Επενδύσεις και εξοπλισμοί συντηρούν το χρέος

Εξαιρετικά αργή και δύσκολη προβλέπει την αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ένα
νέο σενάριο του ΥΠΕΘΟ για την περίοδο 1999-2006. Αιτία, οι υψηλές επενδύσεις
και οι εξοπλισμοί

Σοβαρές δυσκολίες στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους
αναδεικνύει σενάριο για την εξέλιξη των βασικών μακροοικονομικών δεικτών κατά
την περίοδο 1999-2006, που έχουν επεξεργασθεί οι υπηρεσίες του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας.

Το σενάριο αυτό είναι στην πραγματικότητα μία εκδοχή «προγράμματος
σταθεροποίησης», αφού καλύπτει και τα πρώτα χρόνια της ένταξης της Ελλάδας στη
ζώνη του ευρώ. Τα προγράμματα σταθεροποίησης αντικαθιστούν τα προγράμματα
σύγκλισης για τις χώρες που εντάσσονται στην ΟΝΕ και ακολουθούν τους κανόνες
του Συμφώνου Σταθερότητας.

Οι κανόνες αυτοί επιβάλλουν στα κράτη-μέλη να επιδιώκουν μηδενισμό των
δημοσιονομικών τους ελλειμμάτων σε περιόδους ομαλής οικονομικής
δραστηριότητας, προκειμένου να υπάρχει περιθώριο αύξησής τους ως το 3% του ΑΕΠ
σε περιόδους ύφεσης.

Ο ισοσκελισμός του ελληνικού προϋπολογισμού δεν φαίνεται να συναντά ιδιαίτερες
δυσκολίες, σύμφωνα με το σενάριο των υπηρεσιών του ΥΠΕΘΟ. Η τάση αποκλιμάκωσης
του δημοσιονομικού ελλείμματος προβλέπεται να συνεχισθεί κανονικά τα επόμενα
έτη και ο μηδενισμός του θα επιτευχθεί εντός των χρονικών ορίων του προγράμματος.

Για το χρέος, ωστόσο, το σενάριο αναφέρει ότι η αποκλιμάκωσή του θα είναι
εξαιρετικά αργή. Στην πραγματικότητα, προβλέπεται αύξηση του χρέους, ως
απόλυτο μέγεθος, με ρυθμούς της τάξεως του 3%-5% ετησίως. Επειδή, όμως,
προβλέπεται παράλληλα και αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ κατά 6% ετησίως, το χρέος
ως ποσοστό του ΑΕΠ θα μειώνεται οριακά.

Η μείωση, πάντως, αυτή, της τάξεως του 1% ετησίως, δεν είναι ασφαλώς
ικανοποιητική αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η Συνθήκη του Μάαστριχτ θέτει ως
στόχο τον περιορισμό του δημοσίου χρέους των κρατών-μελών στο 60% του ΑΕΠ
τους.

Το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και
ανήλθε το 1998 σε 106,5% του ΑΕΠ.

Αν οι ρυθμοί αποκλιμάκωσής του ακολουθήσουν το σενάριο του ΥΠΕΘΟ, θα
χρειασθούν άλλα 7 χρόνια για να μειωθεί στο 100% του ΑΕΠ. Κάτι που ασφαλώς δεν
είναι επιθυμητό.

Δύο οι αιτίες

Οι δυσκολίες αποκλιμάκωσης του χρέους, σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΘΟ, οφείλονται
σε δύο παράγοντες:.

1. Στο ύψος των δημοσίων επενδύσεων. Δεν πρέπει να λησμονούμε,
σημειώνουν οι ίδιες πηγές, ότι τα 9,5 τρισ. δρχ. που εξασφαλίσθηκαν στο
Βερολίνο από τα κοινοτικά ταμεία για την περίοδο 2000-2006 πρέπει να
συμπληρωθούν με άλλα 4-5 τρισ. δρχ. από εθνικούς πόρους.

2. Στο πρόγραμμα εξοπλισμών, το οποίο εκτιμάται ότι θα απορροφά 1,5%-2%
του ΑΕΠ ετησίως τα προσεχή έτη.

Τα δύο αυτά προγράμματα, βεβαίως, είναι απαραίτητα, γιατί καλύπτουν κενά
δεκαετιών, σημειώνουν οι πηγές του ΥΠΕΘΟ. Η κυβέρνηση δεν έχει άλλη επιλογή
παρά να τα εκτελέσει, παρά την επιβάρυνση που συνεπάγονται για το μέγεθος του χρέους.

Παρεμβάσεις

Ο μονόδρομος αυτός, ωστόσο, επιβάλλει παρεμβάσεις σε άλλους τομείς,
προκειμένου να επιταχυνθεί ο ρυθμός αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με εκτιμήσεις αρμοδίων πηγών, είναι επιβεβλημένη:

Η σφιχτή διαχείριση του προϋπολογισμού και η επιτάχυνση του ρυθμού μείωσης του
δημοσιονομικού ελλείμματος.

Η προσπάθεια αυτή, πάντως, διευκρινίζεται, δεν θα θίξει τις σχεδιαζόμενες
φορολογικές ελαφρύνσεις.

2. Η περαιτέρω προώθηση των αποκρατικοποιήσεων. Ένα νέο κύμα
αποκρατικοποιήσεων, που θα περιλαμβάνει τη ΔΕΗ, την Ολυμπιακή και την Εμπορική
Τράπεζα, τοποθετείται μετά το 2000, υπό την αίρεση, βεβαίως, του αποτελέσματος
των εκλογών.

Το πετρέλαιο

Εξάλλου, στο νέο αυτό σενάριο του ΥΠΕΘΟ τροποποιούνται και οι προβλέψεις της
κυβέρνησης για τον πληθωρισμό, λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου.

Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι ο πληθωρισμός εφέτος θα ανέλθει στο 2,6%-2,7% σε
μέσα επίπεδα, με τιμή πετρελαίου 16 δολάρια το βαρέλι, έναντι προηγούμενων
προβλέψεων για 2,4%, με τιμή πετρελαίου 13,5 δολάρια το βαρέλι.

Η αύξηση, όμως, αυτή δεν θέτει σε κίνδυνο τον στόχο της ΟΝΕ, σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις του ΥΠΕΘΟ, αφού η αύξηση της τιμής του πετρελαίου θα επιδράσει
αντίστοιχα στον πληθωρισμό και των άλλων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συνεπώς, ο λεγόμενος «πήχυς» για τον ελληνικό πληθωρισμό θα παραμείνει στο
ίδιο ύψος που ήταν και με βάση τις προηγούμενες προβλέψεις.