Ευτυχής κληρονόμος του «θατσερισμού» ο Μπλερ

Δύο χρόνια μετά την άνοδό τους στην εξουσία, οι Εργατικοί στηρίχθηκαν πολύ
στην κληρονομιά που τους άφησαν οι Συντηρητικοί. Μήπως ο «μπλερισμός» μοιάζει
με τον «θατσερισμό»;

Τόνι Μπλερ. Οι υποσχέσεις του για μείωση της φτώχειας στη Βρετανία δεν έχουν ακόμη εκπληρωθεί

Στο βιβλίο «Η διαρκής επανάσταση», που εκδόθηκε στα τέλη του 1998, ο
συγγραφέας και σύμβουλος του Τόνι Μπλερ, Φίλιπ Γκουλντ, εξηγεί για ποιο λόγο ο
Βρετανός υπουργός Οικονομικών Γκόρντον Μπράουν είναι υπερκινητικός, όπως οι
ηθοποιοί στις ταινίες βωβού κινηματογράφου.

Αυτό συμβαίνει χωρίς αμφιβολία ­ πιστεύει ο Γκουλντ ­ επειδή ο Μπράουν θέλει
να κρύψει την πρόθεσή του να διατηρήσει την κληρονομιά των Συντηρητικών, που
βρίσκονταν στην εξουσία από το 1987 μέχρι το 1997. Δηλαδή, κάνουμε τους άλλους
να πιστεύουν ότι κινούμαστε, για να κρύψουμε ότι στην πραγματικότητα δεν
κινούμε τίποτα.

Μπροστά σε δύο δρόμους

Είναι, όμως, αυτός ο τρόπος δράσης της ομάδας του Τόνι Μπλερ, δυο χρόνια μετά
τη θριαμβευτική άφιξή του στην εξουσία; Η βρετανική πραγματικότητα είναι
περίπλοκη. Πρόκειται για ένα «ψαλιδισμένο» Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με το
παρελθόν ­ μετά τις εκλογές στη Σκωτία ­ μία χώρα που δεν έχει ακόμη
υιοθετήσει το ευρώ και κατά συνέπεια τα «μάτια» της είναι διαρκώς στραμμένα
προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το φιλελεύθερο μοντέλο τους, χωρίς να μπορεί
να διαλέξει ανάμεσα στους δύο κόσμους: τον ευρωπαϊκό και τον αμερικανικό.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το γεγονός ότι πριν από αρκετούς μήνες, όταν ο Μπλερ
μιλούσε στη Σύνοδο των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, αναφέρθηκε στην ανάγκη
υιοθέτησης από την Ευρώπη του αμερικανικού οικονομικού μοντέλου. Τόνισε ότι οι
δυσκαμψίες της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας πρέπει να εκλείψουν, παροτρύνοντας
τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να πάρουν μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Τόνι Μπλερ έχει επικεντρωθεί στα κοινωνικά προβλήματα της Βρετανίας και στην
εξωτερική πολιτική. Ο πόλεμος στο Κόσοβο και η μεταρρύθμιση της Βουλής των
Λόρδων τον απασχολούν πολύ περισσότερο απ’ όσο τα οικονομικά προβλήματα. Τα
τελευταία έχουν αφεθεί στον Γκόρντον Μπράουν, τον παλιό αντίπαλό του στις
ζυμώσεις που συντελούνταν στο κόμμα των Εργατικών. Πρόκειται για τον
πραγματικό αντιβασιλέα του «μπλερισμού», που είναι η αιχμή του δόρατος του
υπουργείου Οικονομικών.

Οικονομία της αγοράς

Πεπεισμένος για τις αρετές της οικονομίας της αγοράς, ο 47χρονος Σκωτσέζος
έχει κάνει τη σταθερότητα βασικό του στόχο. Καμιά σκέψη, λοιπόν, για παρέμβαση
στις αγορές και στις επιχειρήσεις: ούτε αύξηση των δημοσίων δαπανών ούτε
μείωση, εκτός βέβαια και αν τέτοιου είδους κινήσεις θα ωφελήσουν την υγεία και
την εκπαίδευση.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η οικονομία βρίσκεται εδώ και έξι μήνες σε φάση
επιβράδυνσης και μια… ψυχρολουσία δεν πρέπει να αποκλείεται κατά το δεύτερο
εξάμηνο του 1999. Ωστόσο, το γεγονός ότι η Βρετανία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης χωρίς να έχει εισέλθει στη ζώνη ευρώ ­ τη ζώνη του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος που αποτελείται από 11 χώρες ­ σημαίνει ότι έχει τη δυνατότητα να
εφαρμόσει μια δημοσιονομική πολιτική που ικανοποιεί τους ξένους επενδυτές.

Με τους Εργατικούς ή τους Συντηρητικούς στην εξουσία, οι ξένοι επενδυτές
γνωρίζουν ότι η κατάσταση είναι σχεδόν ή ίδια: περίπου το ένα τρίτο των ξένων
επενδύσεων που εισέρχονται στην Ευρώπη ελκύονται από το Σίτυ λόγω της Αυτού Μεγαλειότητος.

Ο παράδεισος του Σίτι

Το να κάνουν το Σίτι Χονγκ Κονγκ της Ευρώπης, είναι μια πιθανή επιλογή στα
μάτια της ομάδας Μπλερ. Άλλωστε, τα κέρδη και η συνεισφορά τού Σίτυ στον
πλούτο της χώρας αυξάνεται συνεχώς. Από την άλλη πλευρά, όμως, τι συμβαίνει με
τις υποσχέσεις του «μπλερισμού» για κοινωνική δικαιοσύνη και βιομηχανική
πολιτική; Η εισαγωγή από την 1η Απριλίου του κατώτατου μισθού αποτελεί σίγουρα
ένα πολύ δυνατό σύμβολο του «μπλερισμού». Η εξέταση του μέτρου αυτού
λεπτομερειακά, το ποσό που επιλέχθηκε ως κατώτατος μισθός, αλλά και ο τρόπος
εφαρμογής του, δεν αμφισβητούν τα πλεονεκτήματα τής ­ πολύτιμης για τους
εργοδότες ­ κοινωνικής ευελιξίας και του χαμηλού κόστους εργασίας στη Βρετανία.

Επιπλέον, η παρουσίαση ενός ποσοστού ανεργίας 6,3% μπορεί να είναι μια ψεύτικη
βιτρίνα. Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τα στατιστικά πρότυπα του Διεθνούς
Οργανισμού Εργασίας, είναι χαμηλότερο του πραγματικού. Η διαφορά αυτή
υπολογισμού είναι αντικείμενο οξείας ανταπαράθεσης στη Βρετανία.

Δημιουργεί θέσεις εργασίας;

Υπάρχει μια γενικότερη εντύπωση ότι η Βρετανία δημιουργεί συνεχώς νέες θέσεις
εργασίας. Τι είδους, όμως, θέσεις εργασίας; Πολύ συχνά οι νεοπροσλαμβανόμενοι
πληρώνονται ελάχιστα και δουλεύουν για λίγο χρόνο: περίπου οι μισοί μένουν
στην ίδια δουλειά για λιγότερο από 15 μήνες. Η χώρα, λοιπόν, προσφέρει το
παράδοξο μιας κοινωνίας πολύ ελαστικής, αλλά ελάχιστα κινητικής. Οι φτωχοί
παραμένουν φτωχοί, αλλά οι πλούσιοι γίνονται συνεχώς πλουσιότεροι.

Το μεγάλο άνοιγμα της ψαλίδας των εισοδημάτων ­ και η άνιση διανομή τους ­
«είναι το μόνο ζήτημα για το οποίο μπορεί να κατηγορηθεί η κυβέρνηση», εξηγεί
ένας σύμβουλος του Γκόρντον Μπράουν.

Και δεν είναι το εκπαιδευτικό σύστημα αυτό που που δεν επιτρέπει την κοινωνική
κινητικότητα στη Βρετανία. Αντίθετα, ο λόγος για αυτή τη στασιμότητα βγαίνει
από δηλώσεις του ίδιου του Τόνι Μπλερ: «Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να
είναι δεξιά ή αριστερή. Μπορεί να είναι καλή ή κακή…».

Είναι, βέβαια, πολύ νωρίς για να κριθεί η προφορά και το έργο του Τόνι Μπλερ.
Ωστόσο, τα μεγάλα στοιχήματα παραμένουν για τη βρετανική κοινωνία.