10 απαντήσεις για να ξέρετε σίγουρα τι πρέπει να τρώτε

Ο σάλος που έχει ξεσπάσει τον τελευταίο καιρό με τις διοξίνες και τις
μολυσμένες με AIDS αγελάδες έχει προκαλέσει απόγνωση σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Για μία ακόμα φορά αποδεικνύεται με τον πιο τραγικό τρόπο ότι κανείς δεν
μπορεί να είναι σίγουρος για το τι τρώει

Οι κίνδυνοι παραμονεύουν διαρκώς ακόμα και στα πιο «αθώα» τρόφιμα που βάζουμε
καθημερινά πάνω στο τραπέζι μας. Από το ψωμί και τις σαλάτες μέχρι το
κοτόπουλο και τα ψάρια. Τον κίνδυνο δεν μπορείς ποτέ να τον εξαλείψεις
εντελώς, λένε οι ειδικοί. Το μόνο που μπορεί να γίνει είναι να τον
ελαχιστοποιήσεις όσο το δυνατόν περισσότερο. Παρά τις διαβεβαιώσεις των
υπευθύνων, που εμφανίζονται πάντα καθησυχαστικοί σε τέτοιες περιπτώσεις, τα
ερωτηματικά του κόσμου είναι πολλά.

Τι πρέπει να τρώμε; Πώς μπορούμε να ελέγξουμε την ποιότητα των τροφίμων που
αγοράζουμε; Να εμπιστευόμαστε τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ; Μήπως πρέπει
να ξανασκεφθούμε το θέμα των βιολογικών προϊόντων; «ΤΑ ΝΕΑ» σήμερα απαντούν σε
δέκα ερωτήματα για τη διατροφή μας, σε μία προσπάθεια να ξεδιαλύνουν τη θολή
εικόνα που έχουν όλοι οι καταναλωτές.

1 Η διατροφή μας είναι πιο επικίνδυνη από παλιά;

Αυτό δεν είναι απόλυτο. Τα γουρούνια πριν από τον πόλεμο τρέφονταν πολλές
φορές με τα απόβλητα των αγροκτημάτων και με νερά υπονόμων. Πολλές φορές το
γάλα ήταν φορέας φυματίωσης και από τα κοτόπουλα οι άνθρωποι κολλούσαν τον ιό
της σαλμονέλας. Σήμερα, βέβαια, τα κοτόπουλα συνωστίζονται σε γιγαντιαίους
κλωβούς με τεχνητό φωτισμό και μετά βίας μπορούν να σταθούν στα πόδια τους.
Κίνδυνοι υπάρχουν, αλλά αυτό είναι και το τίμημα του φθηνού κρέατος.

2 Από πού προέρχονται οι νέοι κίνδυνοι της διατροφής μας;

Πρώτα απ’ όλα, από τα αντιβιοτικά. Στην Ευρώπη, το 15% των φαρμάκων, που
παράγει η φαρμακευτική βιομηχανία, καταναλώνονται από τα εκτρεφόμενα ζώα! Οι
καταναλωτές κινδυνεύουν να αναπτύξουν αντιστάσεις σε όλα τα αντιβιοτικά.
Έπειτα από τα περίφημα άλευρα από σφάγια, τα οποία θερμαίνονται στους 133
βαθμούς και θεωρούνται ακίνδυνα ­ από αυτά όμως ξεκίνησε η ασθένειας των
τρελών αγελάδων ­, το να τα απαγορεύσεις είναι μια κουβέντα. Τι μπορεί κανείς
να χρησιμοποιήσει στη θέση τους; Μήπως τη σόγια από την Αμερική που είναι μεταλλαγμένη;

3 Ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι από τα τρόφιμα που καταναλώνουμε;

Τα κρούσματα από τροφική δηλητηρίαση που παρουσιάζονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα
δεν πρέπει να μας κάνουν να ανησυχούμε. Ο κ. Γιάννης Κοσμίδης, που είναι
λοιμωξιολόγος, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, λέει πως κάθε
χρόνο παρουσιάζεται ένας σταθερός αριθμός τέτοιων κρουσμάτων που σχετίζεται
και με τις κλιματολογικές συνθήκες, οι οποίες ευνοούν την ανάπτυξη ορισμένων
μικροβίων. Σε γενικές γραμμές, περισσότερο ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, οι
άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, τα παιδιά και οι έγκυοι.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, το πιο ανησυχητικό είναι η παρουσία στα τρόφιμα
εντομοκτόνων και βαρέων μετάλλων. Όσο για τη διοξίνη, δεν παρουσιάζει
πραγματικό κίνδυνο εκτός εάν καταναλώνει κανείς συχνά και για πολλά χρόνια
μολυσμένα κρέατα.

4 Οι έλεγχοι που γίνονται στα τρόφιμα είναι επαρκείς;

Είναι στο μέτρο του δυνατού, λέει η γενική γραμματέας Καταναλωτή κ. Χριστίνα
Παπανικολάου. Στη διάρκεια της περσινής χρονιάς οι αστυκτηνίατροι του
υπουργείου Γεωργίας πραγματοποίησαν 83.000 ελέγχους σε ολόκληρη τη χώρα.
Προσεκτικοί, όμως, πρέπει να είναι και οι καταναλωτές, όταν καθαρίζουν και
μαγειρεύουν τα τρόφιμα.

5 Μπορούμε να εμπιστευόμαστε τις μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων;

Αυτό μπορεί να είναι καλή ιδέα, μια και κανένα μεγάλο κατάστημα δεν θέλει να
διακινδυνεύσει τη φήμη του, πουλώντας ύποπτα προϊόντα. Το σύνθημα είναι: να
αποσύρεται αμέσως οποιοδήποτε προϊόν μπορεί να προκαλέσει οποιαδήποτε
αμφιβολία. Αυτό που απασχολεί τώρα τα καταστήματα είναι η εφαρμογή ενός
συστήματος που θα μπορεί να ελέγχει όλα τα στάδια παραγωγής ενός προϊόντος,
ώστε να εντοπίζεται εύκολα κάθε φορά το πού βρίσκεται το πρόβλημα.

6 Πώς μπορούμε να αποκρυπτογραφούμε τις ετικέτες;

Πολλές χρήσιμες πληροφορίες μπορούμε να μάθουμε από τις ετικέτες. Αν
κοιτάξουμε καλύτερα, μπορούμε μερικές φορές να μάθουμε και τον τόπο παραγωγής.
Προσοχή, όμως: αν το προϊόν υπέστη τροποποιήσεις, αναφέρεται μόνον ο τόπος της
τελευταίας τροποποίησης. Επιπλέον, ο κατάλογος των συστατικών δεν είναι ποτέ
πλήρης. Αν ένα συστατικό αντιστοιχεί σε λιγότερο από 25% του τελικού
προϊόντος, ο παραγωγός δεν έχει υποχρέωση να το αναφέρει.

7 Γιατί πρέπει να προτιμάμε τα προϊόντα με σήμα ποιότητας;

Στο σήμα ποιότητας που έχουν τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά
αναγράφεται η προέλευση του προϊόντος, η ημερομηνία παραγωγής και λήξης, τα
συστατικά που περιέχει. Η μεταποιητική βιομηχανία της χώρας μας ακολουθεί όλα
τα συστήματα ελέγχου και προδιαγραφών ασφαλείας (ISO, HACCP), αλλά αυτό που
πρέπει να ξέρουμε όλοι μας είναι ότι σε καμία χώρα του κόσμου δεν έχει
εφευρεθεί το σύστημα εκείνο που εξαλείφει πλήρως και τον παραμικρό κίνδυνο.

8 Ένα ακριβότερο προϊόν είναι και πιο ασφαλές;

Η τιμή ενός προϊόντος είναι υψηλότερη, όταν το ζώο εκτρέφεται για μεγαλύτερο
διάστημα και όταν οι ζωοτροφές που χρησιμοποιούνται είναι καλύτερης ποιότητας.

9 Η κατανάλωση βιολογικών προϊόντων αποτελεί εγγύηση;

Τη μέγιστη δυνατή, εφόσον είναι πιστοποιημένα, απαντά ο διευθυντής του
ελληνικού γραφείου της Γκρίνπις κ. Στέλιος Ψωμάς. Τα προϊόντα αυτά παράγονται
με ήπιο τρόπο, χωρίς τη χρήση τοξικών και αγροχημικών ουσιών. Η μόνη
επιβάρυνση που μπορεί να έχουν είναι εξαιτίας της μόλυνσης του περιβάλλοντος.
Χαρακτηριστικά, έχει αποδειχθεί ότι το βιολογικό λάδι που παρασκευάζεται στην
Ελλάδα περιέχει λιγότερες ποσότητες φυτοφαρμάκων απ’ ό,τι το κανονικό λάδι.

10 Πρέπει να γίνουμε φυτοφάγοι;

Σύμφωνα με μία μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από πέντε χρόνια στη Βρετανική
Ιατρική Επιθεώρηση, οι φυτοφάγοι ζουν περισσότερο και αντιμετωπίζουν
λιγότερους κινδύνους για καρκίνο ή άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις. Οι σημερινοί
φυτοφάγοι είναι νεαρής ηλικίας άτομα, που αποφεύγουν το κρέας και τα ζωικά
λίπη. Μερικές φορές είναι άνθρωποι που έχουν επιζήσει ύστερα από μία σοβαρή
ασθένεια ή οπαδοί ανατολικών φιλοσοφιών που αρνούνται «να τρώνε πτώματα». Για
πολλούς από αυτούς, η φυτοφαγία δεν είναι μόνο ένας τρόπος διατροφής, αλλά κι
ένας τρόπος να ζουν με λιγότερο στρες.

Ανάρπαστα γίνονται τα ελληνικά γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα από τους Ευρωπαίους καταναλωτές, με αποτέλεσμα μεγάλες αλυσίδες σούπερ-μάρκετ να έχουν αποφασίσει να αυξήσουν τις εισαγωγές εμπορευμάτων από τη χώρα μας

Διέξοδο προς την αγορά ελληνικών προϊόντων αναζητούν τώρα χιλιάδες Ευρωπαίοι
καταναλωτές. Γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα γίνονται ανάρπαστα και
μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης έχουν αποφασίσει
να αυξήσουν τις εισαγωγές εμπορευμάτων τους από την Ελλάδα.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στο Βέλγιο, όπου εμφανίστηκε πριν από λίγο καιρό το
πρόβλημα με τις διοξίνες στις ζωοτροφές, υπάρχουν δεκάδες ελληνικές σημαίες
που κυματίζουν έξω από σούπερ μάρκετ «διαλαλώντας» με τον τρόπο αυτό την
εγγυημένη ποιότητα των ελληνικών τους προϊόντων.

Μια τέτοια αλυσίδα στο Βέλγιο είναι η GB, που ο κύκλος των εργασιών της
υπερβαίνει τα 600 δισεκατομμύρια δραχμές τον χρόνο. Οι υπεύθυνοι της αλυσίδας
έχουν αναρτήσει έξω από 300 καταστήματά τους την ελληνική σημαία και, όπως
λέει μάλιστα στα «ΝΕΑ» η διευθύντρια των δημοσίων σχέσεων της εταιρείας κ.
Γενοβέφα Μπρενσίλ, «η προοπτική της ένταξης της Ελλάδας στην ΟΝΕ μπορεί να
δημιουργήσει τις προοπτικές για ακόμη μεγαλύτερη προώθηση στο Βέλγιο των
ελληνικών προϊόντων». Στα καταστήματα της GB πωλούνται προϊόντα όπως το
τζατζίκι, η φέτα, οι ελιές, ελληνικά κρέατα και αυγά, ενώ υπάρχουν και έτοιμα
φαγητά όπως ο μουσακάς.

Στα βήματα της GB βρίσκεται μία ακόμα μεγάλη βελγική αλυσίδα σούπερ μάρκετ, η
Delhaise de Lion, που διαθέτει περισσότερα από 250 καταστήματα σε ολόκληρη τη
χώρα. «Είμαστε αναγκασμένοι να αναδεικνύουμε όλο και περισσότερο τα ελληνικά
προϊόντα, αφού βλέπουμε ότι οι πελάτες μας τα ζητούν συνεχώς», λέει ο
εμπορικός διευθυντής της εταιρείας κ. Βαν ντε Φλιτ. Οι Βέλγοι καταναλωτές που
επισκέπτονται τις ημέρες αυτές τα συγκεκριμένα σούπερ μάρκετ βλέπουν τα ράφια
γεμάτα με διάφορα είδη φέτας, ταραμά, ελληνικά κρασιά, ενώ αργότερα
«σκοπεύουμε να εισαγάγουμε και ελληνικά κατεψυγμένα ψάρια».

Μπροστά σ’ αυτό το φαινόμενο, οι ελληνικές εταιρείες παραγωγής τυροκομικών και
γαλακτοκομικών προϊόντων δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προχωρήσουν τις
επόμενες ημέρες σε καινούργιες εξαγωγές προϊόντων τους προς τις χώρες της
Ευρώπης. «Αν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές συνεχίσουν με τους ίδιους ρυθμούς να
ζητούν ελληνικά προϊόντα, τότε είναι δεδομένο πως θα προχωρήσουμε σε επιπλέον
εξαγωγές», λέει στα «ΝΕΑ» ο γενικός διευθυντής της ΜΕΒΓΑΛ κ. Θανάσης Κράβας.
Προχθές το μεσημέρι ο κ. Κράβας ενημερώθηκε τηλεφωνικά από τον αντιπρόσωπό του
στο Λονδίνο για την κατάσταση που επικρατεί εκεί. Η εικόνα που σχημάτισε ήταν
ότι οι Άγγλοι που ψωνίζουν από μεγάλα σούπερ μάρκετ, όπως η αλυσίδα Safeway,
στρέφονται τώρα ακόμα περισσότερα στην αγορά ελληνικών τυριών και γιαουρτιών.
«Η χώρα μας εδώ και πολλά χρόνια έχει λανσάρει το λευκό γιαούρτι. Το γεγονός
αυτό στα μάτια των ξένων έχει συνδεθεί και με την καθαρότητα του συγκεκριμένου
προϊόντος. Και τώρα, ύστερα από όλον αυτό τον σάλο που έχει ξεσπάσει, θεωρούν
εύλογα τα ελληνικά γαλακτοκομικά προϊόντα ως εγγύηση για τη διατροφή τους».

Από την άλλη πλευρά στα γραφεία της ΦΑΓΕ, οι παραγγελίες από την Ευρώπη
παρουσιάζουν αυξητική τάση, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο γενικός διευθυντής της
εταιρείας κ. Γιάννης Γρανίτσας. Ο κ. Γρανίτσας εντοπίζει κυρίως τη ζήτηση στην
Αγγλία, τη Γερμανία και τη Γαλλία και επισημαίνει «πως όσα έχουν συμβεί τον
τελευταίο καιρό, αποτελούν μια πολύ ευνοϊκή συγκυρία για τα ελληνικά προϊόντα,
που διακρίνονται από έναν υψηλότατο βαθμό ποιότητας».

Αυτό που μένει τώρα, είναι να γίνει από ελληνικής πλευράς μια καμπάνια για την
ποιότητα των προϊόντων μας, όπως λέει η γενική γραμματέας Καταναλωτή κ.
Χριστίνα Παπανικολάου. «Έχουμε τη μεσογειακή δίαιτα, το λάδι και τα χόρτα που
είναι ό,τι πιο υγιεινό για τον ανθρώπινο οργανισμό. Για ποιο λόγο να μην το
μεταδώσουμε αυτό προς τα έξω, τη στιγμή που τώρα τόσα και τόσα πράγματα
ακούγονται για τους κινδύνους στη διατροφή μας;».

Η ΕΣΗΕΑ

«Απαράδεκτη» χαρακτηρίζει η ΕΣΗΕΑ την επιστολή που έστειλε ο Σύνδεσμος
Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων στον υπουργό Ανάπτυξης κ. Ευάγγελο Βενιζέλο,
ζητώντας του να παρέμβει στα ΜΜΕ σχετικά με την υπόθεση των διοξινών. Όπως
αναφέρεται σε χθεσινή ανακοίνωση τής ΕΣΗΕΑ, «κανένας υπουργός και κανένας
σύνδεσμος δεν δικαιούται να παρεμβαίνει στη λειτουργία των ΜΜΕ». «Ο Τύπος και
τα ΜΜΕ», προστίθεται στην ίδια ανακοίνωση, «έπαιξαν σημαντικό ρόλο ως προς την
ευαισθητοποίηση της ελληνικής κοινής γνώμης, προκειμένου να προστατευτεί η
υγεία του λαού».