ΔΡΟΜΟΙ

… άνθρωποι τον επισκέφτηκαν στον υγρό «τάφο» του, στη Νέα Υόρκη. Ώσπου
εκείνος αναδύθηκε από το νερό, κάτωχρος και υποβασταζόμενος, αλλά πάντως
ζωντανός. Επτά ολόκληρες μέρες έμεινε κλεισμένος μέσα σε ένα γυάλινο φέρετρο
που ήταν βυθισμένο σε ένα λάκκο με τρεις τόνους νερό. Ο ομφάλιος λώρος που τον
συνέδεε με τη ζωή ήταν ένα σωληνάκι από το οποίο έπαιρνε υγρά τροφή. Ο
σύγχρονος Χουντίνι ήταν πλούσιος. Τώρα είναι και διάσημος. Το Χόλιγουντ θέλει
να γυρίσει το κατόρθωμά του σε ταινία. Το πλήθος υποδέχτηκε την επιστροφή του
στη ζωή με ζητωκραυγές. «Σ’ αγαπάμε». «Μπράβο Ντέιβιντ, τα κατάφερες». Η
απορία βέβαια δεν είναι «πώς», αλλά «γιατί».

… να μάθω αγγλικά; απορούσε ο Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί στο πλοίο που, τον
Δεκέμβριο του 1940, τον μετέφερε στη Νέα Υόρκη, μαζί με τον σκηνοθέτη Ζαν
Ρενουάρ. Μα για να μπορείς να ζητήσεις ένα φλιτζάνι τσάι, του εξηγούσε η
γυναίκα του φίλου του. Δεν θέλω, έλεγε αυτός, μπορώ να κάνω και χωρίς τσάι.
Στη Νέα Υόρκη, μια που δεν ήξερε τη γλώσσα, ζήτησε από τον φίλο του να του
κανονίσει ένα ραντεβού με μια κυρία. Πώς τα πέρασες; τον ρώτησαν την άλλη
μέρα. Θαυμάσια, είπε εκείνος. Δεν ανταλλάξαμε ούτε λέξη!

… ήταν ο Σεντ-Εξιπερί (φωτ.), φιλοξενούμενος στο σπίτι του Ρενουάρ στο
Χόλιγουντ. Η αλήθεια είναι πως η Αμερική «δεν του πήγαινε» (τα είχε όμως καλά
με τις γυναίκες της, κάτι που δεν μπόρεσε ποτέ να καταφέρει με τη δική του).
Χωμένος σε μια γωνιά, «τάιζε» τη γραφομηχανή του, δούλευε πυρετωδώς, πάλευε με
τις φράσεις, γέμιζε κόλλες με σχέδια που αργότερα θα ζωντάνευαν στον «Μικρό
Πρίγκηπα», στρίμωχνε στις τσέπες του τσαλακωμένα χαρτιά, ξυπνούσε τους φίλους
στα άγρια μεσάνυχτα για να συζητήσει μαζί τους κάποιο λογοτεχνικό θέμα που τον
βασάνιζε ή για το πώς θα γυρίσουν σε ταινία τη «Γη των Ανθρώπων». Αυτά και
άλλα για το έργο του και τη φιλία του με τον Γάλλο σκηνοθέτη περιλαμβάνονται
στην αλληλογραφία του μαζί του, που εκδόθηκε στα γαλλικά (εκδ. Gallimard) με
τίτλο «Αγαπητέ Ζαν Ρενουάρ».

… έγραφε στον φίλο του ο Σεντ-Εξιπερί πέντε μήνες ύστερα από εκείνο το
ταξίδι του στην Αμερική, θυμάμαι πάντα εκείνη τη σκηνή στο Ρίο ντε Όρο, στη
Σαχάρα, που ήπια κάποτε τσάι αποκάτω της, συντροφιά με κάτι περαστικούς
Άραβες. Σκεπασμένοι ως τα μάτια, με κοίταζαν για πολλή ώρα χωρίς να βγάζουν
λέξη, σαν δικαστές. Ώσπου ξαφνικά, ένας από αυτούς, που ως τότε ήμουν βέβαιος
πως δεν θα ήξερε ούτε λέξη γαλλικά, στράφηκε και μου είπε: «Άκου, ξέρω τη χώρα
σου, ξέρω το Παρίσι, το Λονδίνο, το Βερολίνο, κάπου εκεί είχα και λογαριασμό
σε τράπεζα. Μα ύστερα από δέκα χρόνια, ξαναγύρισα για να ζήσω στην έρημο,
γιατί δεν σας έχω σε εκτίμηση. Στην έρημο δεν ένιωσα ποτέ τόσο μόνος όσο στις
πολιτείες σας».