Βουβές εκλογές στην Τουρκία

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Η πρώτη ερώτηση που δέχομαι από τους οδηγούς των ταξί, είτε στην
Κωνσταντινούπολη είτε στην Άγκυρα, είναι «από πού;». Μόλις απαντώ από την
Ελλάδα, μου λένε στερεότυπα «α, Γιουνανιστάν, γείτονες» και κάνουν την
χαρακτηριστική κίνηση ενώνοντας τους δείκτες των δύο χεριών τους. Μόλις ρωτήσω
για τις εκλογές, όμως, δείχνοντάς τους τα αεροπανό με τα σημαιάκια, τις
γιγαντοαφίσες ή τα βαμμένα με τα χρώματα των κομμάτων αυτοκίνητα και τις
ζωγραφισμένες φιγούρες των υποψηφίων, κουνούν αδιάφορα το κεφάλι. Λες κι είναι
αυτή μια ιστορία που δεν τους αφορά. Στις συνοικίες της Κωνσταντινούπολης τα
γραφεία των κομμάτων θυμίζουν αίθουσα υποδοχής ιατρείου. Καθισμένοι σιωπηλοί
γύρω γύρω είναι οι ψηφοφόροι που περιμένουν τον υποψήφιο για να του ζητήσουν
κάποιο ρουσφέτι.

Και δημοτικές

Τα φαβορί. Ετζεβίτ και Κιουτάν σε τελευταίες τους προεκλογικές περιοδείες

Οι κάλπες περιμένουν στην Τουρκία τους ψηφοφόρους και οι υποψήφιοι, τόσο για
τις βουλευτικές όσο και τις δημοτικές εκλογές βλέπουν με αγωνία την αδιαφορία
του κόσμου. Μεγάλη σημασία αποδίδεται στις εκλογές της Κυριακής στην αποχή,
που αναμένεται να είναι μεγάλη.

Η συμπεριφορά των ψηφοφόρων είναι διαφορετική ­ κατά περίπτωση ­ αλλά και
παρουσιάζει ενδιαφέρον.

Η Λεϊλά Ταουσάνογλου, πολιτικός συντάκτης στην «Τζουμχουριέτ» και βοηθός
γενικού γραμματέα, αρμόδια για τις διεθνείς σχέσεις της Τουρκικής Ένωσης
Συντακτών, βλέπει πως αυτές οι εκλογές δεν πρόκειται να δώσουν κάποια λύση στο
χρονίζον κοινωνικό πρόβλημα της Τουρκίας.

Πιστεύει πως πρώτο κόμμα θα έρθει το Δημοκρατικό Αριστερό του Μπουλέντ Ετζεβίτ
με δεύτερους τους Ισλαμιστές, και βλέπει μια έκπληξη: Τρίτο κόμμα τους
Εθνικιστές του οικονομολόγου Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος εμφανίζεται να θέλει
να διακόψει τις σχέσεις του κόμματος με τους ακροδεξιούς και να προσεταιριστεί
ψήφους από την Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά.

Το HADEP

Πιστεύει πως το φιλοκουρδικό HADEP δεν πρόκειται να περάσει το φράγμα του 10%
και πως σύμφωνα με το εκλογικό σύστημα τις ψήφους αυτές θα προσεταιριστεί το
ισλαμικό Κόμμα της Αρετής.

Για τις δημοτικές εκλογές η Λεϊλά Ταουσάνογλου λέει πως οι ψηφοφόροι θα
επιλέξουν προσωπικότητες εκτός κομματικής γραμμής.

Οι οπαδοί του Κόμματος της Αρετής, που είναι αρκετά προσηλωμένοι στην ισλαμική
θρησκευτική τους παράδοση, το πρωί της Κυριακής θα πάνε πρώτα για την
καθιερωμένη προσευχή τους στο τζαμί κι ύστερα στο εκλογικό κέντρο για να ψηφίσουν.

Ο 46χρονος Μπαϊράμ, γενειοφόρος υπάλληλος σε φαρμακείο, εξηγεί πως θα ψηφίσει
ισλαμιστές «επειδή η κατεύθυνσή μας είναι το Ισλάμ». «Η εθνική μας θρησκεία
δεν είναι το Ισλάμ», δηλώνει αντίθετα ο 45χρονος επιχειρηματίας Αλί, που
δηλώνει ότι θα ψηφίσει Γιλμάζ. «Οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να επιλέγουν τη
θρησκεία τους ­ κανένας δεν μπορεί να μας επιβάλει να ακολουθήσουμε τον
ισλαμικό νόμο». Η Μπιρσέν είναι 25 χρόνων φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της
Κωνσταντινούπολης και λέει πως θα ψηφίσει Δημοκρατικό Αριστερό Κόμμα, επειδή
«ο Ετζεβίτ βοήθησε να επιλυθεί η κυπριακή κρίση και συνέλαβε τον Κούρδο
αυτονομιστή ηγέτη Οτζαλάν». Ακόμα υποστηρίζει πως ο Ετζεβίτ δεν έχει
κατηγορηθεί για σκάνδαλα διαφθοράς.

Ο 18χρονος Κούρδος από το Βαν, λέει πως θα ψηφίσει HADEP για να σταματήσουν η
αιματοχυσία και οι βιαιότητες στη Νοτιοανατολική Τουρκία.

Μεγάλη συσπείρωση παρουσιάζουν τις τελευταίες μέρες οι οπαδοί του κόμματος της
Τανσού Τσιλέρ, ιδιαίτερα εξαιτίας των συνεχών επιθέσεων που δέχεται από
συγκεκριμένο τηλεοπτικό κανάλι. Η δημόσια αντιπαράθεση του μεγιστάνα των μέσων
και μεγαλοεπιχειρηματία Αϊντίν Ντογάν με την Τσιλέρ ίσως τελικά την ευνοήσει,
παρά το θόρυβο για τα οικονομικά σκάνδαλα του συζύγου της.

Το άλλο κεντροδεξιό κόμμα της Μητέρας Πατρίδας φαίνεται να συναντά μεγάλες
δυσκολίες λόγω των ανεπαρκών προεκλογικών συνθημάτων. Οι σχολιαστές
υποστηρίζουν πως ο Μεσούτ Γιλμάζ συναντά δυσκολίες να πείσει τους οπαδούς του
να πάνε στις κάλπες.

Παραβιάσεις της ελευθερίας της έκφρασης, των πολιτικών και των εκπαιδευτικών
δικαιωμάτων των πολιτών της Τουρκίας, καταγγέλλει η έκθεση του Παρατηρητηρίου
των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch).

Σύμφωνα με την έκθεση που τιτλοφορείται «Παραβιάσεις της ελευθερίας της
έκφρασης στην Τουρκία» δεν υπάρχει ελευθερία της έκφρασης, όσον αφορά ορισμένα
κρίσιμα ζητήματα τα οποία το κράτος αντιλαμβάνεται ως απειλή κατά της εθνικής
ασφάλειας. Όσοι λοιπόν γράφουν γι’ αυτά τα θέματα κινδυνεύουν να
αντιμετωπίσουν φυλάκιση, πρόστιμα, το κλείσιμο ή την απαγόρευση των εκδόσεών
τους, είτε τέλος να χάσουν τη ζωή τους. Κάποιοι δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί
κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες και πιστεύεται ότι οι θάνατοι αυτοί
συνδέονται με τις τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας, γράφει η έκθεση.

Σχετικά με τις παραβιάσεις πολιτικών δικαιωμάτων, η έκθεση εστιάζει στις
απαγορεύσεις που αντιμετώπισαν πολιτικά κόμματα του ισλαμικού χώρου αλλά και
κόμματα που συνδέονται με το κουρδικό ζήτημα.