Παραπληροφόρηση για βιασμούς

«Καμία μαρτυρία για βιασμούς, πολύ περισσότερο μάλιστα για συστηματικούς,
δηλαδή με οργανωμένο και μαζικό σχέδιο των σερβικών στρατιωτικών δυνάμεων, δεν
μπορεί να επιβεβαιωθεί από εμάς. Προσωπικά δεν έχω ακούσει ούτε μία τέτοια
ιστορία από τους πρόσφυγες που έχουμε στα Σκόπια».

ΣΚΟΠΙΑ

Η δήλωση ανήκει στην κ. Πάολα Τζεντίνι, τη διευθύντρια της Ύπατης Αρμοστείας
του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, εδώ στα Σκόπια, και έγινε στα «ΝΕΑ» με αφορμή τις
δεκάδες σχετικές πληροφορίες που βλέπουν τις τελευταίες τέσσερις ημέρες το φως
της δημοσιότητας.

Πόλεμος και πληροφόρηση

Λοιπόν; Πρόκειται για μία ακόμη ανεξιχνίαστη πτυχή της βαρβαρότητας του
πολέμου ή για ένα ακόμη «δυνατό» όπλο στην υπηρεσία του; Όποια και να είναι η
απάντηση, πρόκειται σίγουρα για ένα ακόμη μέγα ζήτημα στην ήδη διαταραγμένη
σχέση «πόλεμος και πληροφόρηση»…

Όλοι θυμόμαστε ότι η αρχή έγινε τη Δευτέρα από τον εκπρόσωπο Τύπου του
αμερικανικού υπουργείου Άμυνας που επισήμως ανακοίνωσε ότι υπάρχουν αρκετές
πληροφορίες για βιασμούς, στο πλαίσιο των ακροτήτων στις οποίες επιδίδονται οι
Σέρβοι. Είχε μάλιστα ισχυριστεί ότι διαθέτει στοιχεία για την τέλεση τέτοιων
ειδεχθών πράξεων σε κάποιο στρατόπεδο εκπαίδευσης στρατιωτών, έξω από την
Πρίστινα.

Τη σκυτάλη πήρε ο εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, ύστερα αυτός του υπουργείου Εξωτερικών
των ΗΠΑ, για να ακολουθήσει προχθές ο ίδιος ο Μπιλ Κλίντον. Ήταν λοιπόν φυσικό
τόσο το να δοθούν απαντήσεις διάψευσης από την πλευρά των Σέρβων, όσο όμως και
να συμπλεύσουν με τους πρώτους όλα τα δυτικά ΜΜΕ, τα οποία τις τελευταίες
ημέρες παρουσιάζουν σχετικές μαρτυρίες από νεαρές πρόσφυγες που κατέφυγαν στην Αλβανία.

«Να φύγετε»

Η κ. Τζεντίνι, μιλώντας στα «ΝΕΑ», τόνισε πως «ακούμε πολλές διαφορετικές
μαρτυρίες για αυτό που έδιωξε τους πρόσφυγες από τα σπίτια τους. Υπάρχουν
αυτές για εκκλήσεις από κάποιους (σ.σ.: προφανέστατα εννοεί τον Απελευθερωτικό
Στρατό του Κοσσυφοπεδίου) ότι οι άμαχοι πρέπει να φύγουν επειδή οι ίδιοι
αδυνατούν πλέον να τους προστατεύσουν. Υπάρχουν όμως και οι άλλες για άσκηση
βίας, απειλές και επιθέσεις. Για μας αρκεί και το πιο απλό μήνυμα ότι “πρέπει
να φύγετε”», είπε χαρακτηριστικά.

Όταν μάλιστα της ζητήσαμε να σχολιάσει τις επίσημες ανακοινώσεις του
αμερικανικού Πενταγώνου, απάντησε απλώς ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τις πηγές
πληροφόρησής του, «ιδίως όταν μιλούν για συστηματικούς βιασμούς», και
αρκέστηκε να παρουσιάσει την εικόνα που η ίδια αποκόμισε συζητώντας με πρόσφυγες.

Αποστάσεις

Είναι, αν μη τι άλλο, αξιοσημείωτο ότι ο πλέον αξιόπιστος παρατηρητής, η
Αρμοστεία του ΟΗΕ, κρατά αποστάσεις, οι οποίες μάλιστα ξεπερνούν το ζήτημα των
βιασμών και φτάνουν ακόμη και έως αυτό των ακραίων βιαιοτήτων. Και το κάνει
ακόμη κι όταν έχει στη διάθεσή της χιλιάδες επιβεβαιωτικές μαρτυρίες, ιδίως
από την πρώτη περίοδο του προσφυγικού κύματος, πόσο μάλλον στα θέματα βιασμών…

Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι οι βιασμοί γίνονται, καθώς βρισκόμαστε σε
μια τόσο ταραγμένη περίοδο. Ποιος μπορεί να έχει εμπιστοσύνη σε ορισμένους
περίπου ημιάγριους στρατιώτες; Άλλωστε ο βιασμός των γυναικών της ηττημένης
πλευράς από τους νικητές μαχητές ήταν σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας της
ανθρωπότητας ένα από τα πιο συνηθισμένα μέσα εκδίκησης, επίδειξης επιβολής,
κυριαρχίας, ακόμη και επιβράβευσης για την πολεμική επικράτηση.

Τα ερωτηματικά ξεκινούν όταν δεν υπάρχουν ανεξάρτητες πηγές και αποδείξεις.
Γιατί τότε ένα τόσο λεπτό ζήτημα χρησιμοποιείται ως μέσο άσκησης ψυχολογικής
βίας απέναντι στη διεθνή κοινή γνώμη. Ως μέσο προετοιμασίας της για αυτά που
ίσως ακολουθήσουν…

Στρατολόγηση

Ο τοπικός Τύπος, εδώ στα Σκόπια, καθώς η κατάσταση στα προσφυγικά στρατόπεδα
βελτιώνεται μέρα με τη μέρα, κατακλύζεται από πληροφορίες για συνεχείς
προσπάθειες του ΑΣΚ να στρατολογήσει μαχητές από τις τάξεις των προσφύγων.

Το κλίμα είναι ιδιαίτερα θετικό και τα παραδείγματα πολλά για τέτοιες
προσπάθειες στην περιοχή του Τέτοβο, όπου ζει η αλβανόφωνη μειονότητα. Το νέο
στοιχείο, σύμφωνα με τον σκοπιανό Τύπο, είναι οι αντιδράσεις από την πλευρά
οικογενειών, συγκεκριμένα μητέρων, που διαμαρτύρονται ότι τα παιδιά τους
πιέζονται να καταταγούν. Το θέμα προσθέτει έναν ακόμη πονοκέφαλο στη σκοπιανή
κυβέρνηση. Το τελευταίο που θα επιθυμούσε η χώρα θα ήταν να κατηγορηθεί από το
Βελιγράδι ότι λειτουργεί περίπου ως «κέντρο υποστήριξης του αποσχιστικού κινήματος».

Το αρνητικό είναι ότι υπάρχει πρόσφορο κλίμα για τη δημιουργία εσωτερικών
αντιθέσεων. Ενδεικτικά, στη χθεσινή έκτακτη συνεδρίαση της Βουλής, οι
εκπρόσωποι του αλβανικού κόμματος PDP κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι δεν έκανε
ό,τι μπορούσε για να περιθάλψει τους πρόσφυγες. «Ο πρόεδρος Γκλιγκόροφ δεν
πήγε καν να δει τους πρόσφυγες, όπως έκαναν δεκάδες ξένοι ηγέτες», είπε
χαρακτηριστικά ο βουλευτής Μέρσελ Μπιλιάλι.

Οι εκπρόσωποι του DPA, του υπό τον Α. Τζαφέρι αλβανικού κόμματος, που
συμμετέχει με πέντε υπουργούς στην κυβέρνηση συνεργασίας, έδωσαν με
κατηγορηματικό τρόπο τέλος στις φήμες για αποχώρησή τους από αυτήν. Παρά τις
επιμέρους αντιρρήσεις τους, δήλωσαν ότι στηρίζουν την κυβέρνηση Γκεοργκίεφσκι,
καθώς «οι κρίσιμες ώρες επιβάλλουν σταθερότητα στη χώρα».

Πολιτικοί παρατηρητές, πάντως, σχολίαζαν ότι η πλήρης και ανοιχτή διαβεβαίωση
έχει άμεση σχέση με την έκτακτη συνάντηση του Α. Τζαφέρι με τον Αμερικανό
πρέσβη Κρίστοφερ Χιλ, που έγινε τη Δευτέρα, κάτω από ιδιαίτερη μυστικότητα…