Πολλές μικρομεσαίες για την Τρίτη Αγορά

Ήρθε η ώρα και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να περάσουν το κατώφλι της
οδού Σοφοκλέους και να αντλήσουν κεφάλαια. Ταυτόχρονα, όμως, η ανάπτυξη των
επιχειρήσεων και της ελληνικής κεφαλαιαγοράς απαιτεί και την αξιοποίηση της
αγοράς εταιρικών ομολόγων, ως εναλλακτική μορφή χρηματοδότησης των επιχειρήσεων

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, καθηγητής κ. Σταύρος Θωμαδάκης

Η αυξημένη ζήτηση μετοχών και η μεγάλη ανάπτυξη του ελληνικού Χρηματιστηρίου
ελκύει ολοένα και περισσότερες εταιρείες στην οδό Σοφοκλέους για την άντληση
επιχειρηματικών κεφαλαίων με αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων και με νέες
εισαγωγές.

Τώρα, οι πόρτες του Χρηματιστηρίου ανοίγουν και για μικρότερες εταιρείες,
δηλαδή για εκείνες που έχουν μετοχικό κεφάλαιο μικρότερο των 500 εκατ.
δραχμών, που είναι το όριο εισαγωγής στην Παράλληλη Αγορά. Η δυνατότητα αυτή
δίνεται με τη δημιουργία της «Μικρής» ή της «Τρίτης Αγοράς», στην οποία
προχωράει με γρήγορους ρυθμούς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας. «Η Τρίτη Αγορά
που πρόκειται να δημιουργηθεί αποτελεί μια πρωτοβουλία, η οποία, ήδη έχει
ξεκινήσει σε πάρα πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», τονίζει στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς καθηγητής κ. Σταύρος
Θωμαδάκης και αναφέρει ενδεικτικά τις πολλαπλές αγορές που υπάρχουν ήδη στην
Αγγλία και τη μεγάλη επιτυχία της «Νέας Αγοράς» στη Γαλλία, η οποία
απευθύνεται σε δυναμικές μικρές και νέες επιχειρήσεις.

Όπως εξηγεί ο κ. Θωμαδάκης, «η δημιουργία Τρίτων Αγορών είναι αποτέλεσμα δύο
ρευμάτων που επικρατούν στην Ευρώπη: Το ένα αφορά το Χρηματιστήριο ως
μηχανισμό χρηματοδότησης με κοινωνικό ώφελος, καθώς διευρύνεται η διαφάνεια
και η συμμετοχή του ευρέος επενδυτικού κοινού στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων.
Το δεύτερο αφορά στην τόνωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν
κρίσιμο τομέα της Οικονομίας τόσο για την απασχόληση όσο για την ανάπτυξη.
Εκεί που συναντιούνται αυτά τα δύο ρεύματα έχουμε τη δημιουργία των Τρίτων
Αγορών.

Το ίδιο συνέβη και στην Ελλάδα. Άλλωστε», προσθέτει, ο κ. Θωμαδάκης, «στην
Ελλάδα υπάρχουν πάρα πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις». Σε σχετική ερώτηση για
το κατά πόσον είναι υγιές φαινόμενο η πληθώρα των αιτήσεων εισαγωγής στο
Χρηματιστήριο, οι οποίες σήμερα αριθμούν περίπου 30, και η δυνατότητα
εισαγωγής στο Χρηματιστήριο μικρών εταιρειών, ο κ. Θωμαδάκης επισημαίνει ότι
«πρέπει κάποτε, αφού μιλάμε για την ανάπτυξη του χρηματοοικονομικού τομέα, να
εγκαταλείψουμε τον «ρατσισμό» των κλάδων.

Δεν υπάρχουν ευγενείς και μη ευγενείς κλάδοι. Καθοριστικό σημείο είναι η
κερδοφορία και από τη στιγμή που μια επιχείρηση πληροί τους όρους εισαγωγής
και τηρεί τις υποχρεώσεις της προς το επενδυτικό κοινό, όπως προβλέπει ο
νόμος, δεν τίθεται θέμα».

Ο «συνωστισμός»

Αρκετοί υποστηρίζουν ότι ο «συνωστισμός» των εταιρειών για εισαγωγή στο
Χρηματιστήριο και για αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων οφείλεται όχι μόνο στη
μεγάλη ζήτηση μετοχών, αλλά και στους ελαστικότερους όρους, όπως αυτοί
προβλέπονται από τον σχετικό νόμο που ψηφίστηκε το φθινόπωρο του 1998. Σε αυτό
ο κ. Θωμαδάκης απαντάει ότι «άλλοι όροι έγιναν πιο αυστηροί και άλλοι πιο
χαλαροί ώστε το θεσμικό πλάισιο να εκσυγχρονιστεί και να απαιτήσει ευελιξία.

Για παράδειγμα, αυξήθηκε το όριο του μετοχικού κεφαλαίου για την εισαγωγή
εταιρειών στην Κύρια Αγορά και στην Παράλληλη Αγορά σε 2 δισ. δραχμές και 500
εκατ. δραχμές, αντίστοιχα, από 500 εκατ. δραχμές και 100 εκατ. δραχμές που
ίσχυε προηγουμένως. Από την άλλη, μειώθηκαν τα απαιτούμενα χρόνια κερδοφορίας
πριν την εισαγωγή, τα οποία από 5 έτη για την Κύρια Αγορά και από 3 έτη για
την Παράλληλη Αγορά μειώθηκαν σε 3 έτη και 1-2 έτη αντίστοιχα.

Θεσμοθετήθηκαν, επίσης, αυστηρές διαδικασίες μέσω του Κανονισμού Αναδοχών.
Επομένως, πιστεύω ότι δεν είναι πιο χαλαροί οι όροι εισαγωγής των εταιρειών
και των αυξήσεων μετοχικών κεφαλαίων σήμερα, στο σύνολό τους».

Άντληση κεφαλαίων

Το συνολικό ποσό των αντληθέντων κεφαλαίων κατά το 1998 από την Κύρια και την
Παράλληλη Αγορά, καθώς και από τις μετατάξεις εταιρειών από την Παράλληλη στην
Κύρια Αγορά, ανήλθε σε 417 δισ. δραχμές. Τα ποσά είναι μεγάλα και ο ρυθμός
εισαγωγής νέων εταιρειών υπολογίζεται σε 2-3 επιχειρήσεις τον μήνα.
Ταυτόχρονα, εκκρεμούν περίπου 30 αιτήσεις εισαγωγής στο Χρηματιστήριο. Μήπως
αυτός ο ρυθμός εισαγωγής, το ποσό άντλησης κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο, δεν
είναι υγιής; Μήπως, επίσης, ο μεγάλος όγκος εγκρίσεων μειώνει την
αποτελεσματικότητα του ελέγχου από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς;

Στο πρώτο ερώτημα ο κ. Θωμαδάκης απαντά λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «εμείς δεν
κρίνουμε ποιος είναι υγιής ρυθμός και ποιος όχι». Στο δεύτερο απαντάει ότι
«δεν κάνουμε εκπτώσεις στο μέγεθος και στην επιμέλεια των ελέγχων. Μάλιστα,
ορισμένοι μάς κατηγορούν ότι καθυστερούμε διότι είμαστε γραφειοκράτες. Δεν
καθυστερούμε γι’ αυτόν τον λόγο. Η καθυστέρηση οφείλεται στον μεγάλο όγκο και
στην πρόταση μας, ώστε να μην υποκύψουμε στην πίεση του φόρτου εργασίας και
χαλαρώσουμε τον έλεγχο».

Στο σημείο αυτό, ο κ. Θωμαδάκης επισημαίνει ακόμη ότι η άνοδος των τιμών των
μετοχών ήταν φυσικό να επιφέρει προσφορά «νέων τίτλων» με νέες εισαγωγές και
με αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων. Από την άλλη πλευρά, αυτή η προσφορά παίζει
εξισορροπητικό ρόλο στη ζήτηση. Σε σχετικό ερώτημα για το αν η αυξημένη
προσφορά θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών των μετοχών, λόγω της ικανοποίησης
της ζήτησης, ο κ. Θωμαδάκης απάντησε: «Η αγορά μόνη της επιλέγει τον σωστό
χρόνο τόσο στη ζήτηση όσο και στη προσφορά μετοχών».

Ο έλεγχος συνίσταται στην πληρότητα, την εγκυρότητα, τη σαφήνεια και την
επάρκεια των πληροφοριών για τον επενδυτή. Αφού, όμως, πραγματοποιηθούν οι
δημόσιες εγγραφές και αντληθούν τα κεφάλαια, ο έλεγχος συνεχίζεται για να
εντοπιστούν πιθανές αποκλίσεις στη χρήση τους.

Πρόκειται για μια χρονοβόρα διαδικασία, καθώς υπάρχει μια χρονική υστέρηση 2-3
ετών στη χρήση των κεφαλαίων από την ημέρα της άντλησής τους. «Ελέγχουμε»,
τονίζει ο κ. Θωμαδάκης, «αν τηρούν την υποχρέωση που έχουν οι εταιρείες να
ενημερώνουν την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για την πορεία των επενδύσεών τους.

Έχουν διαπιστωθεί αποκλίσεις σε ελάχιστες περιπτώσεις έχουν παρατηρηθεί
αυταπόδεικτες παραβάσεις. Όμως, με την έναρξη ελέγχών, οι επιχειρήσεις
σπεύδουν να συμμορφωθούν. Και αυτό έχει σημασία. Επίσης, πρέπει να εξετάζουμε
το κατά πόσον οι αποκλίσεις είναι θεμιτές ή αθέμιτες. Θεμιτές αποκλίσεις
μπορούν να προέλθουν από αλλαγές στην οικονομία, στην αγορά και στο περιβάλλον».

Δανεισμός και Χρηματιστήριο

Όσον αφορά για το κατά πόσον είναι υγιής αυτός ο «συνωστισμός» για άντληση
κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο έναντι του τραπεζικού δανεισμού, όταν μάλιστα
παρατηρείται σημαντική μείωση των επιτοκίων, ο κ. Θωμαδάκης υποστηρίζει ότι
«αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι φυσιολογικό, δεδομένης της μεγάλης αύξησης
των τιμών των μετοχών και της μείωσης των επιτοκίων.

Είναι υγιής η άντληση κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο». Στο σημείο αυτό, ο κ.
Θωμαδάκης διευκρινίζει ότι η σύγκριση πρέπει να γίνεται μεταξύ του
μεσομακροχρόνιου τραπεζικού δανεισμού και της άντλησης επιχειρηματικών
κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο και προσθέτει: «Η άντληση κεφαλαίων από το
Χρηματιστήριο οδηγεί σε αύξηση της διαφάνειας. Οι υποχρεώσεις της εταιρείας
που αντλεί κεφάλαια από το Χρηματιστήριο είναι τυποποιημένες και πολύ σαφείς
και είναι υποχρεώσεις διαφάνειας και ενημέρωσης του επενδυτικού κοινού». «Η
άντληση κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο έχει εξυγιαντικό χαρακτήρα»,
υποστηρίζει ο κ. Θωμαδάκης και εξηγεί ότι «οι εταιρείες που καταφεύγουν στην
άντληση κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο, το κάνουν για εξυγίανση της
κεφαλαιακής διάρθρωσής τους, ενώ ταυτόχρονα είναι υποχρεωμένες να δίνουν στη
δημοσιότητα πληροφορίες σχετικά με τα σχέδιά τους κ.λπ. Κάτι το οποίο δεν
συμβαίνει με τον τραπεζικό δανεισμό».

Έκδοση ομολόγων

Για την άντληση κεφαλαίων μέσω έκδοσης ομολογιών ο κ. Θωμαδάκης τονίζει ότι
«αυτός ο τρόπος χρηματοδότησης είναι συγκρίσιμος με την άντληση κεφαλαίων με
μετοχές. Η φυσιολογική ανάπτυξη των επιχειρήσεων και της ελληνικής
κεφαλαιαγοράς μάς οδηγεί στην ύπαρξη ενός μεγάλου κενού: στην υπανάπτυξη ενός
εργαλείου χρηματοδότησης μέσω Χρηματιστηρίου με διαπραγματεύσιμα ομόλογα.

Πρόκειται για έναν τομέα ο οποίος υπόσχεται πολλά και πρέπει να αναπτυχθεί». Ο
λόγος για τον οποίο δεν έχει αναπτυχθεί η αγορά επιχειρηματικών ομολόγων στην
Ελλάδα συνίσταται «στο υψηλό δημόσιο χρέος της Ελλάδος, λόγω του οποίου για
πολλά χρόνια κυριαρχούσαν οι τίτλοι του Δημοσίου εκτοπίζοντας τα εταιρικά
ομόλογα. Τώρα που το δημόσιο χρέος συγκρατείται και μειώνεται, πιστεύω ότι
είναι η κατάλληλη στιγμή να αρχίσουν φορείς της αγοράς να προσανατολίζονται
τον τομέα αυτόν».

Οκ. Σταύρος Θωμαδάκης είναι σήμερα πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες (YALE, Β.Α.) και Χρηματοοικονομική (ΜΙΤ, Μ.Sc.,
Ph.D.). Έχει διδάξει επί πολλά χρόνια στο City University of New York και ως
επισκέπτης καθηγητής στο ΜΙΤ. Είναι καθηγητής Οικονομικής των Επιχειρήσεων και
Χρηματοοικονομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και διευθυντής του αντίστοιχου
τομέα. Επίσης, είναι συγγραφέας δύο βιβλίων και επιμελητής έκδοσης δύο
συλλογικών τόμων. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά,
στους τομείς της Χρηματοοικονομικής, Τραπεζικής, Βιομηχανικής και Οικονομικής
Ιστορίας. Ακόμη, έχει διατελέσει μέλος της Επιτροπής Αγγελόπουλου (1989-’90),
της Νομισματικής Επιτροπής της Ε.Ε. (1982-’84), του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής
Τράπεζας Επενδύσεων και της Εμπορικής Τράπεζας, οικονομικός σύμβουλος της
Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών και πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΠΕ.