Εισβολή ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις ΗΠΑ

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εισβάλλουν μαζικά στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εξαγοράζουν αμερικανικές επιχειρήσεις, πληρώνοντας πολλές φορές τόσο υψηλό
τίμημα, που θέτουν σε κίνδυνο τόσο το δικό τους μέλλον όσο και των
επιχειρήσεων που εξαγοράζουν

Οι Ευρωπαίοι φαίνεται ότι… έχουν βγει για ψώνια στις Ηνωμένες Πολιτείες,
αποκτώντας αμερικανικές επιχειρήσεις με αδιάκοπους ρυθμούς. Οι επιχειρήσεις
της Νότιας Καλιφόρνιας βρίσκονται πολύ ψηλά στη λίστα των προτιμήσεών τους,
μια προτίμηση που σφραγίστηκε από τη συμφωνία εξαγοράς ­ αξίας 26,8
δισεκατομμυρίων δολαρίων ­ της Ατλάντικ Ρίτσφιλντ (ARCO) από τη βρετανική
Μπρίτις Πετρόλιουμ Αμόκο (ΒΡ-Amoco).

Καθώς, όμως, τα ποσά που δαπανώνται για εξαγορές διογκώνονται με ιλιγγιώδεις
ρυθμούς, κάποιοι αναλυτές εκτιμούν πως οι ευρωπαϊκές εταιρείες δαπανούν
υπέρογκα ποσά στην προσπάθειά τους να κατακτήσουν ένα κομμάτι της αμερικανικής
οικονομίας. Οι υψηλές τιμές ­ όπως το 20% πάνω από την αξία της μετοχής της
ARCO που πλήρωσε η ΒΡ ή το 80% πάνω από την αξία της Ξάιλαν που πλήρωσε ο
γαλλικός γίγαντας Αλκατέλ ­ ικανοποιούν τους μετόχους και τις διοικήσεις των
εταιρειών που γίνονται στόχοι εξαγορών.

Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι

Ωστόσο, αυτά τα «δώρα» συνεπάγονται μακροπρόθεσμους κινδύνους, τόσο για τις
εξαγοραζόμενες επιχειρήσεις όσο και για το προσωπικό τους: αν δεν αποφέρουν τα
αναμενόμενα κέρδη στις μητρικές ευρωπαϊκές εταιρείες, θα βρεθούν χρεωμένες ή
θα πωλούνται σε κομμάτια, προειδοποιούν οι ειδικοί. «Οι Ευρωπαίοι αναλαμβάνουν
τεράστιους κινδύνους και, σε μερικές περιπτώσεις, πληρώνουν υπερβολικά ποσά,
ποντάροντας στο γεγονός ότι οι εξαγορές θα τους δώσουν ένα ισχυρό χαρτί στο
παιχνίδι του παγκόσμιου ανταγωνισμού», λέει ο Κωνσταντίνος Ψάλτης, σύμβουλος
συγχωνεύσεων του Ομίλου Μίτσελ Μάντισον στο Λονδίνο. «Επιπλέον, υπάρχει κάτι
που ακόμη ζητά απόδειξη. Κανένας δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα, ποια είναι η
αξία τού να είναι μια επιχείρηση παγκόσμιος πρωταγωνιστής στον χώρο της».

Το πρώτο τρίμηνο του 1999 οι ευρωπαϊκές εταιρείες ανακοίνωσαν εξαγορές
αμερικανικών επιχειρήσεων αξίας περίπου 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έναντι
120 δισ. του πρώτου τριμήνου του 1998. Το συνολικό ποσό εξαγορών του 1999
αποτελεί το 28% της αξίας όλων των εξαγορών που πραγματοποιήθηκαν μέχρι τώρα
στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το τίμημα για την εξαγορά αμερικανικών εταιρειών αυξάνεται με τους ίδιους
ρυθμούς που ανεβαίνει και το αμερικανικό Χρηματιστήριο. Αυτό, όμως, μπορεί να
φέρνει στους Ευρωπαίους κατακτητές κάποιες εφιαλτικές αναμνήσεις: οι Ευρωπαίοι
ήταν οι τελευταίοι που αγόραζαν αμερικανικές μετοχές πριν από το
χρηματιστηριακό κραχ του Οκτωβρίου του 1987.

Οι Ευρωπαίοι επενδυτές είχαν αγοράσει το πρώτο εννιάμηνο του 1987 αμερικανικές
μετοχές συνολικής αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έναντι 9,6
δισεκατομμυρίων το 1986 και μόλις 2,1 δισ. το 1985. Το τέταρτο τρίμηνο του
1987, ενώ η Γουώλ Στρητ βρισκόταν στο μέσον του κυκλώνα, οι Ευρωπαίοι άρχισαν
να φεύγουν μαζικά. Υπολογίζεται ότι εκείνη την περίοδο ρευστοποίησαν μετοχές
συνολικής αξίας 8,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το ερώτημα

Και το ερώτημα πλανάται: μήπως το πρόσφατο μπαράζ των εξαγορών από ευρωπαϊκές
επιχειρήσεις δείχνει ότι οι τιμές των αμερικανικών μετοχών έχουν πιάσει
κορυφή, προμηνύοντας την επόμενη κατάρρευση της χρηματιστηριακής αγοράς;.

«Δεν νομίζω. Οι αμερικανικές εταιρείες εξαγοράζουν επιχειρήσεις στις ίδιες
τιμές με τους Ευρωπαίους», λέει ο Φρέντ Ουέστον, καθηγητής του Πολιτειακού
Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, ειδικευμένος σε θέματα
συγχωνεύσεων. Ο Ουέστον υποστηρίζει ότι ορισμένες έρευνες δείχνουν πως το
«πριμ» ύψους 10% πάνω από τη χρηματιστηριακή αξία, που ­ κατά μέσο όρο ­
προσφέρουν οι Ευρωπαίοι για να εξαγοράσουν αμερικανικές επιχειρήσεις, είναι
συνήθως ανάλογο του οφέλους από τις φοροαπαλλαγές που καρπώνονται λόγω των εξαγορών.

Παρά το γεγονός ότι μόνο ο χρόνος θα δείξει κατά πόσο τα τιμήματα των εξαγορών
είναι υπερβολικά ­ ή αποτελούν ευκαιρίες ­ η σημερινή αξιολόγηση των
συγχωνεύσεων βασίζεται στα πρόσθετα έσοδα των αγοραστών από τις επιχειρήσεις
που αποκτούν.

Αυτοί οι υπολογισμοί «συνήθως δείχνουν στα χαρτιά θετικά αποτελέσματα, αλλά
πολύ συχνά, λόγω της περίπλοκης επιχειρηματικής διάρθρωσης, δεν λένε την
αλήθεια», υποστηρίζει ένας αναλυτής. Και πράγματι, μια έρευνα της Μίτσελ
Μάντισον, σχετική με τις ευρωπαϊκές εξαγορές αμερικανικών επιχειρήσεων που
έλαβαν χώρα μεταξύ του 1985 και του 1990, δείχνει ότι στη μεγάλη πλειονότητα
αυτών των επιχειρηματικών συμφωνιών, οι νέοι όμιλοι δεν έφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Υπερβολικές τιμές

Ο Ρος Ντε Βολ, διευθυντής οικονομικής έρευνας στο Ινστιτούτο Μίλκεν της Σάντα
Μόνικα, πιστεύει ότι πράγματι οι Ευρωπαίοι πληρώνουν υπερβολικά ποσά για
κάποιες εξαγορές αμερικανικών επιχειρήσεων, επειδή, κατά τη γνώμη του, το
αμερικανικό Χρηματιστήριο είναι υπερτιμημένο ­ και κυρίως ο τεχνολογικός τους κλάδος.

«Πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί για υπερβολικές τιμές όταν εξαγοράζουν
εταιρείες του τεχνολογικού τομέα, δεδομένου του σύντομου κύκλου ζωής αυτών των
επιχειρήσεων», λέει ο Ντε Βολ. Την ίδια στιγμή σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές
επιχειρήσεις που είναι εισηγμένες στη Νέα Υόρκη πληρώνουν με μετοχές τους,
ακολουθώντας την αμερικανική πρακτική. «Με αυτόν τον τρόπο καλύπτονται για τον
κίνδυνο που αναλαμβάνουν», συνεχίζει ο Ντε Βολ ­ εννοώντας τις συμφωνίες
ανταλλαγής μετοχών που δεν στεγνώνουν τα ταμεία μιας επιχείρησης, όπως η
πληρωμή σε μετρητά ή η δανειοδότηση. Η βρετανική Βόνταφον (Vodafone), για
παράδειγμα, συμφώνησε να πληρώσει με μετοχές της ένα τμήμα του συνολικού ποσού
των 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά της αμερικανικής Έιρ Τατς
(AirTouch). Αυτή η δυνατότητα δεν υπάρχει, όμως, για τις ευρωπαϊκές εταιρείες
που δεν είναι εισηγμένες στην αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά. Για
παράδειγμα, η γαλλική Βιβέντι (Vivendi) πλήρωσε 6,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε
μετρητά για την αμερικανική εταιρεία επεξεργασίας νερού Φίλτερ (Filter).

Χωρίς απολύσεις

Σε αντίθεση με αυτές μεταξύ αμερικανικών εταιρειών, οι περισσότερες εξαγορές
από ευρωπαϊκές εταιρείες δεν μειώνουν άμεσα τις θέσεις εργασίας στις
εξαγοραζόμενες εταιρείες. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διαλέγουν κυρίως υγιείς
αμερικανικές εταιρείες, που έχουν προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης. Για
παράδειγμα, η αμερικανική εταιρεία Ξάιλαν συνεχίζει να προσλαμβάνει στελέχη,
παρά το γεγονός ότι η μητρική Αλκατέλ σχεδιάζει να μειώσει το προσωπικό της σε
άλλα κράτη κατά περίπου 12.000 εργαζομένους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

«Οι Γάλλοι δεν ήρθαν εδώ για να μας διοικήσουν», εξηγεί ο Στιβ Κιμ, ιδρυτής
και πρόεδρος της Ξάιλαν, ο οποίος τον τελευταίο καιρό δαπανά πολύ χρόνο για
την κατάστρωση σχεδίων ανάπτυξης της εταιρείας του. Παρά το γεγονός ότι η
Αλκατέλ πλήρωσε «πριμ» ύψους 80% (πάνω από την τιμή της μετοχής της) για την
εξαγορά της Ξάιλαν, ο Κιμ υποστηρίζει ότι ακόμη και αυτή η τιμή είναι πολύ
συμφέρουσα για τους Γάλλους: «Αγοράζουν την τεχνολογία μας, το μερίδιο αγοράς
που κατέχουμε στην Αμερική και τον τίτλο του παγκόσμιου “παίκτη”».

Τι είναι, όμως, αυτό που πληρώνουν πανάκριβα οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις; «Την
παρουσία τους στην αμερικανική αγορά. Αυτό πληρώνουν», λέει ο Μαρκ Κλεμέντε,
σύμβουλος επιχειρηματικών συγχωνεύσεων στην ομώνυμη εταιρεία.

Το κύμα εξαγορών εταιρειών που εδρεύουν στην Καλιφόρνια αντανακλά τις
παγκόσμιες βλέψεις των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Αγοράζοντας στην Καλιφόρνια,
τοποθετούνται σε απόσταση αναπνοής από την αγορά του Ειρηνικού. Η εξαγορά της
ARCO από την βρετανική ΒΡ Amoco αποτελεί, μακράν, τη μεγαλύτερη σε αξία
εξαγορά στην Καλιφόρνια αλλά και την Ευρώπη. Ωστόσο, τους πρώτους μήνες του
1999 υπήρξαν και άλλες αξιόλογες εξαγορές στην περιοχή.

Η Καλιφόρνια βρίσκεται κοντά στην ασιατική αγορά, η οικονομία της αναπτύσσεται
και διαθέτει ένα πλούσιο μείγμα επιχειρήσεων. Αυτό την καθιστά εικονικό σούπερ
μάρκετ για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που αναζητούν συνεταίρους ή ανάπτυξη στην
αμερικανική αγορά. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι τοπικές εταιρείες, που
ειδικεύονται στα μέσα ενημέρωσης, στην τεχνολογία και τις φυσικές
πλουτοπαραγωγικές πηγές θα γίνουν, πολύ σύντομα, στόχοι εξαγορών από
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα των εξαγορών θα φανούν στο
μέλλον. Δεδομένου ότι το τίμημα των εξαγορών είναι συνήθως υψηλό, η πίεση προς
τις αμερικανικές εταιρείες θα ενταθεί, αν μια παγκόσμια κρίση αναγκάσει τις
ευρωπαϊκές μητρικές επιχειρήσεις να υποχωρήσουν.