Καλοκαιρινή διακοπή στην αποϋλοποίηση

Ο αρχικός στόχος, να ολοκληρωθεί η αποϋλοποίηση όλων των μετοχών στο
Χρηματιστήριο μέχρι τον Ιούλιο, τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Ο στόχος αυτός
είχε τεθεί στις 29 Μαρτίου, όταν άρχισε το πρόγραμμα αποϋλοποίησης. Ωστόσο,
μέχρι σήμερα έχουν ξεπεραστεί αρκετά εμπόδια, έχουν αναβαθμιστεί τα συστήματα
στο Κεντρικό Αποθετήριο Αξιών Α.Ε. που έχει αναλάβει το έργο της αποϋλοποίησης
και έχει πραγματοποιηθεί πρόοδος.

Όπως εξηγούν στελέχη του Αποθετηρίου, ο Ιούλιος ήταν ένας αρχικός στόχος και η
αποϋλοποίηση είναι ένα μεγάλο έργο, το οποίο προχωράει κανονικά. Τονίζουν,
μάλιστα, ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε προβλήματα του Αποθετηρίου, καθώς
αυτό προχωράει συνεχώς σε ανακοινώσεις νέων ομάδων εταιρειών προς αποϋλοποίηση
των μετοχών τους. Ενδεικτική, άλλωστε, είναι η τελευταία ομάδα, η πέμπτη, στην
οποία περιλαμβάνονται μετοχές μεγάλων εταιρειών. Στο μεταξύ, έγιναν σημαντικές
αναβαθμίσεις στο σύστημα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο μεγάλος όγκος από
την αποϋλοποίηση των μετοχών των υπόλοιπων εταιρειών.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, μέχρι σήμερα έχει αποϋλοποιηθεί το 48-49%
των μετοχών που διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.

Μέχρι στιγμής έχουν αποϋλοποιηθεί μετοχές 101 εταιρειών, οι οποίες έχουν
ανακοινωθεί σε πέντε ομάδες. Έτσι, μέχρι τις 7 Ιουλίου θα έχουν αποϋλοποιηθεί
μετοχές 101 εταιρειών και θα απομένουν άλλες 160 περίπου. Πάντως, μετά το
καλοκαίρι ο ρυθμός αποϋλοποίησης αναμένεται να είναι μεγαλύτερος, καθώς θα
έχουν πραγματοποιηθεί σχεδόν όλες οι γενικές συνελεύσεις των εισηγμένων
εταιρειών, αφού απαιτείται απόφαση από τους μετόχους για την αποϋλοποίηση των
μετοχών μιας εταιρείας.

Το πρόγραμμα

Μετά την ανακοίνωση της πέμπτης ομάδας εταιρειών για την αποϋλοποίηση των
μετοχών τους, στις 17 Ιουνίου, το Κεντρικό Αποθετήριο Αξιών εξέταζε το
ενδεχόμενο να μην σταματήσει το πρόγραμμα αποϋλοποίησης το καλοκαίρι.
Συγκεκριμένα, σχεδίαζε την ανακοίνωση μικρού αριθμού εταιρειών (π.χ. πέντε
εταιρείες)

Σε συχνά διαστήματα (π.χ. κάθε εβδομάδα). Όπως όμως αναφέρουν χρηματιστηριακές
πηγές, χρηματιστηριακές εταιρείες αντέδρασαν σε αυτό το πρόγραμμα, καθώς
κρίθηκε μεγάλος ο όγκος δουλειάς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Από την άλλη
πλευρά, στελέχη του Αποθετηρίου δηλώνουν ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα και
ότι είναι σε θέση να συνεχιστεί το πρόγραμμα αποϋλοποίησης οποιαδήποτε στιγμή.
Έτσι, μάλλον η αποϋλοποίηση θα… πάει διακοπές το καλοκαίρι και θα συνεχιστεί
με εντατικότερους ρυθμούς από τον Σεπτέμβριο. Στο μεταξύ όμως το Αποθετήριο θα
συνεχίσει τις απαραίτητες αναβαθμίσεις των συστημάτων που διαθέτει.

Σημειώνεται ότι οι ανώνυμες μετοχές πρέπει να αποϋλοποιηθούν οπωσδήποτε εντός
έξι μηνών από την ημερομηνία που ανακοινώνεται από το Αποθετήριο. Μετά τους
έξι μήνες, οι ανώνυμες μετοχές που δεν αποϋλοποιήθηκαν θα εκποιηθούν με ευθύνη
τής εκδότριας εταιρείας στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και οι μέτοχοι θα
εισπράξουν το προϊόν από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Όσον αφορά τις ονομαστικές μετοχές που δεν αποϋλοποιήθηκαν ύστερα από ένα
εξάμηνο από την ημερομηνία που ανακοινώθηκε από το Αποθετήριο, αυτές μπορούν
να αποϋλοποιηθούν μόνο μέσω των εκδοτριών εταιρειών και όχι από τις
χρηματιστηριακές εταιρείες και τις τράπεζες.

Χρόνος εκκαθάρισης

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα η εκκαθάριση των χρηματιστηριακών συναλλαγών γίνεται
μέχρι την τρίτη εργάσιμη ημέρα από τη συναλλαγή της. Στόχος του Αποθετηρίου
είναι να μειωθεί ο χρόνος όταν θα ολοκληρωθεί η αποϋλοποίηση όλων των μετοχών
και να εκκαθαρίζονται οι συναλλαγές τη δεύτερη, την πρώτη ή ακόμη και την ίδια
ημέρα της διενέργειάς τους.

Σε τελικό στάδιο προγραμματίζεται η εκκαθάριση των συναλλαγών αμέσως μετά τη
σύναψή τους στο Χρηματιστήριο. Αυτό, όμως, απαιτεί την on line σύνδεση τού
Ολοκληρωμένου Αυτόματου Συστήματος Ηλεκτρονικών Συναλλαγών (ΟΑΣΗΣ) και του
Συστήματος Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ). Όπως διαβεβαιώνει το Αποθετήριο, αυτή τη στιγμή
η on line σύνδεση τού ΣΑΤ με την τράπεζα χρηματικής εκκαθάρισης υπάρχει ήδη
και λειτουργεί χωρίς την παρέμβαση του ανθρώπινου παράγοντα και χωρίς
προβλήματα ή καθυστερήσεις.

Κόστος εκκαθάρισης

Όσον αφορά το κόστος των συναλλαγών για τον επενδυτή μετά την ολοκλήρωση της
αποϋλοποίησης, σημειώνεται ότι αυτό πρόκειται να μειωθεί. Όπως εξηγούν στελέχη
του Αποθετηρίου, η τιμολόγηση των παρεχομένων υπηρεσιών θα τροποποιηθεί, ώστε
να ανταποκρίνεται στα νέα δεδομένα της ηλεκτρονικής καταχώρισης και
παρακολούθησης. Η πολιτική του Αποθετηρίου τα τελευταία χρόνια είναι να
μειώνει συνεχώς το κόστος της εκκαθάρισης, που μεταφέρεται αντίστοιχα στον
επενδυτή.

Μάλιστα, όπως τονίζουν άλλα στελέχη της αγοράς, η μείωση του κόστους των
συναλλαγών θα πρέπει να συνεχιστεί, ώστε το ελληνικό Χρηματιστήριο να γίνει
ανταγωνιστικό σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες αγορές της Ευρώπης και των άλλων
ξένων χωρών.

Οι επιπτώσεις

Η διαπραγμάτευση και εκκαθάριση των μετοχών σε άυλη μορφή έχει πολλά
πλεονεκτήματα έναντι των φυσικών σωμάτων των μετοχών. Δεν χρειάζεται ο
επενδυτής ή η χρηματιστηριακή εταιρεία ή η τράπεζα να ασχοληθεί με τη φύλαξή
τους, που έχει και κόστος αλλά και κίνδυνο απώλειας ή καταστροφής. Συνεπώς, η
διακίνησή τους είναι άμεση και θα συμβάλει στην αύξηση του όγκου των
συναλλαγών.

Οι νέες μετοχές, με καταβολή μετρητών ή δωρεάν ή από split, θα καταχωρούνται
άμεσα χωρίς την παρουσία του επενδυτή, που συνεπάγεται χαμένο χρόνο και
καθυστερήσεις. Ο δανεισμός των τίτλων που θα υιοθετηθεί θα αυξήσει επίσης τον
όγκο των συναλλαγών. Με άλλα λόγια, θα αυξηθεί η εμπορευσιμότητα με παράλληλη
μείωση του κόστους των συναλλαγών και συνεπώς θα ομαλοποιηθεί η αγορά, ενώ θα
αποφευχθούν οι απότομες διακυμάνσεις των τιμών των μετοχών.

Μια αγορά με τα παραπάνω χαρακτηριστικά γίνεται ελκυστική, τόσο για τους
εγχώριους όσο και για τους ξένους επενδυτές, που σε τελική ανάλυση σημαίνει
την μετάπτωσή της από τις αναδυόμενες στις ανεπτυγμένες αγορές.