Οι σκοτεινές σχέσεις του UCK

Ο γιουγκοσλαβικός στρατός είχε πει ότι, αν του έλυναν τα χέρια, δεν θα
χρειαζόταν περισσότερες από τέσσερις ημέρες για να «εξαλείψει» τους αντάρτες
του UCK, του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου.

Η στρατολόγηση. Ο UCK προσπαθεί με κάθε μέσο να ενδυναμώσει τις δυνάμεις του στρατολογώντας Κοσοβάρους πρόσφυγες

Ήταν πριν από τις αεροπορικές επιδρομές του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία. Έκτοτε οι
σερβικές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιθέσεις τους εναντίον του Ushtria
Clirimtare e Kosoves (UCK), απόδειξη ότι ο στόχος αποδεικνύεται δυσκολότερος
απ’ ό,τι αρχικά επιστεύετο. Ο UCK αντιστέκεται. Κρύβεται, όμως, για να
αποφύγει τη σερβική δύναμη πυρός.

Το βασικό πρόβλημα του UCK είναι ότι δεν μπορεί πλέον να υπολογίζει στην
υποστήριξη του ντόπιου πληθυσμού.

Σύμφωνα με δυτικούς στρατιωτικούς, μία λωρίδα πλάτους 14 χιλιομέτρων και
μήκους όσο η αλβανική μεθόριος, και μία άλλη, στενότερη, προς την ΠΓΔΜ,
«εκκαθαρίσθηκαν» πλήρως από τις σερβικές δυνάμεις και ναρκοθετήθηκαν. Κάθε
διείσδυση Αλβανών ανταρτών από τις βάσεις τους στην ΠΓΔΜ ή στη Βόρεια Αλβανία
έχει γίνει ρωσική ρουλέτα.

Χωρίς πυρομαχικά

Σύμφωνα με πολλές δυτικές στρατιωτικές πηγές που βρίσκονται σε επαφή με τον
UCK, το αντάρτικο μπορεί προσεχώς να ξεμείνει από πυρομαχικά, μολονότι
διαθέτει αποθέματα στις γειτονικές χώρες, στα οποία όμως δεν έχει πρόσβαση.
Για αυτό οι αντάρτες ζήτησαν από το ΝΑΤΟ να τους ρίξει όπλα από αεροπλάνα ή να
ανοίξει και να ασφαλίσει έναν διάδρομο ανεφοδιασμού. «Δεν έχουμε ανάγκη τα
στρατεύματα του ΝΑΤΟ, χρειαζόμαστε αντιαρματικά όπλα. Μετά μπορούμε να
επιτεθούμε και να κάνουμε τη δουλειά μόνοι μας», δήλωσε πρόσφατα σε
Αμερικανούς διπλωμάτες ο Τζελαντίν Γκάσι, αρχηγός επιχειρήσεων του UCK.

Ωστόσο δυτικοί στρατιωτικοί και πολιτικοί δεν συμμερίζονται αυτή την άποψη.
Σύμφωνα με αυτούς, ο UCK διέπραξε τα σφάλματα να θέλει να κρατήσει εδάφη χωρίς
να έχει τα μέσα για να προστατεύσει τον πληθυσμό και να αντιπαρατεθεί στον
στρατό και την αστυνομία σε πολλά θέατρα επιχειρήσεων, ενώ είναι επίσης θύμα
μιας χρόνιας έλλειψης οργάνωσης.

Τα ερωτηματικά

Η διεθνής κοινότητα δεν μοιάζει να βιάζεται να στηρίξει με κάθε κόστος αυτή
την εξέγερση, αναφορικά με την οποία υπάρχουν ακόμη αρκετά ερωτηματικά. Μερικά
εξ αυτών αφορούν τα κυκλώματα χρηματοδότησής της. Από την αρχή της δεκαετίας
του ’90, οι Κοσοβάροι επέδειξαν μεγάλη δραστηριότητα στο λαθρεμπόριο
ναρκωτικών, κυρίως στη Γερμανία και την Ελβετία, όπου «εκθρόνισαν» τα τουρκικά
δίκτυα από την αγορά ηρωίνης. Από εκεί, μέχρι το βρώμικο αυτό χρήμα να
χρησιμεύσει για την αγορά όπλων, η απόσταση δεν ήταν μεγαλύτερη από ένα βήμα.

Μένει να δει κανείς σε ποιο πολιτικό πεδίο τοποθετείται ο UCK. Διατηρεί
εσκεμμένα σκοτεινές σχέσεις με το Λαϊκό Κίνημα του Κοσόβου (LPK), το οποίο
γεννήθηκε από τη συγχώνευση πολλών μικρών μαρξιστικο-λενινιστικών οργανώσεων
που εμπνέονταν από τον εθνικο-κομμουνισμό του Εμβέρ Χότζα.

Και εθνικισμός

Σύμφωνα με έναν από τους ηγέτες του, το LPK δημιουργήθηκε το 1982 στην
Πρίστινα μετά τις αλβανικές εθνικιστικές διαδηλώσεις του προηγούμενου χρόνου,
που η τότε συλλογική γιουγκοσλαβική προεδρία είχε πνίξει στο αίμα. Ο UCK
εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1993 με τη δολοφονία δύο Σέρβων αστυνομικών στην
Ντρένιτσα. Από το τέλος του 1995 έως τον Νοέμβριο του 1997 ανέλαβε με φαξ την
ευθύνη για δεκάδες επιθέσεις εναντίον Σέρβων, αλλά και Αλβανών πιστών στο
καθεστώς του Βελιγραδίου ­ εξ ου και επονομάσθηκε «η οργάνωση φαξ».
Εμφανίστηκε πραγματικά για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 1997, κατά την ταφή
ενός Αλβανού, του Χαλζίτ Γκέτσι, που πέθανε στη μάχη. Τρεις άνδρες που δήλωσαν
πως ανήκουν στον UCK αποκαλύφθηκαν και κάλεσαν «στη συνέχιση του αγώνα για την
απελευθέρωση του Κοσόβου».

Αλλά για πολλούς μήνες ακόμη, η πραγματικότητα αυτής της οργάνωσης συνέχισε να
αμφισβητείται, κυρίως από τον μετριοπαθή Αλβανό ηγέτη Ιμπραήμ Ρουγκόβα. Τότε ο
Ρουγκόβα δεν απέκλειε το ενδεχόμενο ο UCK να είναι «ένα τέχνασμα των σερβικών
μυστικών υπηρεσιών» για να δικαιολογηθεί η κατασταλτική πολιτική του
Βελιγραδίου στο Κόσοβο.

Η κρίσιμη καμπή για τον UCK συνέβη στις αρχές του 1998. Οι σερβικές δυνάμεις
πολλαπλασίασαν τις επιθέσεις στο Κόσοβο και η βία υπογράμμισε το αδιέξοδο στο
οποίο οδηγήθηκε ο ειρηνισμός του Ιμπραήμ Ρουγκόβα από τον Γιουγκοσλάβο πρόεδρο
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Σε μερικούς μήνες το δυναμικό του UCK αυξήθηκε από
μερικές εκατοντάδες σε πολλές χιλιάδες. Την άνοιξη του 1998 ισχυριζόταν πως
ελέγχει άνω του 30% του εδάφους, χωρίς ποτέ να έχει κερδίσει έστω και μία μάχη
με τους Σέρβους. Ακολούθησε η διεθνής αναγνώριση.

Αμφισβητείται

«Ο UCK είναι σήμερα σε δύσκολη θέση. Είναι πλέον μια μικρή μάχιμη δύναμη»,
εκτιμά ο ταξίαρχος του ΝΑΤΟ Ντέιβιντ Ουίλμπι. «Αλλά το κίνημα αυτό δεν θα
εξαφανιστεί». Ουδείς αμφιβάλλει ότι o UCK θα διαδραματίσει έναν ρόλο στην
αναζήτηση μιας λύσης για το Κόσοβο.

Αλλά όσο περισσότερο περνάει ο καιρός τόσο λιγότερο εύκολο θα είναι να τον
κάνει κανείς να καταθέσει τα όπλα και να δεχθεί λιγότερη ανεξαρτησία.