Επίθεση ξένων πολυεθνικών σε βιομηχανία και εμπόριο

Μεγάλα πακέτα μετοχών, που φθάνουν μέχρι και το 73% του συνολικού μετοχικού
κεφαλαίου, κατέχουν ξένοι όμιλοι, κυρίως ευρωπαϊκοί, σε 15 εισηγμένες στο
Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρείες.

Στις περισσότερες εταιρείες και ασχέτως του ποιος είναι ο πλειοψηφών μέτοχος,
το μάνατζμεντ ασκείται από Έλληνες, που είτε ανήκουν στην ομάδα των
μεγαλομετόχων είτε είναι στελέχη της μητρικής πολυεθνικής εταιρείας.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία ξένων επενδυτικών κεφαλαίων στον κλάδο
των τροφίμων, τόσο στον εμπορικό όσο και στον βιομηχανικό τομέα, αλλά και στην
τσιμεντοβιομηχανία και στον κλάδο των μεταλλουργικών προϊόντων. Από τις
δεκαπέντε εταιρείες με ξένες συμμετοχές, οι ένδεκα βρίσκονται υπό τον απόλυτο
έλεγχο ξένων επιχειρηματικών ομίλων, οι οποίοι κατέχουν ποσοστά μετοχών άνω
του 50%.

Στις υπόλοιπες τέσσερις εταιρείες η ελληνική πλευρά κατέχει την πλειοψηφία των
μετοχών και η ξένη παρουσία περιορίζεται στον ρόλο του στρατηγικού συμμάχου.

Από τις 15 εταιρείες μόνον οι πέντε ανήκουν πλειοψηφικά από την αρχή της
ίδρυσής τους σε ξένους ομίλους, ενώ στις υπόλοιπες δέκα οι ξένες συμμετοχές
διαμορφώθηκαν μέσω εξαγοράς, είτε πλειοψηφικών είτε μειοψηφικών πακέτων
μετοχών. Σε τρεις εταιρείες, στη Δέλτα, στην Μπήτρος και στην Μαΐλης, η
συμμετοχή ξένων εταιρειών εντάσσεται στα πλαίσια της πολιτικής των παραπάνω
εταιρειών για σύναψη στρατηγικών συνεργασιών με ξένους εταίρους, με στόχο την
ταχύτερη διείσδυσή τους στις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επισημαίνεται ότι στις ξένες συμμετοχές δεν συμπεριλαμβάνονται τα ποσοστά που
κατέχουν στα μετοχικά κεφάλαια εισηγμένων εταιρειών ξένοι θεσμικοί επενδυτές
και που στις περισσότερες περιπτώσεις βρίσκονται κάτω του 10% του συνολικού
μετοχικού κεφαλαίου.

Στα τρόφιμα

Στη βιομηχανία τροφίμων η Ελαΐς ελέγχεται κατά 51% από την Unilever, η
σοκολατοβιομηχανία Παυλίδης από την Jacobs Suchard, ενώ στο μετοχικό κεφάλαιο
της ΔΕΛΤΑ, η γαλλική Danone κατέχει ήδη ποσοστό 20%.

Στην εμπορία τροφίμων η αλυσίδα Α-Β Βασιλόπουλος ελέγχεται κατά 50,65% από την
Le Lion. Ειδικότερα, ο «χάρτης» των ξένων συμμετοχών στον κλάδο των τροφίμων
διαμορφώνεται ως εξής: η «άλωση» της Ελαΐς ξεκίνησε από το 1962 με την εξαγορά
του 20% των μετοχών της από τον αγγλοολλανδικών συμφερόντων όμιλο Lipoma –
Unilever, ο οποίος το 1981 απέκτησε τελικά το 51% των μετοχών της εταιρείας. Η
Ελαΐς, με τζίρο που υπερβαίνει τα 54 δισ. δρχ., δραστηριοποιείται στην
παραγωγή και επεξεργασία ελαιουργικών προϊόντων, η Unilever κατέχει σημαντικά
μερίδια στην ελληνική αγορά απορρυπαντικών, ενώ στον όμιλο ανήκουν και τα
επώνυμα παγωτά Algida.

Η σοκολατοποιία Παυλίδης, με συνολικό τζίρο που υπερβαίνει τα 18 δισ. δρχ.,
εξαγοράστηκε πριν από μερικά χρόνια από τον γερμανικών συμφερόντων όμιλο
Jacobs Suchard, ο οποίος κατέχει σήμερα ποσοστό 61%. Με κέρδη προ φόρων 9
εκατ. δρχ. το 1993 η εταιρεία αύξησε την κερδοφορία της κατά 2.843% την αμέσως
επόμενη χρονιά για να φθάσει το 1997 το 1,7 δισ. δρχ., ενώ τα ίδια κεφάλαια
της εταιρείας από τα 183 εκατ. δρχ. το 1993 έφθασαν τα 2 δισ. δρχ.

Η αλυσίδα σούπερ μάρκετ εξαγοράστηκε πριν από μερικά χρόνια από τον βελγικών
συμφερόντων όμιλο Le Lion, ο οποίος κατέχει σήμερα ποσοστό 50,6% των μετοχών
της εταιρείας. Τα καταστήματα της αλυσίδας υπερβαίνουν τα 40 σε ολόκληρη την
Ελλάδα, το προσωπικό της εταιρείας προσεγγίζει τις 3.500, ενώ οι πωλήσεις του
πρώτου τριμήνου του 1999 ανήλθαν στα 34,5 δισ. δρχ., έναντι 28,1 δισ. δρχ.
στην αντίστοιχη περίοδο του 1998.

Η γαλακτοβιομηχανία ΔΕΛΤΑ, που μέσα στο 1999 μετατρέπεται σε εταιρεία
συμμετοχών (Holding), συνήψε στρατηγική συνεργασία με τον γαλλικό όμιλο
Danone, ο οποίος σήμερα κατέχει ποσοστό 20% των μετοχών της ελληνικής
εταιρείας. Η ΔΕΛΤΑ με πληθώρα συμμετοχών σε άλλες εταιρείες τροφίμων διαθέτει
τρεις παραγωγικές μονάδες στην Ελλάδα και άλλες δύο μικρότερες στη Βουλγαρία
και στη Σερβία.

Στη μεταλλουργία

Στον μεταλλουργικό κλάδο ξεχωρίζει η παρουσία της Αλουμίνιον της Ελλάδος που
βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου SFDA, ο
οποίος κατέχει το 61% των μετοχών της εταιρείας.

Η εταιρεία που ιδρύθηκε το 1961 από τη γαλλική Πεσινέ πραγματοποίησε στο πρώτο
τρίμηνο του 1999 πωλήσεις ύψους 24,5 δισ. δρχ., έναντι 20,5 δισ. δρχ. στην
ίδια περίοδο του 1998.

Ο γαλλικός όμιλος που ελέγχει την Αλουμίνιον της Ελλάδος, ελέγχει επίσης και
άλλες δέκα παραγωγικές μονάδες σε διάφορες χώρες του κόσμου. Τα ίδια κεφάλαια
της εταιρείας ανέρχονταν το 1997 στα 72 δισ. δρχ., ενώ κατέχει το 51% της
Επάλμε και το 100% της Δελφοί Δίστομον.

Στην Μπήτρος η European Steel εταιρεία συμμετοχών, με έδρα το Λουξεμβούργο,
κατέχει το 28,1% των μετοχών, αλλά η οικογένεια Μπήτρου, έχει στα «χέρια της»
τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας. Η Μπήτρος, που δραστηριοποιείται στον κλάδο
της εμπορίας αλλά και της μεταποίησης μεταλλουργικών προϊόντων, πραγματοποίησε
στο πρώτο τρίμηνο του έτους πωλήσεις ύψους 4 δισ. δρχ., έναντι 4,7 δισ. στο
αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους.

Στα υλικά συσκευασίας

Η Hellas Can ανήκει κατά 72,8% στην Garnaud Metalbox, που αποτελεί τον
ευρωπαϊκό βραχίονα του αμερικανικού ομίλου Crown, που δραστηριοποιείται στον
χώρο των υλικών συσκευασίας.

Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1965, η διοίκησή της ασκείται από στελέχη της
ευρωπαϊκής μητρικής εταιρείας και διαθέτει σήμερα δύο παραγωγικές μονάδες, με
απασχολούμενο προσωπικό 385 άτομα. Ο τζίρος της εταιρείας ανήλθε στο πρώτο
τρίμηνο του 1999 στα 5,5 δισ. δρχ., έναντι 4,4 δισ. δρχ. στο αντίστοιχο
τρίμηνο του 1998.

Στη Μαΐλης η εταιρεία συμμετοχών Horqueta που εδρεύει στην Ολλανδία κατέχει το
29% των μετοχών, αλλά ο βασικός Έλληνας μέτοχος κ. Μ. Μαΐλης με ποσοστό 37,7%
ασκεί τον πλήρη έλεγχο στο μάνατζμεντ της εταιρείας.

Η Μαΐλης έχει ιδρύσει θυγατρικές εταιρείες με ποσοστά συμμετοχής 100% στη
Βουλγαρία, στη Ρουμανία, στην Πολωνία, στην Τσεχοσλοβακία και στο Βέλγιο και
οι ενοποιημένες πωλήσεις του πρώτου τριμήνου του 1999 ανήλθαν στα 6,7 δισ.
δρχ., έναντι 4,6 δισ. δρχ. πέρυσι στην αντίστοιχη περίοδο.

Στην υφαντουργία

Στον κλάδο της υφαντουργίας, στην εταιρεία Μπριττάνια η γερμανική Klos Otten
κατέχει ποσοστό άνω του 10% και λειτουργεί ως στρατηγικός συνεργάτης,
προμηθεύοντας την ελληνική εταιρεία με νήματα, τα οποία στη συνέχεια
υφασματοποιούνται.

Η Brittania, που πρόσφατα εξαγοράστηκε από τον Όμιλο Κορασίδη, πραγματοποίησε
στο πρώτο τρίμηνο πωλήσεις ύψους 731,5 εκατ. δρχ., έναντι 814 εκατ. δρχ. το
1998, ενώ διαθέτει δύο παραγωγικές μονάδες στις οποίες απασχολούνται 215 άτομα.

Τσιμεντοβιομηχανίες

Στον κλάδο της τσιμεντοβιομηχανίας οι ξένες συμμετοχές είναι ιδιαίτερα
σημαντικές. Στην ΑΓΕΤ Ηρακλής ο βρετανικός όμιλος Blue Circle ετοιμάζεται να
διαδεχθεί τους Ιταλούς της Concretum, εξαγοράζοντας το 54% της εταιρείας,
καθώς και το 74% των Τσιμέντων Χαλκίδος.

Η τσιμεντοβιομηχανία Χάλυψ, με πωλήσεις που κυμαίνονται περί τα 4 δισ. δρχ.
ετησίως, ελέγχεται με ποσοστό 94% από την ιταλική Italcementi.

Η εταιρεία διαθέτει μια παραγωγική μονάδα και ένα λατομείο, ενώ το προσωπικό
της ανέρχεται σε 215 άτομα.

Άλλες συμμετοχές

Στη θυγατρική του γερμανικού ομίλου της Henkel, την Henkel Hellas, ανήκει σε
ποσοστό 51% η εταιρεία παραγωγής και εμπορίας καλλυντικών προϊόντων Rilken. Η
εξαγορά της εταιρείας από τους Έλληνες μετόχους, την οικογένεια Καβαλιεράτου,
έγινε πέρυσι τον Ιούνιο. Η Rilken, με παρουσία και στη Μόσχα μέσω θυγατρικής
που ελέγχει το 100% των μετοχών της, διαθέτει μονάδα παραγωγής στην οποία
απασχολούνται 247 άτομα, ενώ οι πωλήσεις που πραγματοποίησε φέτος στο πρώτο
τρίμηνο ανήλθαν στα 1,7 δισ. δρχ.

Η εταιρεία παραγωγής και εμπορίας ασφαλτικών προϊόντων ΕΣΧΑ ελέγχεται κατά 70%
από τον ολλανδικών συμφερόντων πολυεθνικό όμιλο ESHA Holding. Στον όμιλο
ανήκουν εργοστάσια παραγωγής προϊόντων υγρομόνωσης, που λειτουργούν στην
Ολλανδία, στην Αγγλία, στο Βέλγιο και στη Γερμανία.

Οι πωλήσεις της εταιρείας στο πρώτο τρίμηνο του 1999 ανήλθαν στα 4,5 δισ.
δρχ., έναντι 4 δισ. δρχ. στο αντίστοιχο τρίμηνο του 1998. Στην εταιρεία
Αλκατέλ Καλώδια, η γαλλικών συμφερόντων μητρική εταιρεία ελέγχει το 71,75% των μετοχών.

Η εταιρεία έχει δύο εργοστάσια στη Στυλίδα και στον Βόλο και απασχολεί 311
άτομα. Ο κύκλος εργασιών της ανήλθε το 1997 στα 25,3 δισ. δρχ.