Σκληρή δραχμή και το 1999

Τρία μέτρα για τη διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα το 1999 και για τον
περιορισμό των δανείων μελετά η Τράπεζα της Ελλάδος

Τρία μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών μελετά τώρα η Τράπεζα της Ελλάδος.
Σύμφωνα με πληροφορίες ήδη το Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής εξετάζει σειρά
μέτρων ώστε στο τέλος του χρόνου ο πληθωρισμός να πληροί τα κριτήρια για την
ένταξη της χώρας στον ΟΝΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες τα μέτρα στα οποία προσανατολίζεται είναι:

* Πρώτον: Αύξηση των δεσμεύσεων στις καταθέσεις για όλες τις Τράπεζες.

* Δεύτερον: Επιπλέον αύξηση των δεσμεύσεων στις καταθέσεις των Τραπεζών που
χορηγούν δάνεια με ρυθμό υψηλότερο από συγκεκριμένες νόρμες που θα τεθούν.

* Τρίτον: Καθορισμός ελαχίστου ορίου στα επιτόκια καταθέσεων ταμιευτηρίου.
Στην παρούσα φάση το ελάχιστο όριο θα είναι στα σημερινά επίπεδα της αγοράς
και θα αναπροσαρμόζεται με βάση τις συνθήκες που επικρατούν και στον πληθωρισμό.

Παράλληλα, το Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής εξετάζει και μία σειρά άλλων
παρεμβάσεων στις αγορές που θα στοχεύουν στη συγκράτηση της ρευστότητας της
οικονομίας. Τα μέτρα αυτά όπως τονίζουν αρμόδιες τραπεζικές πηγές στοχεύουν:

* Στην αποτροπή των τραπεζών να ρίξουν γρηγορότερα απ’ ό,τι επιτρέπει η πορεία
του πληθωρισμού τα επιτόκιά τους.

* Στον περιορισμό του ρυθμού χορηγήσεων δανείων (κυρίως καταναλωτικών) τα
οποία ενισχύουν τη ζήτηση με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πληθωριστικές πιέσεις.

Δραχμή – ευρώ

Από την άλλη πλευρά η Κεντρική Τράπεζα «βλέπει» την ισοτιμία της δραχμής σε
σχέση με το ευρώ να διατηρείται στα σημερινά περίπου επίπεδα για το 1999.

«Η συναλλαγματική πολιτική δεν έχει πλέον συγκεκριμένο στόχο, αλλά συναρτάται
αυστηρά με τον αντιπληθωριστικό χαρακτήρα της νομισματικής πολιτικής.

Επομένως θα διατηρηθεί στη σημερινή προσέγγισή της για όσο χρόνο ο πληθωρισμός
δεν συγκλίνει στα επίπεδα των κριτηρίων.

Όταν υποχωρήσουν τα επιτόκια τότε θα υπάρξει και μια σταδιακή προσαρμογή της
ισοτιμίας», τόνιζε χαρακτηριστικά αρμόδιος παράγων, ο οποίος διευκρίνιζε ότι
«για να γίνει αυτή η προσαρμογή πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη ότι ο
πληθωρισμός κινείται στα επίπεδα του 2%». Ο ίδιος παράγων, μάλιστα, «έβλεπε»
αυτή την προσαρμογή να σημειώνεται κατά κύριο λόγο το 2000.

Πάντως, αρμόδιες πηγές της Κεντρικής Τράπεζας μιλώντας στην «Οικονομία»
επιβεβαίωναν ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα κινούνται προς την κατεύθυνση αυτή
αλλά διευκρίνιζαν ότι δεν έχει αποφασισθεί ακόμα «ούτε η ποσοτικοποίησή τους
αλλ’ ούτε και ο ακριβής χρόνος εφαρμογής τους».

Καταλύτης στην απόφαση για την καθιέρωση ελάχιστου ορίου στα επιτόκια
καταθέσεων ταμιευτηρίου θα είναι και η στάση των Τραπεζών. «Αν ισχύσει η
συμφωνία κυρίως με τους τραπεζίτες για τα επιτόκια δεν βλέπω τον λόγο να
επιλυθούν διοικητικά μέτρα στα επιτόκια καταθέσεων ταμιευτηρίου», τόνιζε
αρμόδια πηγή της Κεντρικής Τράπεζας αναφερόμενη στο συγκεκριμένο θέμα.

Ο πληθωρισμός

Από την άλλη πλευρά όμως, στην Τράπεζα της Ελλάδος επικρατεί η άποψη ότι «μέσα
στους επόμενους 6-10 μήνες θα πρέπει να πετύχουμε πληθωρισμό 2%, περίπου. Αυτό
δεν δίνει την πολυτέλεια για καθυστερήσεις ή ολιγωρίες ή και ακόμα για να
αφεθούν τα πράγματα στην τύχη». Όπως λένε οι ίδιοι πηγές αυτή τη στιγμή
υπάρχουν τρεις εξωγενείς παράγοντες που μπορούν να ανατρέψουν τον στόχο για
πληθωρισμό 2%. Πρόκειται για:

* Πρώτον: Την πορεία των τιμών του πετρελαίου. Εκφράζονται μάλιστα φόβοι ότι
στο β’ εξάμηνο μπορεί να συνεχισθεί η άνοδος των διεθνών τιμών.

* Δεύτερον: Τις καιρικές συνθήκες.

* Τρίτον: Την αύξηση της ζήτησης που συνδέεται με τον προσδιορισμό της μείωσης
των επιτοκίων από την είσοδο της χώρας στην ΟΝΕ.

Ένας ακόμα «πονοκέφαλος» όμως είναι η προοπτική της ύφεσης στην Ευρωπαϊκή
Οικονομία που θα έχει ως αποτέλεσμα την ακόμα μεγαλύτερη μείωση του
πληθωρισμού των ευρωπαϊκών χωρών.

Οι προβλέψεις που γίνονται τώρα «μιλούν» για ρυθμό ανάπτυξης στην Ευρώπη 2%
έναντι 2,5% που ήταν αρχικά. Ενώ ορισμένες εκτιμήσεις που έχουν γίνει από
επενδυτικούς οίκους για τον πληθωρισμό του 1999 τον εμφανίζουν να υποχωρεί στο
0,5% σε ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό σημαίνει ότι μια αυστηρή εφαρμογή του κριτηρίου στην περίπτωση που
επαληθευτούν αυτές οι προβλέψεις θα απαιτούσε τη μείωση του πληθωρισμού στην
Ελλάδα σε 2% σε μέσα επίπεδα.

Όμως ανησυχία υπάρχει και για την περίπτωση που ισχύει η θεωρούμενη ως πιο
ελαστική ερμηνεία του κριτηρίου για τον πληθωρισμό. Καλά πληροφορημένες πηγές
τόνιζαν ότι στην περίπτωση αυτή «το περιθώριο της 1,5 ποσοστιαίας μονάδας
μπορεί να περιορισθεί».

Αυτό καθιστά όπως είναι φυσικό πιο δύσκολη την προσπάθεια για την επίτευξη
πληθωρισμού 2% σε μέσα επίπεδα.

Στον γενικότερο προβληματισμό που διατυπώνεται για την αναγκαιότητα στη λήψη
μέτρων για τον περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης είναι και το γεγονός ότι
στην αγορά έχει διαμορφωθεί κλίμα προσδοκιών για σημαντική μείωση των
επιτοκίων μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο.

Πρακτικά αυτό σημαίνει, τονίζουν καλά πληροφορημένες πηγές, ότι ανεξάρτητα από
την πολιτική των υψηλών πραγματικών επιτοκίων επιχειρήσεων και καταναλωτές
δανείζονται προεξοφλώντας τη μείωση της δανειακής επιβάρυνσης στους επόμενους
δώδεκα μήνες.

Στα πλαίσια αυτά τα μέτρα που θα καθιστούν πιο σφικτές τις Τράπεζες στη
χορήγηση των δανείων στην παρούσα τουλάχιστον συγκυρία θα πρέπει να θεωρηθούν
ως απαραίτητα.

Η έκθεση

Το μήνυμα για την ανάγκη άσκησης συνεπούς αντιπληθωριστικής πολιτικής θα
περιέχεται σύμφωνα με πληροφορίες στην έκθεση για την πορεία και τη
αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής που θα καταθέσει στις 31 Μαρτίου
στη Βουλή ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας κ. Λουκάς Παπαδήμος.

Στην έκθεση θα γίνεται σαφής αναφορά για την ανάγκη συνεπούς εφαρμογής όλων
των πολιτικών προκειμένου να γίνει εφικτός ο στόχος για τη συγκράτηση του
πληθωρισμού στα επίπεδα του 2%, περίπου, ώστε να εξασφαλισθεί η συμμετοχή της
Ελλάδας στην ΟΝΕ.

Επίσης θα γίνεται ανάλυση της εξέλιξης των νομισματικών μεγεθών στη διάρκεια
του 1998 καθώς και της πορείας και της προοπτικής της πραγματικής οικονομίας.

Την αύξηση του ποσού χορήγησης συναλλάγματος χωρίς δικαιολογητικά μελετά τώρα
η Τράπεζα της Ελλάδος. Αυτό είναι ένα από τα θέματα που θα εξετάσει στις
επόμενες συνεδριάσεις της η αρμόδια επιτροπή. Έτσι, δεν αποκλείεται το ποσό
των 2.000 EURO που ισχύει σήμερα να αυξηθεί σε 5.000 EURO.