Ευέλικτες προσλήψεις

Τα θέματα των προσλήψεων και των προμηθειών θα είναι τα επόμενα στα οποία
προγραμματίζει να παρέμβει η κυβέρνηση για να βελτιώσει τον τρόπο λειτουργίας
και την ανταγωνιστικότητα των Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών (ΔΕΚΟ)..
Αυτό προκύπτει από τη συζήτηση που έγινε την περασμένη Δευτέρα στο υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας, μεταξύ του υπουργού κ. Γ. Παπαντωνίου και των διοικήσεων
των ΔΕΚΟ, οι οποίες έθεσαν τα θέματα αυτά, αποσπώντας την υπόσχεση ότι θα
ρυθμισθούν στο προσεχές διάστημα. Ο κ. Παπαντωνίου προχώρησε, όπως είναι
γνωστό, τη Δευτέρα στη ρύθμιση του πρώτου «πακέτου» προβλημάτων που
αντιμετωπίζουν οι μετοχοποιημένες και άρα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό ΔΕΚΟ.
Όπως ανακοίνωσε ο ίδιος, αποφασίσθηκε η εξαίρεση των συγκεκριμένων ΔΕΚΟ από
τον Ν. 2414/96 και ειδικότερα από τις διατάξεις του που αφορούν τον διορισμό
του διευθύνοντος συμβούλου τους και την έγκριση του επιχειρησιακού τους σχεδίου.

Αιτήματα από ΔΕΚΟ

Η ρύθμιση αυτή ικανοποιεί πράγματι πάγια αιτήματα των διοικήσεων των ΔΕΚΟ, που
γίνονται όλο και πιο επιτακτικά, όσο υποχρεώνονται να λειτουργούν σε συνθήκες
ελεύθερου ανταγωνισμού, λόγω της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας. Όμως, τα
προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τα σχετικά αιτήματα που έχουν θέσει στο
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και τα άλλα εποπτεύοντα υπουργεία δεν σταματούν
εδώ. Ειδικότερα:

1. Για το θέμα των προσλήψεων έχουν ζητήσει ­ και το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας έχει συμφωνήσει ­ μεγαλύτερη ευελιξία και εξαίρεση από τις
διατάξεις του νόμου Πεπονή, ιδίως για τα εξειδικευμένα στελέχη. Όπως
υποστηρίζουν, οι διαδικασίες του ΑΣΕΠ μπορεί να προσέφεραν το πράγματι
πολύτιμο χαρακτηριστικό της διαφάνειας, αλλά στερούν τη δυνατότητα ταχύτητας
και ευελιξίας, που είναι απαραίτητη για την κάλυψη στελεχικών κενών στις ΔΕΚΟ.
Ο κ. Παπαντωνίου είπε ότι το θέμα αυτό θα ρυθμισθεί στο πλαίσιο μιας
γενικότερης τροποποίησης του νόμου Πεπονή, την οποία προωθεί το υπουργείο Προεδρίας.

2. Για τις κρατικές προμήθειες, το πρόβλημα είναι αντίστοιχο. Οι διοικήσεις
των ΔΕΚΟ επεσήμαναν ότι ο κεντρικός έλεγχος του συστήματος έχει σαν αποτέλεσμα
να φτάνουν κάθε χρόνο τον Ιούνιο να αποφασίζονται οι προμήθειες που θα γίνουν,
με αποτέλεσμα να μην μπορούν να καλυφθούν επιτακτικές ανάγκες τους. Και για το
θέμα αυτό συμφωνήθηκε ότι θα υπάρξει ρύθμιση, στο πλαίσιο, όμως, μιας
γενικότερης αναμόρφωσης του συστήματος κρατικών προμηθειών.

Αρχικώς, οι προθέσεις του ΥΠΕΘΟ ήταν να ρυθμισθούν και αυτά τα δύο ζητήματα με
το νομοσχέδιο που θα καταθέσει για την εξαίρεση των ΔΕΚΟ από τον Ν. 2414/96.
Τελικώς, αποφασίσθηκε να μη γίνει αυτό, αφού εκκρεμούν γενικότερες
μεταρρυθμίσεις στα θέματα των προσλήψεων και των κρατικών προμηθειών. Όμως,
αυτό σημαίνει ότι ίσως θα χαθεί πολύς χρόνος, μέχρις ότου μπορέσουν οι ΔΕΚΟ να
αποκτήσουν όλο το θεσμικό εκείνο πλαίσιο που θα τους επιτρέψει να
λειτουργήσουν ανταγωνιστικά.

Η λειτουργία των ΔΕΚΟ με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, πάντως, δεν είναι απλή
υπόθεση και δεν εξασφαλίζεται μόνο με νομοθετικές ρυθμίσεις. Στο υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας, βεβαίως, υποστηρίζουν ότι οι διαδικασίες που καθιερώθηκαν
με τον Ν. 2414/96 αποτέλεσαν ένα σημαντικό βήμα σ’ αυτή την κατεύθυνση.
Συγκεκριμένα, επισημαίνουν ότι η κατάρτιση επιχειρησιακών σχεδίων, με
συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους, η επιλογή των διοικήσεων με προκήρυξη
διαγωνισμών, αλλά και οι χάρτες δικαιωμάτων των καταναλωτών άλλαξαν το
περιβάλλον, στο οποίο λειτουργούσαν μέχρι τότε οι δημόσιες επιχειρήσεις. Η
τροποποίηση του νόμου, που ανακοινώθηκε την περασμένη Δευτέρα, αποτελεί ένα
δεύτερο σημαντικό βήμα σ’ αυτή την κατεύθυνση, υποστηρίζουν στο ΥΠΕΘΟ. Για τις
εισηγμένες στο Χρηματιστήριο ΔΕΚΟ, στις οποίες θα περιλαμβάνονται αύριο όλες
οι κερδοφόρες, η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι θα έχουν λόγο στην επιλογή των
διοικήσεών τους και οι ιδιώτες μέτοχοι, μέσω της γενικής συνέλευσης. Επίσης,
οι συγκεκριμένες ΔΕΚΟ θα τροποποιούν πλέον μόνες τους τα επιχειρησιακά τους
σχέδια, χωρίς να απαιτείται η έγκριση του εποπτεύοντος υπουργείου και χωρίς να
είναι υποχρεωμένες να ανακοινώνουν τις τροποποιήσεις αυτές. Αυτό τους δίνει τη
δυνατότητα σχεδιασμού μακριά από τα μάτια των ανταγωνιστών τους, όπως κάνει
κάθε ιδιωτική επιχείρηση.

Ο ΟΤΕ

Σημειώνεται ότι η πλέον εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό ΔΕΚΟ, ο ΟΤΕ, δεν έχει
υποβάλει επιχειρησιακό σχέδιο ακριβώς για να αποφύγει τη δημοσιοποίησή του.
Κάποια γενικά στοιχεία του σχεδιασμού του θα περιληφθούν, τώρα, στο
ενημερωτικό δελτίο που θα υποβάλει για την τέταρτη μετοχοποίησή του. Πάντως,
παρά τους ισχυρισμούς του ΥΠΕΘΟ, γεγονός παραμένει ότι οι ΔΕΚΟ δεν έχουν
πραγματικά μεταμορφωθεί σε σύγχρονες επιχειρήσεις, με αποτελεσματική
οικονομικά λειτουργία και υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης των πελατών τους. Αυτό
δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι τη λύση θα μπορούσε να τη δώσει ένας ιδιώτης
μάνατζερ. Το μοντέλο αυτό έχει δοκιμαστεί και έχει σε αρκετές περιπτώσεις
αποτύχει. Όμως, για να μπορέσουν οι ΔΕΚΟ να λειτουργήσουν αποτελεσματικά
πρέπει να γίνουν τομές σε ευαίσθητα θέματα, όπως οι κανονισμοί προσωπικού
τους. Κι αυτό είναι κάτι που θα έχει ενδεχομένως πολιτικό κόστος και συνεπώς
δύσκολα θα το κινούσε η κυβέρνηση σε μια προεκλογική χρονιά.

Ο ιδιώτης μάνατζερ

Από την άλλη πλευρά, η λύση του ιδιώτη μάνατζερ, δηλαδή του «στρατηγικού
επενδυτή», είναι κάτι που δεν εξετάζει επί του παρόντος η κυβέρνηση. Όπως
υποστηρίζεται από αρμόδια στελέχη, η λύση αυτή ίσως ταιριάζει σε επιχειρήσεις
που αντιμετωπίζουν άμεσο πρόβλημα, όπως η Ολυμπιακή, για την οποία πράγματι
έγινε μια τέτοια επιλογή. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι ταιριάζει σε όλες τις ΔΕΚΟ.

Στους συναρμόδιους υπουργούς για διατύπωση
ενδεχόμενων παρατηρήσεων έχει στείλει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Γ.
Παπαντωνίου τις νομοθετικές ρυθμίσεις που ανακοίνωσε την περασμένη Δευτέρα για
την τροποποίηση του ν. 2414/96, για τον «Εκσυγχρονισμό των Δημοσίων Επιχειρήσεων».

Με τις ρυθμίσεις αυτές:

1. Εξαιρούνται από τις διατάξεις του ν. 2414/96 οι επιχειρήσεις των
οποίων ένα ποσοστό μετοχών 25%-50% διατίθεται σε ιδιώτες επενδυτές. Επίσης,
δίνεται η δυνατότητα στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις να τροποποιούν τα
καταστατικά τους χωρίς νόμο. Ορίζεται, ωστόσο, ότι τα δικαιώματα που
κατοχυρώνονται είτε με διατάξεις νόμων είτε με τα καταστατικά τους, δεν
μπορούν να θιγούν. Επίσης, εξακολουθούν να εφαρμόζονται στις συγκεκριμένες
επιχειρήσεις οι διατάξεις του ν. 2414/96 που αφορούν τον χάρτη των καταναλωτών
και τα δικαιώματα των εργαζομένων.

2. Οι τροποποιήσεις των καταστατικών των ΔΕΚΟ μπορούν να γίνονται πλέον
με απόφαση των γενικών συνελεύσεών τους, όπως γίνεται σε όλες τις Ανώνυμες Εταιρείες.

3. Προβλέπεται η δυνατότητα λειτουργίας των διοικητικών συμβουλίων των
δημοσίων επιχειρήσεων με σύνθεση 7μελή ως 13μελή (αντί της 11μελούς που
προβλεπόταν μέχρι τώρα). Αυτή η ρύθμιση «φωτογραφίζει» τον ΟΤΕ, στου οποίου το
διοικητικό συμβούλιο θα εκπροσωπηθούν έτσι οι μέτοχοι της μειοψηφίας.