Πώς μας άγγιξε ο πόλεμος;

Διαβάζοντας την προπερασμένη Κυριακή στον Τύπο την πραγματικά αξιόλογη
αρθρογραφία έγκριτων αναλυτών αναρωτιόμουν πώς και πόσο επηρέασε την πολιτική
σκέψη και νοοτροπία των Ελλήνων ο σερβικός πόλεμος; Οι αναλύσεις που
συγκράτησα ήταν όλες βαθυστόχαστες και νηφάλιες. Άλλες τόνιζαν τη γεωπολιτική
αναστάτωση που ενδέχεται να επιφέρει ο πόλεμος στην ευρύτερη Βαλκανική. Αλλού
η έμφαση δινόταν στη σκοπιμότητα η Ελλάς να αποφεύγει πολλά «παιγνίδια» (όπως
έλεγε και ο Βενιζέλος είμαστε πολύ μικρό κράτος για να ελισσόμεθα με
ασυνέπεια). Επίσης, εύλογος έπαινος απενέμετο για την προσεκτική, μέχρι
στιγμής, στάση του Πρωθυπουργού πλέοντος εν μέσω συμπληγάδων.

Άλλες αναλύσεις ενδιέτριβαν στις μεταπολεμικές συνέπειες του πολέμου,
πολιτικές και οικονομικές. Και αυτά βεβαίως πέραν της αγανάκτησης και της
οδύνης για την αβάσταχτη ανθρώπινη δοκιμασία.

* Παράλληλα, διάχυτο είναι το δέος και η εξανάσταση διεθνώς για την
αλαζόνα και βάναυση ασυδοσία των αμερικανονατοϊκών επεμβάσεων. Νόμιμον
κατάντησε να είναι ό,τι συμφέρει στους Αμερικανούς και το μπορούν. Και
προκαλεί έκπληξη και θλίψη ότι μέσα σε αυτό το περιβάλλον της κυνικής ισχύος,
ουδείς από τους σχολιαστές μας βρήκε έστω κάποια αναφορά να κάνει στο
δραματικό έλλειμμα ένοπλης δύναμης της Ελλάδος που την καθιστά πλέον εύτρωτη
για την ώρα της αλήθειας και της οργής.

Αντιθέτως, υφέρπει διάθεση παραχωρήσεων. Η ακτύπητη πολεμική ικανότητα των
Αμερικανών ίσως μάλιστα επιτείνει την ηττοπάθεια και πάντως χρησιμεύει σαν
άλλοθι γι’ αυτήν, που συνοψίζεται στον κακομοίρικο συλλογισμό ότι η Ελλάς δεν
μπορεί να αντιμετωπίσει πόλεμον, άρα να συμβιβασθεί. Και ναι, να συμβιβασθούμε
έναντι των Αμερικανών. Αλλά και πάλι χωρίς όρια, καμία αντίσταση; Και να
συμβιβασθεί και έναντι των Τούρκων, που θα είναι ο πιθανότερος αντίπαλος;
Τέτοιο είναι το κατάντημα του λαού μας; Δεν είμαστε διατεθειμένοι για θυσίες,
μήπως και διαταραχθεί η ευφορία του ευρωπαϊκού ονείρου μας; Και ποιος θα
προστατεύσει την ακεραιότητα της χώρας και την αξιοπρέπεια του λαού. Όλα αυτά
είναι πατριδοκαπηλική δημαγωγία; Και αν όπως επιβάλλεται αρνηθούμε τέτοιους
ιταμούς υπαινιγμούς και κατηγορίες ενδοτισμού, τότε γιατί αδρανούμε τόσο για
να αποκτήσουμε τον αναγκαίο σύγχρονο εξοπλισμό και να αντιμετωπίσουμε με
αξιοπρέπεια την Τουρκία και τον περίγυρό μας, όταν μάλιστα τα Βαλκάνια
βράζουν; Σε αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα τι απαντά η κυβέρνηση Σημίτη και η,
ουσιαστικά, ομόφρων σ’ αυτά αντιπολίτευση;

* Αλλά, ας μη μεγεθύνουμε τόσο το αμερικανικό φόβητρο. Η φύση της
σχέσης μας με τους Αμερικανούς θα καθιστούσε πολιτικώς δυσχερή γι’ αυτούς
άμεση ένοπλη αναμέτρηση μαζί μας: ΝΑΤΟ, παράδοση, ομογένεια θα αποτελούσαν
ίσως κάποια ανάσχεση. Εξάλλου όμως το «ήθος» του πολέμου αυτού θα έχει
αποθρασύνει την Τουρκία ακόμη περισσότερο. Και τούτο δεν θα έπρεπε να υποτιμάται.

* Αντί λοιπόν να ονειροπολούμε ­ μάλλον καθ’ υπερβολήν στην περίπτωσή
μας ­ ότι μετά τον πόλεμο θα ποτιστούμε αφειδώς από τον πακτωλό της σερβικής
δυστυχίας, θα ήταν σοφότερο αν προετοιμαζόμασταν για εντάσεις ή και
συγκρούσεις στην ­ ασταθή ­ γεωπολιτικώς περιοχή που πιθανόν να διαδεχθεί την
σημερινή εικόνα της Βαλκανικής και ας μελετήσουμε προσεκτικά το «γερμανικό
σχέδιο σταθερότητος» (κηδεμονίας του χώρου) για να… ιδρώσουμε!

* Τουλάχιστον να μας μείνει κάτι αναγεννητικό από το έξοχο φρόνημα και
την αξιοπρέπεια των Σέρβων.