Τα παιδιά ζωγράφισαν την ειρήνη

ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

Εκατοντάδες παιδιά χθες το πρωί και το απόγευμα γέμισαν με ζωγραφιές τη
Γιουγκοσλαβία. Στις πλατείες και τα πάρκα, με την καθοδήγηση των καθηγητών και
των δασκάλων τους, ζωγράφισαν γέφυρες, πώς φαντάζονται τις γέφυρες που
γκρεμίστηκαν να ξαναχτίζονται, δρόμους που καταστρέφονται και καμινάδες με
λουλούδια να βγαίνουν από την κορυφή τους. Το θέαμα ήταν εντυπωσιακό. Όλα τα
ξένα συνεργεία των τηλεοράσεων έπαιρναν εικόνες και η γιουγκοσλαβική τηλεόραση
διαφήμιζε όλη ημέρα ότι το βράδυ ­ για χθες το βράδυ ­ θα δείξει από διάφορες
περιοχές τα έργα των μικρών Πικάσο. Ένας μικρός, ο Σλόμπονταν Γιοβάνοβιτς, που
πάει στην Γ’ Δημοτικού, ζωγράφισε το εργοστάσιο της Zastava του Κραγκούγεβατς,
να κατασκευάζει… υπερσύγχρονα αυτοκίνητα!

«Μα είναι κατεστραμμένο ολοσχερώς», είπα στη δασκάλα του Νίνα Μάρκοβιτς. «Το
βομβάρδισαν. Το έχετε πει στο παιδί;» ρώτησα.

«Τι λέτε; Τα παιδιά τα ξέρουν όλα. Ο μικρός που βλέπετε δεν πάει στα
καταφύγια. Οι γονείς του δεν φοβούνται. Και του λένε τα πάντα». Η Τατιάνα
Βάσιτς, 30 χρόνων, μητέρα της μικρής Μίρα, προσπαθούσε να μάθει στο παιδί της
να φτιάχνει με πηλό μικρά σπιτάκια.

«Τα παιδιά έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο. Η μικρή φοβάται κάθε φορά που
ακούει τις σειρήνες. Γιατί μαμά σφυρίζουν, αφού όπως λες δεν κινδυνεύουμε; με
ρωτάει συνεχώς».

Η κ. Βάσιτς, φιλόλογος και ποιήτρια, αφήνει για λίγο τη Μίρα. Καθόμαστε στο
παγκάκι στην άκρη του πάρκου Καλεμέγκταν και πιάνουμε την κουβέντα για τα
καλά. «Ξέρετε, άλλη Ιστορία και Γεωγραφία είχα μάθει. Όταν ήμουν μικρή μού
έλεγαν πως συνορεύουμε με την Αυστρία και την Ελλάδα. Τώρα όλα άλλαξαν. Και
της μικρής Μίρας τα βιβλία αλλάζουν κάθε χρόνο. Μικρή χώρα πια η Σερβία, αλλά
έχει ένα λαό…». Την ρώτησα ποιος φταίει που διασπάστηκε η χώρα. Την ρωτάω αν
έφταιγε ο Τίτο με την πολιτική του… Την ρωτάω για τον Μιλόσεβιτς…

«Είναι δυνατόν να ρωτάτε; Και αυτοί να έφταιγαν, όλοι για όσους ρωτάτε, οι
“φίλοι” μας αποφάσισαν να μας κάνουν κομμάτια. Μεγαλώνουν τις αγορές, πουλάνε
όπλα, ελέγχουν την περιοχή… Πότε ξαναείδατε αμερικανικά στρατεύματα στα
Βαλκάνια; Βρήκαν μια ευκαιρία…». Επέμεινα με ευγένεια… «Καθόλου δεν φταίει
ο Μιλόσεβιτς;», τη ρώτησα. «Και να έφταιγε, εγώ σήμερα είμαι με τον
Μιλόσεβιτς. Δεν θυμάμαι ποιον έχετε πρωθυπουργό στην Ελλάδα, αλλά αν σας
επετίθετο το ΝΑΤΟ και αντιστεκόταν δεν θα τον στηρίζατε;». Η κυρία Βάσιτς μού
χάρισε το τελευταίο βιβλίο της, φιληθήκαμε σταυρωτά τρεις φορές και περπάτησα
στο πάρκο.

Χθες, όλη ημέρα ­ και ας συνεχιζόταν ο πόλεμος ­ το Βελιγράδι ήταν πιο ερωτικό
από κάθε άλλη φορά, στις δέκα ημέρες που βρίσκομαι εδώ. Δεκάδες ζευγάρια
αγκαλιασμένα στα παγκάκια απολάμβαναν τον ήλιο που άργησε να δύσει… Και τα
τραπεζάκια στις πλατείες ήταν γεμάτα όλο το απόγευμα.

Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στο προάστιο της Ρακόβιτσα, μαθητές μάζευαν τα
σπασμένα από τον χθεσινό βομβαρδισμό τζάμια στα σχολεία και τα μαγαζιά της
περιοχής. Ήταν μια πρωτοβουλία γονέων και μαθητών, την οποία και αυτή
κατέγραψαν οι αχόρταγες τηλεοπτικές κάμερες…