Robert Skindelsky Κλίντον και Μπλερ ανιστόρητοι

«Ο Κλίντον και ο Μπλερ είναι αφελή, ανιστόρητα παιδιά που παίζουν με τη
φωτιά, με κίνδυνο να αναφλεχθούμε όλοι», είπε με ένταση ο Ρόμπερτ Σκιντέλσκι.
«Μέχρι τώρα, έχουν καταφέρει να μετατρέψουν έναν εμφύλιο πόλεμο, που
διεξαγόταν σε ένα μικρό κομμάτι μιας Βαλκανικής χώρας, σε γενικευμένη σύρραξη
που έχει αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια κοινότητα και που, εάν συνεχιστεί,
κινδυνεύει να μας βυθίσει όλους στην καταστροφή».

«Ηθικός ιμπεριαλισμός». Με αυτόν τον όρο χαρακτήρισε την επιθετική στάση Βρετανών και Αμερικανών στο Κοσσυφοπέδιο ο διαπρεπής πολιτικός και ιστορικός Ρόμπερτ Σκιντέλσκι

«Ο επιθετικός πόλεμος του ΝΑΤΟ κατά της Σερβίας γελοιοποιεί κάθε έννοια
διεθνούς δικαίου. Αυτός ο βομβαρδισμός μιας ανυπεράσπιστης χώρας είναι ένας
ηθικός ιμπεριαλισμός με άκρως ανήθικες συνέπειες.

Για τη σημερινή κατάσταση ευθύνονται κυρίως οι Βρετανοί. Με τον ηθικό
φανατισμό, που διακρίνει τον Μπλερ, πείσθηκαν και οι Αμερικανοί να στραφούν
επιθετικά εναντίον της Γιουγκοσλαβίας. Εξοργίζομαι με την έμπρακτη και
φραστική περιφρόνηση, με την οποία Βρετανοί και Αμερικανοί αντιμετωπίζουν τα
Βαλκάνια και τους λαούς της Βαλκανικής. Και νιώθω ασφυξία από τη μονομερή και
αποκλειστικά φίλο-ΝΑΤΟϊκή πληροφόρηση που τα βρετανικά ΜΜΕ μάς δίνουν». Με
απολύτως ψύχραιμη φωνή και αντικειμενικά επιχειρήματα, ο κορυφαίος Βρετανός
πολιτικός και βραβευμένος ιστορικός, Ρόμπερτ Σκιντέλσκι, άρχισε να μας εξηγεί
τη στάση του κατά των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών, η οποία προκάλεσε σωρεία αντιδράσεων.

Ιστορική αμάθεια

«Το όλο θέμα του Κοσσυφοπεδίου αντιμετωπίστηκε με μία προχειρότητα, ιστορική
αμάθεια και περιφρόνηση από τους ισχυρούς Δυτικούς ­ κυρίως τους
Αγγλοαμερικανούς», είναι από τα πρώτα λόγια του έγκριτου ιστορικού και
πολιτικού. «Η περιφρόνησή τους μοιάζει με εκείνη που επέδειξε το 1914 ο
Μπίσμαρκ, όταν δήλωσε πως “Τα Βαλκάνια δεν αξίζουν τα κόκαλα ούτε ενός Πρώσσου
αξιωματικού”. Αλλά, αντίθετα με τους Μπλερ και Κλίντον, ο Μπίσμαρκ είχε σύνεση
και γνώση.. Οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί πάσχουν από ηθικό ιμπεριαλισμό. Με
αυτήν την επίθεση κατά της Σερβίας, εγκαινιάζουν μία άκρως επικίνδυνη και
θλιβερή διεθνή πραγματικότητα: από εδώ και πέρα δηλαδή, το ΝΑΤΟ μπορεί να
αγνοεί τον ΟΗΕ και τις αποφάσεις του, όποτε θέλει. Ο πόλεμος του Κοσσυφοπεδίου
δίνει προς όλες τις κατευθύνσεις το σαφές μήνυμα ότι οι Δυτικοί κάνουν ό,τι
θέλουν, επειδή νιώθουν πανίσχυροι. Πρόκειται για ένα μήνυμα ότι το διεθνές
δίκαιο είναι άνευ σημασίας και πως το μόνο, που πραγματικά μετράει, είναι η
ισχύς των όπλων».

­ Μιλήσατε για «ηθικό» ιμπεριαλισμό. Θεωρείτε δηλαδή ότι η
ηθική είναι αιτία αυτού του πολέμου, όχι μόνο πρόσχημα;

«Ναι. Με την απαραίτητη διευκρίνιση ότι αναφέρομαι στην κακώς νοούμενη και,
κατ’ αποτέλεσμα, ανήθικη ηθικολογία. Οι Αμερικανοί, και κυρίως οι Βρετανοί,
χαρακτηρίζονται εν προκειμένω από έναν ηθικό φανατισμό. Πιστεύουν ότι, κατά
κάποιον ακατανόητο τρόπο, έχουν το δικαίωμα να επεμβαίνουν με τη βία σε μία
ανυπεράσπιστη χώρα, για να επιβάλουν την ηθική τάξη. Δεν καταλαβαίνουν το απλό
αξίωμα ότι ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα, μία αδικία δεν διορθώνεται με την
διάπραξη μίας άλλης».

Έσυραν τις ΗΠΑ

«Για το θέμα του “ηθικού φανατισμού” αναφέρομαι κυρίως στους Βρετανούς, καθ’
ότι είναι εκείνοι που έσυραν τους Αμερικανούς σε αυτήν την σύρραξη. Από την
αρχή αυτής της περιπέτειας, οι Βρετανοί ήταν η κινητήριος δύναμη, καθ’ ότι
είχαν και απέναντί τους μία αποδυναμωμένη Αμερική, με έναν Πρόεδρο που έχει
χάσει το κύρος του. Και είναι απίστευτη ειρωνεία ότι, ενώ από παλιά ο Μπλερ
και το Εργατικό Κόμμα στο σύνολό του έχουν θεμελιώσει την εξωτερική πολιτική
τους αποκλειστικά στις αποφάσεις του ΟΗΕ, τώρα τον καθιστούν “διακοσμητικό”.
Με τραγικές συνέπειες για την ειρήνη και το μέλλον του κόσμου…».

Αλλά, πέραν όλων των άλλων, η εκστρατεία αυτή είναι παράνομη. Βάσει του Χάρτη
του ΟΗΕ, κάθε στρατιωτική επέμβαση ενάντια σε άλλη χώρα, επιτρέπεται μονάχα
εάν είναι αμυντική. Εκτός, εάν πρόκειται για περιπτώσεις γενοκτονίας ή
υποθέσεις, όπου διακυβεύεται η παγκόσμια ισορροπία. Αλλά η ιστορία του
Κοσσυφοπεδίου δεν εμπίπτει σε καμία από τις εξαιρέσεις αυτές. Επρόκειτο απλώς
για έναν βάρβαρο εμφύλιο πόλεμο. Και έπρεπε να μείνει εσωτερική υπόθεση της Γιουγκοσλαβίας.

Εάν, για ανθρωπιστικούς λόγους καθαρά, οι Δυτικοί επέμεναν στην ανάμειξη, αυτή
θα έπρεπε να έχει γίνει τουλάχιστον ένα δύο χρόνια νωρίτερα, και φυσικά διά
της διπλωματικής οδού. Πιστεύω ότι τότε μία συμφωνία προτεινόμενη και
υποστηριζόμενη από τους Ρώσους θα είχε γίνει αποδεκτή και από τον Μιλόσεβιτς
και το πρόβλημα θα λυνόταν. Το ΝΑΤΟ όμως δεν άντεχε να είναι στο προσκήνιο οι
Ρώσοι: με επιμονή πίεζε να ηγηθεί κάθε πρωτοβουλίας και να πάρει τα ηνία κάθε επιχείρησης».

­ Τώρα, βλέπετε κάποια λύση στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί;

«Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Σκούρα. Ο πρόεδρος Κλίντον μοιάζει να ελπίζει
πολύ ότι οι Ρώσοι τελικά θα πετύχουν μία διπλωματική λύση και θα τον “σώσουν”.
Οι Βρετανοί και ο κ. Μπλερ όμως είναι ανένδοτοι και πιέζουν για όξυνση της
σύρραξης και επέμβαση χερσαίων δυνάμεων».

Αποκλιμάκωση

«Η καλύτερη δυνατή λύση που διαβλέπω εγώ, στο παρόν σημείο, είναι να γίνει
αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών και της έντασης, ώστε να δοθεί το περιθώριο
στους Ρώσους, να βρουν βιώσιμη διπλωματική λύση. Όσο για τις ειρηνευτικές
δυνάμεις που θα σχηματιστούν στο Κοσσυφοπέδιο, θα ήταν καλό να μη συμμετέχουν
σε αυτές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, που πρωτοστάτησαν στον πόλεμο κατά της Σερβίας.

Μέχρι τη στιγμή που θα υπάρξει ειρήνη όμως, μονάχα ένα μπορώ να πω. Με επιμονή
και δύναμη: Σταματήστε τους Βομβαρδισμούς! Σταματήστε τους! Και, αφήστε την
αλήθεια να ακουστεί στα δυτικά ΜΜΕ. Ως γνωστόν, οι πόλεμοι είναι ο θάνατος της
αλήθειας. Και εγώ νιώθω στερημένος από επιχειρήματα της “άλλης” πλευράς ­ των
Σέρβων δηλαδή, καθώς τα βρετανικά αλλά και τα περισσότερα δυτικά ΜΜΕ
παρουσιάζουν τα πράγματα τελείως μονόπλευρα. Δεν μπορεί η αλήθεια και το
δίκαιο να είναι αποκλειστικό προνόμιο των επιτιθέμενων ή των Κοσοβάρων. Ως
ιστορικός και σκεπτόμενος άνθρωπος, γνωρίζω ότι δεν υπάρχει μαύρο και άσπρο σε
τέτοιου είδους διαμάχες που είναι, κατ’ ουσίαν, εμφύλιες».

Αγωνιστείτε

«Για αυτό και εγώ θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για την αλήθεια. Από κάθε μετερίζι
και με όποιες και όσες δυνατότητες μού προσφέρονται. Και όσοι αντιτίθενται
στους βομβαρδισμούς ­ όπως εσείς, οι περισσότεροι Έλληνες, για παράδειγμα ­
πρέπει να το διαδηλώνετε έντονα. Και συνέχεια. Αντιδραστικά.

«Καταλάβετέ το: όσο περισσότερο αυξάνονται και κορυφώνονται οι αντιδράσεις
κατά των βομβαρδισμών, αυξάνονται και οι πιθανότητες να σταματήσουν. Οι
κυβερνήσεις δεν είναι ανεξάρτητες των πολιτών τους. Όσο “σκληρή” στάση κι αν
κρατούν, εάν ο λαός τους, η κυρίαρχη κοινή γνώμη είναι εξεγερμένη κατά των
βομβαρδισμών δεν μπορούν να μην αλλάξουν στάση. Οπότε θα πιέσουν και το ΝΑΤΟ,
με τη σειρά τους. Και όταν μία μία οι κυβερνήσεις των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ θα
αρχίσουν να εκφράζουν την αντίθεσή τους στο βομβαρδισμούς, τότε και η Συμμαχία
πράγματι θα επιχειρήσει να βρει διπλωματική λύση και θα πάψει τους βομβαρδισμούς».

Μην ξεχνάτε

«Μη βαριέστε, λοιπόν, να αντιδράσετε. Μη φοβάστε. Και μη συνηθίζετε.
Προπαντός, μην ξεχνάτε ότι εμείς, όλοι οι απλοί πολίτες, έχουμε τη δυνατότητα
να αλλάξουμε το παρόν και το μέλλον του κόσμου, με την έμπρακτη στάση κι
αντίδρασή μας».

Με την «ενστικτωδώς αντίθετη» στάση του στους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς, η οποία
δημοσιεύθηκε και κοινοποιήθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο μέσω άρθρων και
συνεντεύξεών του, ο λόρδος Ρόμπερτ Σκιντέλσκι, κορυφαίο στέλεχος των Τόρηδων
του βρετανικού Συντηρητικού Κόμματος και εκπρόσωπος της ηγεσίας τού κόμματος
στους ιθύνοντες της Βουλής των Λόρδων, προκάλεσε αίσθηση, δημιούργησε «ρήγμα»
στο μέχρι πρότινος ενιαίο μέτωπο της βρετανικής πολιτικής σκηνής, και
αποπέμφθηκε από το κόμμα του και το πολιτικό του αξίωμα.

Ήταν αναμενόμενος ο σάλος που δημιουργήθηκε μετά τα λεγόμενά του, καθώς και η
τόσο ακραία αντίδραση του Συντητηρητικού Κόμματος που έφθασε να διώξει έτσι
έναν από τους πιο διαπρεπείς και παλαιούς πολιτικούς του; «Ναι, νομίζω ότι
ήταν. Βέβαια, θα μπορούσαν οι Τόρηδες να κάνουν και τα στραβά μάτια, εάν
ήθελαν. Αλλά προφανώς, δεν θέλησαν να το κάνουν στην περίπτωσή μου. Βλέπετε,
το θέμα του Κοσσυφοπεδίου και των ΝΑΤΟϊκών επιδρομών εναντίον της Σερβίας
είναι ένα από τα λιγοστά όπου η πολιτική του Συντηρητικού Κόμματος ταυτίζεται
με αυτήν των Εργατικών, της κυβέρνησης δηλαδή. Οπότε, στρεφόμενος εναντίον του
κ. Μπλερ και της κυβέρνησής του γι’ αυτό το θέμα, κτύπησα κατ’ ουσίαν και τη
δική μας στάση».

Είχα χρέος

«Μίλησα, γνωρίζοντας τις συνέπειες της πράξης μου. Αλλά το ένιωθα χρέος, με
έπνιγε το δίκιο μου. Έπρεπε οπωσδήποτε να μιλήσω. Ήταν καιρός κάποιος εδώ,
επιτέλους, να αμφισβητήσει αυτόν τον πόλεμο, να ορθώσει το ανάστημά του και να
πει ότι η Δύση δεν μπορεί εν λευκώ να επιβάλλει τις αξίες και τα πιστεύω της.
Έπρεπε πια να τεθούν υπό αμφιβολία τα όσα λέγονται από πλευράς του ΝΑΤΟ, που
δικαιώνουν αυτόν τον πόλεμο. Κατ’ αρχάς, πρέπει να αρχίσει και ο κόσμος να
σκέφτεται και να αναρωτιέται: πώς είναι δυνατόν να επεμβαίνουμε εμείς οι
Δυτικοί στα εσωτερικά μιάς ανεξάρτητης χώρας, χωρίς την έγκριση του ΟΗΕ καθώς
και τη συμφωνία των υπόλοιπων εμπλεκομένων στην κρίση χωρών ­ όπως είναι,
χαρακτηριστικά, η Ρωσία και η Ελλάδα; Με τι δικαίωμα αποσταθεροποιούμε
ολόκληρη την περιοχή; Και, ποιος μας το έδωσε;».