προοπτικές
της τράπεζας και τη στήριξαν με την παρουσία τους σε διάφορες φάσεις της
πορείας της.

Για παράδειγμα, η εφοπλιστική οικογένεια Φαφαλιού, η οποία διαθέτει σήμερα το
7,5% των μετοχών της Τράπεζας Εργασίας και η οποία στο παρελθόν, μολονότι
δέχθηκε πρόταση εξαγοράς του «πακέτου» που διαθέτει στο χαρτοφυλάκιό της από
τον Όμιλο Λάτση την απέρριψε. Μετοχική συμμετοχή στην ίδια Τράπεζα έχουν όμως
και οι Λαμπρόπουλοι, της γνωστής αλυσίδας εμπορικών καταστημάτων, αλλά και μία
ακόμη γνωστή εφοπλιστική οικογένεια και συγκεκριμένα η οικογένεια Γουρδομιχάλη.

Ξενοφών Νικήτας. Μέτοχος της Τράπεζας Εργασίας και πρόεδρος της τράπεζας

Στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, όπως είναι γνωστό, συμμετέχει επίσης και ο
Όμιλος Λάτση, ο οποίος με δική του πρωτοβουλία παρεχώρησε ένα σημαντικό
ποσοστό στη γερμανική Τράπεζα Deutsche Bank. Αξιόλογα ποσοστά κατέχουν επίσης
αρκετές θυγατρικές εταιρείες του Ομίλου της Εργασίας, όπως, για παράδειγμα, οι
Επενδύσεις Εργασίας. Την ίδια ώρα στο μετοχολόγιό της μπορεί κανείς να
συναντήσει και διάφορους πολιτικούς. Η συμμετοχή τους όμως κρίνεται και είναι
πολύ μικρή.

EFG Eurobank

Παναγιώτης Μπήτρος. Μέτοχος της Τράπεζας Πειραιώς και μέλος του Δ.Σ. της Τράπεζας

Μπορεί πρόσφατα, με την είσοδο της τράπεζας στο Χρηματιστήριο να επιχειρήθηκε
ένα άνοιγμα στο ευρύ επενδυτικό κοινό, όμως η φυσιογνωμία της τράπεζας
ελάχιστα αλλοιώθηκε. Κυρίαρχος ήταν και παραμένει ο ρόλος του μεγαλομετόχου
της EFG Eurobank κ. Σ. Λάτση. Μέσω της εταιρείας Consolidated Eurofinance
Holding ελέγχει σήμερα το 67% των μετοχών της τράπεζας.

Το υπόλοιπο ποσοστό, το οποίο αντιστοιχεί σε περισσότερες από 40 εκατ. μετοχές
ανήκει στην Deutsche Bank, την οικογένεια Εφραίμογλου, σε Έλληνες και ξένους
θεσμικούς επενδυτές και στο ευρύ επενδυτικό κοινό.

Υπολογίζεται ότι κατά τη φάση της εισόδου της EFG Eurobank στο μετοχολόγιο της
εγγράφηκαν περίπου 450.000 μέτοχοι, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία
διαθέτουν συνολικό ποσοστό το οποίο υπολείπεται του 20%.

Όμιλος Πειραιώς

Αντώνης Μπίμπας. Μέτοχος της Τράπεζας Εργασίας και διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας

Δυναμικά επιχειρηματικά ονόματα, που ανήκουν είτε σε παραδοσιακά είτε σε
ανερχόμενα «τζάκια» της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας, συμμετέχουν στο
μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας Πειραιώς. Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται αυτά
των κ. Βαρδινογιάννη, της Motor Oil και Αγγελόπουλου Χαλυβουργικής. Στη
δεύτερη, αυτά των κ. Βασιλάκη του ομώνυμου ομίλου εταιρειών, του κ. Γκολέμη
του Ομίλου εταιρειών της Goldair, του κ. Δασκαλαντωνάκη, του Ομίλου της
Grecotel, του κ. Ηλιάδη της ΣΕΛΜΑΝ, του κ. Καπέτα, της Προφισώλ και της
Σωληνουργίας Θηβών, του κ. Μπήτρου, της ομώνυμης εταιρείας, του κ.
Παπαγεωργίου της Sanyo, του κ. Φουρλή του ομώνυμου Ομίλου κι άλλων γνωστών
επιχειρηματιών. Πρόκειται για τους βασικούς μετόχους του Ομίλου Πειραιώς, οι
οποίοι ως φυσικά πρόσωπα, αλλά κι ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου της
τράπεζας, λειτουργούν ως ο βασικός μοχλός και της επιχειρούμενης προσπάθειας
που έχει στόχο τον έλεγχο της Τράπεζας Εργασίας.

Εμπορική Τράπεζα

Στάθης Γουρδομιχάλης. Μέτοχος της Τράπεζας Εργασίας

Στο ευρύ επενδυτικό κοινό και σε θεσμικούς επενδυτές, Έλληνες και ξένους,
ανήκει το 50% των μετοχών της Εμπορικής Τράπεζας. Αξίζει να σημειωθεί πάντως
ότι στην περίπτωση της Εμπορικής, το ποσοστό των μετοχών που κατέχουν οι ξένοι
θεσμικοί δεν ξεπερνά το 5% και σύμφωνα με μια πιο συντηρητική εκτίμηση το 3%.
Κατά συνέπεια, το υπόλοιπο ποσοστό του free float είναι διανεμημένο σε
ελληνικά χαρτοφυλάκια, ιδιωτών και θεσμικών.

Πληροφορίες της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ» αναφέρουν ότι το τελευταίο διάστημα και
ειδικότερα από πέρυσι το φθινόπωρο, μετοχές της Εμπορικής «μαζεύει»
συστηματικά ο Όμιλος Λάτση, μέσω διαφόρων θυγατρικών του εταιρειών. Σύμφωνα με
μια εκτίμηση, αυτή τη στιγμή διαθέτει ποσοστό που φθάνει στο 5%. Αντιθέτως,
κανείς ιδιώτης, όπως προκύπτει από το μετοχολόγιο της τράπεζας, δεν κατέχει
σημαντικό ποσοστό. Το υπόλοιπο 50% των μετοχών της Εμπορικής ανήκει σε
μετόχους του ευρύτερου δημοσίου τομέα, με τα ασφαλιστικά ταμεία να κατέχουν τη
μερίδα του λέοντος, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της Εθνικής Τράπεζας.

Μεταξύ των ασφαλιστικών ταμείων, που κατέχουν σημαντικά ποσοστά μετοχών της
τράπεζας, ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στο ΙΚΑ και στο ΤΣΑΥ.

Επίσης, στην ίδια κατηγορία μετόχων («ευρύτερος δημόσιος τομέας») ανήκει και
το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, αλλά και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα
οποία επίσης συναντώνται και στο μετοχολόγιο της Εθνικής Τράπεζας. Σημαντικό
ποσοστό μετοχών της τράπεζας έχει στο χαρτοφυλάκιό του και ο ΟΑΕΔ, αλλά και
άλλοι φορείς του ευρύτερου δημοσίου τομέα.

Εθνική Τράπεζα

Στυλιανός Γκολέμης. Μέτοχος της Τράπεζας Πειραιώς και μέλος του Δ.Σ. της Τράπεζας

Δημόσιοι οργανισμοί, θυγατρικές εταιρείες της ίδιας της τράπεζας, το Ελληνικό
Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και διάφοροι άλλοι φορείς του Δημοσίου,
αποτελούν τη μία από τις δύο βασικές κατηγορίες μετόχων της Εθνικής. Η άλλη
αποτελείται από ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές, Έλληνες και ξένους. Ο αριθμός
των μετόχων της τράπεζας υπολογίζεται σε 120.000.

Στην περίπτωση που κάποιος επιχειρήσει να εντοπίσει την υποκατηγορία εκείνη η
οποία διαθέτει στο χαρτοφυλάκιό της το μεγαλύτερο ποσοστό μετοχών της Εθνικής,
θα πρέπει να σταθεί στους Έλληνες ιδιώτες επενδυτές. Σύμφωνα με υπολογισμούς,
κατέχουν σήμερα περίπου το 20% των μετοχών της Εθνικής. Το ποσοστό αυτό είναι
διανεμημένο σε έναν πολύ μεγάλο αριθμό μετόχων.

Το Ελληνικό Δημόσιο, μέσω της ΔΕΚΑ Α.Ε. κατέχει ποσοστό 5,5% των μετοχών, ενώ
η συμμετοχή των ασφαλιστικών ταμείων υπολογίζεται στο 19% περίπου. Σημαντικό
ποσοστό μετοχών διαθέτουν επίσης στα χαρτοφυλάκιά τους οργανισμοί κι άλλοι
φορείς του Δημοσίου, που διαθέτουν άλλο ένα 15% περίπου.

Πολύ μικρή είναι η συμμετοχή των ιδιωτών από το εξωτερικό, η οποία δεν
προσεγγίζει ούτε τη μία ποσοστιαία μονάδα, ενώ αντιθέτως καλές θέσεις κατέχουν
ξένοι θεσμικοί επενδυτές, οι οποίοι υπολογίζεται ότι διαθέτουν ποσοστό λίγο
κάτω από το 20%.

Alpha Τράπεζα Πίστεως

Κλασική περίπτωση πολυμετοχικής τράπεζας, με ευρεία διασπορά, τόσο στην Ελλάδα
όσο και στο εξωτερικό, αποτελεί η Alpha Τράπεζα Πίστεως. Μετοχές της διαθέτουν
ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτές, εντός κι εκτός ελληνικών συνόρων.

Στο μετοχολόγιό της συναντά κανείς ορισμένα από τα πιο γνωστά ονόματα της
ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας, όπως, για παράδειγμα, αυτό του κ.
Αβέρωφ, της καπνοβιομηχανίας Παπαστράτος, η οικογένεια Κυριακόπουλου της
Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης, η οικογένεια Μαρινόπουλου, της ομώνυμης
αλυσίδας εμπορικών καταστημάτων, αλλά και ο πρώην (Παπαλεξόπουλος) και ο νυν
(Κανελλόπουλος) πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών. Επικεφαλής του
σχήματος είναι ο κ. Ι. Κωστόπουλος, από τους παραδοσιακούς τραπεζίτες της χώρας.